https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=TuskulTuskul - Povijest promjena2026-07-12T14:47:17ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Tuskul&diff=642500&oldid=prevSuradnik10: prevedeno s en.wikipedije, članak Tuskul + dodatci2026-01-26T22:26:01Z<p>prevedeno s en.wikipedije, članak Tuskul + dodatci</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 26. siječanj 2026. u 22:26</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{drugo značenje2|[[Tusculum]]}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{drugo značenje2|[[Tusculum]]}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Slika:Tuscolo luglio 2014.JPG|mini|desno|250px|Ostatci Tuskula, srpnja 2014.]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Slika:Tuscolo luglio 2014.JPG|mini|desno|250px|Ostatci Tuskula, srpnja 2014.]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Tuskul''' (lat. ''Tusculum<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</del>''), starovjekovni grad u [[Lacij]]u. Nalazi se na području [[Albanska brda|Albanskih brda]], blizu gradića [[Frascati]]ja. Izvorno nije bio pod [[stari Rim|starorimskom]] vlašću. [[340. pr. Kr.]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ga </del>je starorimska država podvrgnula pod svoju vlast.<ref name=enc/> Podneblje (klima) Tuskula i okolice je ugodna, zbog čega je bila odmorišnim odredištem Rimljana. Posljedično ondje su podigli [[vila (građevina)|vile]], od kojih su arheolozi do 2020-ih pronašli njih 130. Od poznatih Rimljana vilu <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">je </del>ondje imao [[Ciceron]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">i </del>zvala <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">se </del>''Tusculanum''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>čije je ostatke pronašao [[arheologija u 1742.|1742.]] [[Ruđer Bošković]]. Ciceron je po svojoj vili nazvao svoj filozofski spis ''[[Tusculanae disputationes]]''. Od Tuskula su očuvani ostatci Sulinih zidina, teatra, amfiteatra, vila i inog. <ref name=enc/> Arheolozi još nisu iskopali svu akropolu i amfiteatar. Zbog svojeg simbola kao odmorišna mjesta, daleko od urbane buke i vreve, riječ tusculum (tuskulum) je ušla u jezik u značenju tiha, mirna i udobna boravišta.<ref name=enc> Tusculum. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2013. – 2026. Pristupljeno 26.1.2026. <https://www.enciklopedija.hr/clanak/tusculum>. </ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Tuskul''' (lat. ''Tusculum''), starovjekovni grad u [[Lacij]]u. Nalazi se na području [[Albanska brda|Albanskih brda]], blizu gradića [[Frascati]]ja.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref name=enc/> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== Zemljopisni položaj ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Nalazi se na brdu Tuscolu na sjevernom rubu vanjskog ruba grotla vulkana Albana. Sam vulkan je u Albanskim brdima 6 km južno od Frascatija. Vrh brda je na 670 m nadmorske visine i pruža pogled na nizinski predjel [[Campagna romana|Campagnu romanu]], s Rimom 25 km ka sjeverozapadu. Strateški položaj kojim se nadziralo rutu od ozemlja italskih plemena [[Aequi]]ja i [[Volsci]]ja prema Rimj je u stara vremena važan.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== Povijest ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Izvorno nije bio pod [[stari Rim|starorimskom]] vlašću.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref name=enc/></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Prema legendi, osnovao ga je [[Telegon (Odisejev sin)|Telegon]], sin [[Odisej]]a i [[Kirka|Kirke]]<ref name=ashby/>, a po drugoj, latinski kralj [[Latin Silvije]] (''Latinus Silvius'') [[Eneja|Enejin]] potomak, koji je prema [[Livije|Titu Liviju]] bio osnivačem većine gradova i mjesta u [[Lacij (povijesna pokrajina)|Laciju]] (lat. ''Latium'') Zemljopisac [[Filippo Cluverio]] odbacuje, tvrdeći da su grad osnovali [[Latini]] oko trista godina prije [[Trojanski rat|Trojanskog rata]]. Pogrebne urne datirane u 8.-7. st. pr. Kr. ukazuju na ljudsku nazočnost u kasnim fazama latinske kulture u ovom kraju.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">U povijesti se Tuskul prvi put spominje kao neovisni [[grad-država]] s kraljem, ustavom i svojim božanstvima. Kad je posljednji kralj Rima [[Lucije Tarkvinije Oholi]] izgnan [[509. pr. Kr.]] <ref>[[Livije|Tit Livije]] ''[[Ab Urbe condita]]'' 1.60</ref> i zakazao vratiti prijestolje zarativši s Rimom, potražio je utočište kod zeta [[Oktavije Mamilije|Oktavija Mamilija]], jednog od vodećih ljudi Tuskula.<ref>Tit Livije, ''[[Ab Urbe condita]]'', 2.15</ref> Plebejski rod [[gens Mamilia|Mamilia]] je tvrdio da potječe od [[Telegon (Odisejev sin)|Telegona]], osnivača grada. Mamilije je zapovijedao vojskom Latina protiv Rimljana u [[bitka kod jezera Regila|bitci kod jezera Regila]], u kojoj je poginuo [[498. pr. Kr.]].<ref>Tit Livije, ''[[Ab Urbe condita]]'', 2.19-20</ref> To je točka u kojoj je Rim stekao premoć među latinskim gradovima.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[340. pr. Kr.]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Tuskul </ins>je starorimska država podvrgnula pod svoju vlast.<ref name=enc/></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Podneblje (klima) Tuskula i okolice je ugodna, zbog čega je bila odmorišnim odredištem Rimljana. Posljedično ondje su podigli [[vila (građevina)|vile]], od kojih su arheolozi do 2020-ih pronašli njih 130.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref name=enc/> S Rimom je povezana cestom [[Via Latina]] čiji je ogranak došao do Tuskula, a glavni pravac kroz dolinu južno. Druga prometnica kojom je povezan s Rimom je [[Via Labicana]] prema sjeveru.<ref name=ashby> Ashby, Thomas (1911). "''Tusculum''". u: Chisholm, Hugh (ur.). Encyclopædia Britannica. Vol. 27 (11th ed.). Cambridge University Press. str. 486.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Od poznatih Rimljana vilu ondje imao <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Lucije Licinije Lukul Pontski|Lukul]]<ref>The Villa and Tomb of Lucullus at Tusculum, George McCracken, American Journal of Archaeology, Vol. 46, No. 3 (Jul. - Sep., 1942), str. 325.-340.</ref> te </ins>[[Ciceron]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, čija se vila </ins>zvala ''Tusculanum'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">i </ins>čije je ostatke pronašao [[arheologija u 1742.|1742.]] [[Ruđer Bošković]]. Ciceron je po svojoj vili nazvao svoj filozofski spis ''[[Tusculanae disputationes]]''. Od Tuskula su očuvani ostatci Sulinih zidina, teatra, amfiteatra, vila i inog. <ref name=enc/> Arheolozi još nisu iskopali svu akropolu i amfiteatar. Zbog svojeg simbola kao odmorišna mjesta, daleko od urbane buke i vreve, riječ tusculum (tuskulum) je ušla u jezik u značenju tiha, mirna i udobna boravišta.<ref name=enc> Tusculum. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2013. – 2026. Pristupljeno 26.1.2026. <https://www.enciklopedija.hr/clanak/tusculum>. </ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Izvori ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Izvori ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">Redak 8:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 24:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Rimski gradovi]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Rimski gradovi]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Rimski arheološki lokaliteti]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Rimski arheološki lokaliteti]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Kategorija:Gradovi u Laciju]]</ins></div></td></tr>
</table>Suradnik10https://enciklopedija.cc/index.php?title=Tuskul&diff=642495&oldid=prevSuradnik10: Stvorena nova stranica sa sadržajem: »{{drugo značenje2|Tusculum}} Ostatci Tuskula, srpnja 2014. '''Tuskul''' (lat. ''Tusculum'''), starovjekovni grad u Laciju. Nalazi se na području Albanskih brda, blizu gradića Frascatija. Izvorno nije bio pod starorimskom vlašću. 340. pr. Kr. ga je starorimska država podvrgnula pod svoju vlast.<ref name=enc/> Podneblje (klima) Tuskula i okolice j...«.2026-01-26T21:28:46Z<p>Stvorena nova stranica sa sadržajem: »{{drugo značenje2|<a href="/wiki/Tusculum" title="Tusculum">Tusculum</a>}} <a href="/index.php?title=Datoteka:Tuscolo_luglio_2014.JPG&action=edit&redlink=1" class="new" title="Datoteka:Tuscolo luglio 2014.JPG (stranica ne postoji)">mini|desno|250px|Ostatci Tuskula, srpnja 2014.</a> '''Tuskul''' (lat. ''Tusculum'''), starovjekovni grad u <a href="/wiki/Lacij" title="Lacij">Laciju</a>. Nalazi se na području <a href="/wiki/Albanska_brda" title="Albanska brda">Albanskih brda</a>, blizu gradića <a href="/wiki/Frascati" title="Frascati">Frascatija</a>. Izvorno nije bio pod <a href="/wiki/Stari_Rim" class="mw-redirect" title="Stari Rim">starorimskom</a> vlašću. <a href="/wiki/340._pr._Kr." title="340. pr. Kr.">340. pr. Kr.</a> ga je starorimska država podvrgnula pod svoju vlast.<ref name=enc/> Podneblje (klima) Tuskula i okolice j...«.</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div>{{drugo značenje2|[[Tusculum]]}}<br />
[[Slika:Tuscolo luglio 2014.JPG|mini|desno|250px|Ostatci Tuskula, srpnja 2014.]]<br />
'''Tuskul''' (lat. ''Tusculum'''), starovjekovni grad u [[Lacij]]u. Nalazi se na području [[Albanska brda|Albanskih brda]], blizu gradića [[Frascati]]ja. Izvorno nije bio pod [[stari Rim|starorimskom]] vlašću. [[340. pr. Kr.]] ga je starorimska država podvrgnula pod svoju vlast.<ref name=enc/> Podneblje (klima) Tuskula i okolice je ugodna, zbog čega je bila odmorišnim odredištem Rimljana. Posljedično ondje su podigli [[vila (građevina)|vile]], od kojih su arheolozi do 2020-ih pronašli njih 130. Od poznatih Rimljana vilu je ondje imao [[Ciceron]] i zvala se ''Tusculanum'', čije je ostatke pronašao [[arheologija u 1742.|1742.]] [[Ruđer Bošković]]. Ciceron je po svojoj vili nazvao svoj filozofski spis ''[[Tusculanae disputationes]]''. Od Tuskula su očuvani ostatci Sulinih zidina, teatra, amfiteatra, vila i inog. <ref name=enc/> Arheolozi još nisu iskopali svu akropolu i amfiteatar. Zbog svojeg simbola kao odmorišna mjesta, daleko od urbane buke i vreve, riječ tusculum (tuskulum) je ušla u jezik u značenju tiha, mirna i udobna boravišta.<ref name=enc> Tusculum. Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2013. – 2026. Pristupljeno 26.1.2026. <https://www.enciklopedija.hr/clanak/tusculum>. </ref><br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori}}<br />
<br />
[[Kategorija:Rimski gradovi]]<br />
[[Kategorija:Rimski arheološki lokaliteti]]</div>Suradnik10