Delisleova ljestvica

Izvor: Hrvatska internetska enciklopedija
Prijeđi na navigaciju Prijeđi na pretraživanje

Delisleova ljestvica (°De) je temperaturna ljestvica koju je 1732. izumio francuski astronom Joseph-Nicolas Delisle (1688.1768.).

Slična je Réaumurovoj ljestvici. Delisle je bio autor rada Mémoires pour servir à l'histoire et aux progrès de l'Astronomie, de la Géographie et de la Physique (1738).

U Rusiju ga je pozvao Petar Veliki. Godine 1732., napravio je termometar čija je radna tekućina bila živa. Delisle je za nultu točku svoje skale izabrao temperaturu vrenja vode, a skupljanje žive (na nižim temperaturama) je mjerio u stotisućitim dijelovima. Celzijusova ljestvica je također u početku išla od nule (na temperaturi vrelišta vode) dolje prema 100 na temperaturi ledišta, a ovo je izokrenuto tek nakon njegove smrti, dijelom zbog nastojanja Daniela Ekströma, proizvođača većine termometara koje je Celzijus koristio.

Delisleov termometar je u početku imao 2400 gradacija. Godine 1738. Josias Weitbrecht (1702.-1947.) je rekalibrirao Delisleov termometar tako da je imao nula stupnjeva na točki vrelišta vode i 150 na točki ledišta. Delisleov je termometar ostao u uporabi u Rusiji preko 100 godina.

Pretovorba celzijevih stupnjeva u delisleove:

[°De] = (100 - [° C]) × 3 / 2

Tablica pretvorbe između jedinica za temperaturu

<timeline>ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors =

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-50 till:110 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-50 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-50

PlotData=

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:5 shift:(0,-5)

LineData=

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:-40 color:lightline layer:back
 at:-20 color:lightline layer:back
 at:0 color:lightline layer:back
 at:20 color:lightline layer:back
 at:40 color:red layer:back
 at:60 color:lightline layer:back
 at:80 color:lightline layer:back
 at:100 color:lightline layer:back

TextData =

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Celzij °C

</timeline><timeline> ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors =

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:223 till:383 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:230 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:223 PlotData=

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)

LineData=

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:233.15 color:lightline layer:back
 at:253.15 color:lightline layer:back
 at:273.15 color:lightline layer:back
 at:293.15 color:lightline layer:back
 at:313.15 color:lightline layer:back
 at:333.15 color:lightline layer:back
 at:353.15 color:lightline layer:back
 at:373.15 color:lightline layer:back

TextData =

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,15)
  text:Kelvin K

</timeline><timeline> ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors =

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-58 till:230 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-50 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-58 PlotData=

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)

LineData=

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:-40 color:lightline layer:back
 at:-4 color:lightline layer:back
 at:32 color:lightline layer:back
 at:68 color:lightline layer:back
 at:104 color:lightline layer:back
 at:140 color:lightline layer:back
 at:176 color:lightline layer:back
 at:212 color:lightline layer:back

TextData =

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Fahrenheit °F

</timeline><timeline> ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors =

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:402 till:690 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:410 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:402 PlotData=

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)

LineData=

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:419.7   color:lightline layer:back
 at:455.7   color:lightline layer:back
 at:491.7   color:lightline layer:back
 at:527.7   color:lightline layer:back
 at:563.7 color:lightline layer:back
 at:599.7 color:lightline layer:back
 at:635.7  color:lightline layer:back
 at:671.7 color:lightline layer:back

TextData =

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Rankine °Ra

</timeline><timeline>ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors =

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-18.75 till:65.25 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:5 start:-15 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-18

PlotData=

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:5 shift:(0,-5)

LineData=

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:-13.5 color:lightline layer:back
 at:-3 color:lightline layer:back
 at:7.5 color:lightline layer:back
 at:18 color:lightline layer:back
 at:28.5 color:lightline layer:back
 at:39 color:lightline layer:back
 at:49.5 color:lightline layer:back
 at:60 color:lightline layer:back

TextData =

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Rømer °Rø

</timeline><timeline>ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors =

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-16.5 till:36.3 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:5 start:-15 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-15

PlotData=

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:5 shift:(0,-5)

LineData=

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:-13.2 color:lightline layer:back
 at:-6.6 color:lightline layer:back
 at:0 color:lightline layer:back
 at:6.6 color:lightline layer:back
 at:13.2 color:lightline layer:back
 at:19.8 color:lightline layer:back
 at:26.4 color:lightline layer:back
 at:33 color:lightline layer:back

TextData =

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Newton °N

</timeline><timeline>ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors =

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-15 till:225 DateFormat = yyyy TimeAxis = orientation:horizontal order:reverse format:yyyy ScaleMajor = unit:year increment:15 start:-15 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-15


LineData=

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:0 color:lightline layer:back
 at:30 color:lightline layer:back
 at:60 color:lightline layer:back
 at:90 color:lightline layer:back
 at:120 color:lightline layer:back
 at:150 color:lightline layer:back
 at:180 color:lightline layer:back
 at:210 color:lightline layer:back

TextData =

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Delisle °D

</timeline><timeline> ImageSize = width:905 height:100 PlotArea = left:80 right:15 bottom:70 top:5 AlignBars = justify Colors =

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-40 till:88 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-30 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-40 PlotData=

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)

LineData=

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:-32 color:lightline layer:back
 at:-16 color:lightline layer:back
 at:0 color:lightline layer:back
 at:16 color:lightline layer:back
 at:32 color:red layer:back
 at:48 color:lightline layer:back
 at:64 color:lightline layer:back
 at:80 color:lightline layer:back

TextData =

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,60)
  text:Réaumur °Ré
  fontsize:12
  textcolor:red
  pos:(110,20)
  text:40 °C   =   313,15 K   =   104 °F   =   563,67 °Ra   =   28,5 °Rø   =    13,2 °N   =   90 °D   =   32 °Ré

</timeline>

Vanjske poveznice