WikiSysop: Zamjena teksta - '' u ''

2025-06-12T20:12:46Z

Zamjena teksta - '' u ''

←Starija inačica		Inačica od 12. lipanj 2025. u 20:12
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Zeila'''-->~~{{Infookvir naselje		{{Infookvir naselje
	\| ime =Zeila<br/> Sajlak		\| ime =Zeila<br/> Sajlak
	\| ime_genitiv =Zeile		\| ime_genitiv =Zeile

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-15T02:25:55Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 15. studeni 2021. u 02:25
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Zeila'''-->{{~~Naselje~~		<!--'''Zeila'''-->{{Infookvir naselje
	\| ime =Zeila<br/> Sajlak		\| ime =Zeila<br/> Sajlak
	\| ime_genitiv =Zeile		\| ime_genitiv =Zeile

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-21T02:01:18Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime =Zeila<br/> Sajlak
| ime_genitiv =Zeile
| izvorno_ime =زيلع
| translit_jezik1 =
| translit_jezik1_vrsta =
| translit_jezik1_info =
| translit_jezik1_vrsta1 =

| slika_panorama = Zeila, Somalia.jpg
| veličina_slike =
| opis_slike = Grafika iz [[19. stoljeće|19. stoljeća]]

| slika_zastava =
| slika_zastava_veličina =
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =
| slika_grb_veličina =
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| slika_karta =
| veličina_karte =
| opis_karte =
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država = Somalija

| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi =11
| širina-minute =12
| širina-oznaka =N
| dužina-stupnjevi =43
| dužina-minute =17
| dužina-oznaka =E

| lokacija_ime =[[Popis država|Država]]
| lokacija_info ={{ZD+X/S|SOM}}
| lokacija1_ime =

| utemeljenje_ime =
| utemeljenje_datum =
| utemeljenje1_ime =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe =
| ime_vođe =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna =
| površina_kopna =
| površina_vode =
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira =
| visina =0
| visina_min =

| stanovništvo_godina =2007.
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =8700
| stanovništvo_gustoća =
| stanovništvo_uže =
| stanovništvo_uže_gustoća =
| stanovništvo_šire =

| vremenska_zona =
| utc_pomak =+3
| vremenska_zona_DST =
| utc_pomak_DST =
| poštanski_broj =
| pozivni_broj =
| gradovi_prijatelji =

| prazno_ime =
| prazno_info =
| prazno1_ime =

| web_stranica =

| bilješke =

}}

'''Zeila''' ([[Somalski jezik|somalski]]: Sajlak, [[Arapski jezik|arapski]]: زيلع) je [[Luka|lučki]] grad na obali [[Adenski zaljev|Adenskog zaljeva]], u [[Somalija|somalskoj]] regiji [[Somaliland|Audal]], koja je gotovo neovisna republika unutar Somalije. Zeila je tik do granice sa [[Džibuti|Džibutijem]] , 50 km od grada [[Djibouti]]ja.

Zeila je smještena na početku poluotoka, duboko usječenog u [[Crveno more]], sa kopnene strane prostire se pješčana pustinja od oko 150 km sve do etiopske granice, [[Jijiga]] u [[Etiopija|Etiopiji]] je oko 315 km jugoistočno, dok je [[Harar]] udaljen 417 km južno.

Zeila je poznata po brojnim [[Koralj|koraljnim otocima]] i [[greben]]ima te [[Šuma mangrova|mangrovim gajevima]]. Osnovni nedostatak Zeile je bio i ostao isti, a to je nedostatak pitke vode a to je već znala i [[Nizozemska istočnoindijska kompanija]] [[1698.]], te je nije odabrala za svoju luku.<ref>Pankhurst, Richard K. P. (1982). History of Ethiopian Towns. Wiesbaden: Franz Steiner Verlag.</ref>

== Povijest ==
[[datoteka:Zayla.jpg|mini|lijevo|280px|Ostatci utvrda [[Sultanat Adal|Sultanata Adal]] u Zeili]]
Zeila kao naselje postoji od [[Antika|antike]] kad se zvala Avalitae. Pod imenom Zeila pojavljuje se prvi put [[891.]], u [[atlas]]u [[Arapi|arapskog]] [[kartograf]]a Al-Yaqubija Zeila - Kitab al-Balden ("Knjizi zemalja"). Drugi arapski kartograf Ibn Hawqal opisao je Zeilu [[988.]] godine, kao luku za promet robama iz Etiopije za [[Jemen]] i [[Hidžaz]].

Zeila je postala sjedište [[Sultanat Adal|Sultanata Adal]] negdje oko [[9. stoljeće|9.]] - [[10. stoljeće|10. stoljeća]] od tad počinju i kronike sukoba s susjednim [[Etiopsko carstvo|Etiopskim carstvom]]. Zeila je cvjetala u [[14. stoljeće|14. stoljeća]] tad se razvila trgovina [[tamjan]]om, [[Smirna (biljka)|smirnom]], [[Amharci|amharskim]] i [[Oromci|oromskim]] [[rob]]ovima, [[zlato]]m , [[srebro]]m, [[Deva|devama]] i ostalom cijenjenom robom. Zeila je postala jedna od ključnih točaka za širenje [[Islam]]a na [[Etiopska visoravan|Etiopsku visoravan]]. Tad je Zeila bila dio [[Sultanat Ifat|Sultanata Ifat]] kojim je vladala dinastija Valašma. Za vladavine sultana Sa'ad ad-Dina II., obitelj Valašma pobjegla je u Zeilu ( oko [[1403.]] – [[1415.]]) ispred etiopskog cara [[Davit II.|Davit II.]] koji je tad bio stvarni suveren Sultanata Ifat. Car [[Davit II.]] opkolio je Zeilu, i ostavio je 8 dana da trpi nestašicu vode, nakon toga provalio je grad pogubio sultana. Od tog vremena sultan se drži za sveca u Zeili.

Putnici koji su posjetili Zeilu u [[16. stoljeće|16. stoljeću]] poput [[Talijani|talijana]] Ludovica di Varthema opisuju je kao važno trgovište, unatoč vidljivim oštećenjima koja su joj nanesena za [[Portugal|portugalskih]] bombardiranja [[1517.]] i [[1528.]] <ref>"There is an abundance of provisions in this city, and there are many merchants here." ''The Travels of Ludovico di Varthema in Egypt, Syria, Arabia Deserta and Arabia Felix, in Persia, India, and Ethiopia, A.D. 1503 to 1508'', translated by John Winter Jone, and edited by George Percy Badger (London: the Hakluyt Society, 1863), str. 87</ref>
Zbog učestalih napada somalskih nomadskih plemena na grad, tadašnji vladar Zeile,-Garad Lado, podigao je snažne zidine sa pustinjske strane oko grada.

Vremenom je značaj Zeile kao glavne luke za [[Harar]], [[Regija Šoa|Šou]] i ostale etiopske pokrajine opao. Počevši od [[1630.]], Zeila je postala posjed vladara iz [[jemen]]ske [[Mokka|Mokke]], koji su njenu luku i trgovište dali u zakup jer je promet bio gotovo beznačajan. Potom je Zeilom vladao lokalni [[emir]], čija vlast se nije protezala dalje od gradskih zidina.

Do prve polovice [[19. stoljeće|19. stoljeća]] Zeila je postala samo sjena nekoć velikog i značajnog grada, selo "okruženo niskim zidom od blata" od 1,000 - 3,000 stanovnika (ovisno o godišnjem dobu).<ref>Abir, ''Era of the Princes'', str. 14</ref>
Između [[1821.]] do [[1841.]] [[Jemen]] a sa njim i Zeila bili su nominalno dio [[Osmansko carstvo|Osmanskog carstva]], no stvarna vlast je pripadala [[egipat]]skom [[Paša|paši]] [[Muhamed Ali Paša|Muhamedu Aliju]]. Egipćani su nakraju dobili [[ferman]] od [[sultan]]a, kojim je Zeila postala njihov posjed [[1874.]] – [[1875.]] No kad se egipatski [[garnizon]] povukao iz [[Harar]]a [[1885.]] Zeila je postala predmet trvenja između [[Francuska|Francuske]] i [[Britansko Carstvo|Britanije]] zbog kontrole nad obalama [[Adenski zaljev|Adenskog zaljeva]]. Čak se činilo da će zbog toga i zaratiti, ali su se nakraju sporazumjele [[1888.]] i sklopile sporazum o granicama njihovih protektorata. Tako je Zeila uz istočni grad Berberu postala dio Britanske
Somalije.

Nakon što je izgrađena željeznička pruga [[Džibuti]] - [[Adis Abeba]] krajem [[19. stoljeće|19. stoljeća]] nastavilo se propadanje Zeile.

==Zeila danas==

Tijekom somalijskog građanskog rata, Zeila je bila poprište velikih borbi tako da su gotovo sve zgrade su bile srušene ili s teškim oštećenjima. Stanovnici su se razbježali i pobjegli u susjedne zemlje poput Džibutija. Nakon rata oni su svojim doznakama pomogli u obnovi grada kao i
kod obnove trgovine i ribarstva.

==Izvori==
{{izvori}}

[[Kategorija:Gradovi u Somaliji]]

Zeila - Povijest promjena

WikiSysop: Zamjena teksta - '' u ''

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica