Manastiri Eparhije vranjske: razlika između inačica

Posljednja izmjena od 2. lipanj 2025. u 03:24

Manastiri Eparhije vranjske su dio bogate kulturne baštine Srpskog naroda Južne i istočne Srbije koja se sudbinski vezala za duhovnu, kulturnu i prosvjetnu djelatnosti nacionalno biće srpskog stanovništva ovih područja. Dijeleći sudbinu naroda koji ih je gradio, manastiri izgrađeni na prostoru Južne i istočne Srbije nekada su se uzdizali do lijepog, ili, pak, bili rušeni i spaljivani, od brojnih osvajača ovog dijela Balkana. Njihovi sačuvani ostaci i dalje zrače božanskom svjetlošću koja je okupljala i okuplja narod da slavi Boga i skuplja snagu da opstane i manastire obnovi, i tako u krug.^[1]

Obnavljajući mnoge stare svetinje narod ovog područja Srbije sačuvao je bizantske tekovine Kršćanstva začetog na ovom prostoru, pravoslavne zakone i srpsku duhovnost. Zato, je sam čin upoznavanja s ovim manastirima jednako važna za spoznaju ali i za obnovu porušenih i izgradnju novih manastira na prostoru Južne i istočne Srbije.

Važnost

Spomeničko nasljeđe sa prostora Južne i istočne Srbije zauzima značajno mjesto u kulturnoj riznici Srbije i Balkana.^[2] Na teritoriju koja je u nadležnosti Eparhije vranjske i Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niša nalazi se 8 općina sa 8 gradskih i 355 seoskih naselja.

U registar spomenika kulture i evidenciju niškog Zavoda, upisana su četiri manastira koja su kategorizirana u spomenike kulture od izuzetnog značaja, dok su ostali manastiri proglašeni za spomenike kulture od velikog značaja.^[1]

Popis manastira

Slika	Naziv manastira	Lokacija	Izgrađen	Napomena
Popis manastira Eparhije vranjske^[1]
	Prohor Pčinjski	Prohor Pčinjski	17. stoljeće
	Svetog Stefana	Gornje Žapsko	Srednji vijek - nepoznato
	Svetih apostola Petra i Pavla	Dubnica (Vranje)	Srednji vijek - nepoznato	Prvi put se spominje u Turskom popisu iz 1576/1577.
	Vavedenje Presvete Bogorodice	Palja	13. stoljeće
	Svetog Pantelejmona	Lepčince	14. stoljeće
	Svetog oca Nikolaja	Vranje	Srednji vijek - nepoznato
	Svetog proroka Ilije	Kacapun	13. stoljeće
	Svetog proroka Ilije	Bresnica	1896.	Manastir je bez bratstva
	Svetih apostola Petra i Pavla	Milevci	18. stoljeće
	Svetog velikomučenika Georgija	Oraovica (Preševo)	14. stoljeće
	Svetog arhangela Gavrila	Lopardince	16. stoljeće
	Svetih apostola Petra i Pavla	Dubnica (Vranje)	11. stoljeće
	Svetog Simeona Stopolnika	Soderce	13. stoljeće

Izvori

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 (srp.) M. Rakocija, Manastiri i crkve Južne i istočne Srbije, Niš, 2013.
↑ (srp.) Miloš Timotijević, Nenad Makuljević. Ikonopis Vranjske eparhije, Beograd: Filozofski fakultet, Katedra za povijest umjetnosti novog stoljeća; Vranje: Eparhija vranjska Srpska pravoslavne crkve, 2005.

Vanjske poveznice

(srp.) Raspored hramova Eparhije vranjske na Mapi Bing (označeno plavom bojom)

[autogenerated1-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 (srp.) M. Rakocija, Manastiri i crkve Južne i istočne Srbije, Niš, 2013.

[2] (srp.) Miloš Timotijević, Nenad Makuljević. Ikonopis Vranjske eparhije, Beograd: Filozofski fakultet, Katedra za povijest umjetnosti novog stoljeća; Vranje: Eparhija vranjska Srpska pravoslavne crkve, 2005.

[1]

[2]

@@ Redak 1: / Redak 1: @@
-Manastiri Eparhije vranjske''' su dio bogate kulturne baštine [[Srbi|Srpskog naroda]] [[Južna i istočna Srbija|Južne i istočne Srbije]] koja se sudbinski vezala za duhovnu, kulturnu i prosvjetnu djelatnosti nacionalno biće srpskog stanovništva ovih područja. Dijeleći sudbinu naroda koji ih je gradio, [[manastir]]i izgrađeni na prostoru Južne i istočne Srbije nekada su se uzdizali do lijepog, ili, pak, bili rušeni i spaljivani, od brojnih osvajača ovog dijela Balkana. ''Njihovi sačuvani ostaci i dalje zrače božanskom svjetlošću koja je okupljala i okuplja narod da slavi [[Bog]]a i skuplja snagu da opstane i manastire obnovi, i tako u krug.<ref name=autogenerated1>{{sr}} M. Rakocija, ''Manastiri i crkve Južne i istočne Srbije'', Niš, 2013.</ref>''
+Manastiri Eparhije vranjske''' su dio bogate kulturne baštine [[Srbi|Srpskog naroda]] [[Južna i istočna Srbija|Južne i istočne Srbije]] koja se sudbinski vezala za duhovnu, kulturnu i prosvjetnu djelatnosti nacionalno biće srpskog stanovništva ovih područja. Dijeleći sudbinu naroda koji ih je gradio, [[manastir]]i izgrađeni na prostoru Južne i istočne Srbije nekada su se uzdizali do lijepog, ili, pak, bili rušeni i spaljivani, od brojnih osvajača ovog dijela Balkana. ''Njihovi sačuvani ostaci i dalje zrače božanskom svjetlošću koja je okupljala i okuplja narod da slavi [[Bog]]a i skuplja snagu da opstane i manastire obnovi, i tako u krug.<ref name=autogenerated1>{{srp oznaka}} M. Rakocija, ''Manastiri i crkve Južne i istočne Srbije'', Niš, 2013.</ref>''
 Obnavljajući mnoge stare svetinje [[narod]] ovog područja [[Srbija|Srbije]] sačuvao je [[Bizantska umjetnost|bizantske tekovine]] [[Kršćanstvo|Kršćanstva]] začetog na ovom prostoru, pravoslavne [[zakon]]e i srpsku duhovnost. Zato, je sam čin upoznavanja s ovim manastirima jednako važna za spoznaju ali i za obnovu porušenih i izgradnju novih manastira na prostoru Južne i istočne Srbije.
 == Važnost ==
-Spomeničko nasljeđe sa prostora Južne i istočne Srbije zauzima značajno mjesto u kulturnoj riznici Srbije i Balkana.<ref>{{sr}} Miloš Timotijević, Nenad Makuljević. ''Ikonopis Vranjske eparhije'', Beograd: Filozofski fakultet, Katedra za povijest umjetnosti novog stoljeća; Vranje: Eparhija vranjska Srpska pravoslavne crkve, 2005.</ref> Na teritoriju koja je u nadležnosti [[Eparhija vranjska|Eparhije vranjske]] i Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niša nalazi se 8 općina sa 8 gradskih i 355 seoskih naselja.
+Spomeničko nasljeđe sa prostora Južne i istočne Srbije zauzima značajno mjesto u kulturnoj riznici Srbije i Balkana.<ref>{{srp oznaka}} Miloš Timotijević, Nenad Makuljević. ''Ikonopis Vranjske eparhije'', Beograd: Filozofski fakultet, Katedra za povijest umjetnosti novog stoljeća; Vranje: Eparhija vranjska Srpska pravoslavne crkve, 2005.</ref> Na teritoriju koja je u nadležnosti [[Eparhija vranjska|Eparhije vranjske]] i Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niša nalazi se 8 općina sa 8 gradskih i 355 seoskih naselja.
 U registar spomenika kulture i evidenciju niškog Zavoda, upisana su četiri manastira koja su kategorizirana u spomenike kulture od izuzetnog značaja, dok su ostali manastiri proglašeni za spomenike kulture od velikog značaja.<ref name=autogenerated1/>
@@ Redak 101: / Redak 101: @@
 {{izvori}}
 == Vanjske poveznice ==
-* {{sr}} [http://www.eparhijavranjska.org/sematizam/MapaBing.asp Raspored hramova Eparhije vranjske na Mapi Bing (označeno plavom bojom)]
+* {{srp oznaka}} [http://www.eparhijavranjska.org/sematizam/MapaBing.asp Raspored hramova Eparhije vranjske na Mapi Bing (označeno plavom bojom)]
 [[Kategorija:Srpska pravoslavna crkva u Srbiji]]
 [[Kategorija:Manastiri u Srbiji]]
 [[Kategorija:Spomenici kulture od izuzetnog značaja Republike Srbije]]