WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-08-30T04:56:11Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Infokutija svemirska letjelica
| ime = Viking 1 Orbiter
| slika = [[Datoteka:Viking spacecraft.jpg|150px]]
| slika_opis = Viking orbiter
| organizacija = [[NASA]]
| glavni_ugovaratelji =
| platforma =
| tip_misije = Orbiter
| prelet =
| datum_preleta =
| trenutacna_destinacija =
| satelit_od = [[Mars (planet)|Mars]]
| datum_ulaska_u_orbitu = [[19. lipnja]] [[1976.]]
| orbitira =
| pad_iz_orbite =
| lansiranje = [[20. kolovoza]] [[1975.]]
| lansiran_uz_pomoc = [[Titan III|Titan IIIE]]/[[Centaur (raketa)|Centaur]] lansirno vozilo
| raketa_nosac =
| mjesto_lansiranja =
| trajanje_misije = [[20. kolovoza]] [[1975.]] - [[17. kolovoza]] [[1980.]]
| NSSDC_ID = 1975-075A
| internet_sjediste = {{eng oznaka}} [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/viking.html Viking Project Information]
| masa = 883 kg
| napajanje = 620 W
| baterije =
| orbitalni_rezim =
| sirina =
| velika_poluos =
| ekscentricitet = 0.882213138
| inklinacija = 39.3°
| orbitalni_period = 47.26 h
| apoapsis = 320 km
| apogej =
| periapsis = 56000 km
| perigej =
| interval_ponavljanja =
| orbita_dnevno =
| ponovljivost=
| instrumenti =
| glavni_instrumenti=
| transponderi =
| razlucivost =
| podrucje_pokrivanja =
| spektralni_pojas =
| brzina_prijenosa_podataka =
| SSR =
| povrsina_pokrivanja =

| razlucivost_slike =
| ref =
}}
{{Infokutija svemirska letjelica
| ime = Viking 1 Lander
| slika = [[Datoteka:Viking lander model.jpg|150px]]
| slika_opis = Viking lander (model)
| organizacija = [[NASA]]
| glavni_ugovaratelji =
| platforma =
| tip_misije = marsov lander
| prelet =
| datum_preleta =
| trenutacna_destinacija =
| satelit_od =
| datum_ulaska_u_orbitu =
| orbitira =
| pad_iz_orbite =
| lansiranje = [[20. kolovoza]] [[1975.]]
| lansiran_uz_pomoc = [[Titan III|Titan IIIE]]/[[Centaur (raketa)|Centaur]] lansirno vozilo
| raketa_nosac =
| mjesto_lansiranja =
| trajanje_misije = [[20. srpnja]] [[1976.]] - [[13. studenog]] [[1982.]]
| NSSDC_ID = 1975-075C
| internet_sjediste = {{eng oznaka}} [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/viking.html Viking Project Information]
| masa = 572 kg
| napajanje = 70 W
| baterije =
| orbitalni_rezim =
| sirina =
| velika_poluos =
| ekscentricitet =
| inklinacija =
| orbitalni_period =
| apoapsis =
| apogej =
| periapsis =
| perigej =
| interval_ponavljanja =
| orbita_dnevno =
| ponovljivost=
| instrumenti =
| glavni_instrumenti=
| transponderi =
| razlucivost =
| podrucje_pokrivanja =
| spektralni_pojas =
| brzina_prijenosa_podataka =
| SSR =
| povrsina_pokrivanja =

| razlucivost_slike =
| ref =
}}
'''Viking 1''' je prva od dvije letjelice iz uspješnog [[NASA|NASA-inog]] programa istraživanja [[Mars (planet)|Marsa]] [[Program Viking|Viking]]. Sonda Viking Lander 1 slala je podatke s Marsa 4 godine i 28 dana.

==Misija==

Viking 1 lansiran je 20 kolovoza 1975. raketom [[Titan III]]/[[Centaur (raketa)|Centaur]] na desetomjesečno putovanje prema Marsu. Orbiter je počeo slati slike Marsa 5 dana prije ubacivanja u orbitu. Viking 1 Orbiter je u orbitu ušao 19. lipnja 1976. godine. Početna orbita bila je elipsa dimenzija 1513 x 33,000 km s periodom ophoda od 24.66 sati. U početku je slijetanje landera na Mars bilo planirano za 4. srpanj 1976., 200-tu obljetnicu osnutka [[SAD|SAD-a]]. Snimke koje je orbiter napravio pokazao je da je planirano mjesto slijetanja opasno za lander. Slijetanje se na kraju odigralo 20. srpnja 1976. u 11:53:06 UT.

===Orbiter===

'''Orbiter''' je sa sobom nosio sljedeće instrumente: dvije kamere, [[infracrveno_zračenje|IC]] spektrometar radi snimanja vodene pare u atmosferi i IC radiometre radi mjerenja temperature površine. Primarna misija Orbitera trajala je do solarne konjukcije 5. studenog 1976. godine. Produženje misije počelo je 14. prosinca 1976. i trajalo je do 17. kolovoza 1980. godine. Početkom 1977. periapsis orbite smanjen je na 300 km radi detaljnog snimanja površine. Orbita je naknadno mijenjana radi prilaska [[Fobos (mjesec)|Fobosu]] i promjene orijentacije u odnosu na Mars. Visina periapsisa orbite je 20. srpnja 1979. podignuta na 357 km. Kako je u kolovozu 1980. orbiter bio pri kraju s gorivom za kontrolu orijentacije, dotadašnja eliptična orbita dimenzija 357 x 33,943 km promijenjena je u elipsu dimenzija 320 x 56,000 km radi izbjegavanja pada letjelice na Mars i njegove kontaminacije zemaljskim mikrobima. Vjeruje se da će orbiter biti stabilan u toj orbiti do 2019. godine. Komunikacija s orbiterom prekinuta je 17. kolovoza 1980.

===Lander===

'''Viking 1 Lander''' sletio je 20. srpnja 1976. u 11:53:06 na Mars u prostranu ravnicu [[Chryse Planitia]] (Zlatna Ravnica). Areografske koordinate mjesta slijetanja su 22.697° sjeverno i 48.222° zapadno, oko -2.69 km ispod referentne visine.

Prve fotografije snimljene su samo 25 sekundi nakon slijetanja. Slanje fotografija na Zemlju trajalo je 4 minute. Za to vrijeme Lander se aktivirao. Usmjerio je glavnu antenu prema Zemlji za direktnu komunikaciju. U prvih 7 minuta Lander je snimio 300° panoramsku scenu (slika ispod). Dan kasnije su poslane prve fotografije u boji. Seizmometar se nije pravilno postavio, a robotskoj ruci trebalo je 5 dana da se oslobodi i pravilno postavi.
Svi eksperimenti i instrumenti na Vikingu 1 uspješno su provedeni. Sljedeći instrumenti su bili na landeru: dvije kamere, tri analizatora za rast, metabolizam i fotosintezu mikroba, plinski kromatografski maseni spektrometar (GCMS), rentgenski fluorescentni spektrometar, senzori za tlak, temperaturu i brzinu vjetra, troosni seizmometar, magnet na robotskoj ruci i razni inženjerski senzori.

Lander je imao masu od 572 kg i RTG generator snage 70W kao izvor energije i topline. Lander je bio aktivan 2306 zemaljskih dana, do 13. studenog 1982., kada je pogrešna naredba poslana sa Zemlje rezultirala gubitkom kontakta s landerom. 2006. godine, [[Mars Reconnaissance Orbiter|MRO]] je snimio lander na površini (slika ispod).

===Viking 1 galerija slika===
<gallery>
Slika:Titan 3E-Centaur launches with Viking 1.jpg | Lansiranje letjelice Viking 1.
Slika:Mars Viking 12a001.png | Prva fotografija poslana s Marsa koja pokazuje nožicu Landera.
Slika:Mars Viking 11d128.png | Rovovi koje je iskopala robotska ruka.
Slika:Mars Viking 12a240.png | Snimka zalaska Sunca.
Slika:Mars Viking 11h016.png | Jedna od fotografija površine Marsa.
Slika:PSP 001521 2025 RED VL-1 lander.png | Snimka Vikinga 1 iz orbite.
</gallery>
<div style="clear:both;"></div>
[[Datoteka:Mars Viking 12a002.png|950px|mini|središte|Prva panoramska snimka Vikinga 1 s površine Marsa.]]
<div style="clear:both;"></div>

==Poveznice==
*[[Viking 2]]

{{Istraživanje Marsa}}
[[Kategorija:Marsovi sletači]]
[[Kategorija:Marsovi orbiteri]]
[[Kategorija:NASA]]
[[Kategorija:Povijest SAD-a (1945. – 1989.)]]

Viking 1 - Povijest promjena

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica