https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Trg_heroja_u_Budimpe%C5%A1tiTrg heroja u Budimpešti - Povijest promjena2026-09-04T13:09:29ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Trg_heroja_u_Budimpe%C5%A1ti&diff=53579&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-24T00:08:39Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Trg heroja u Budimpešti'''--><br />
<br />
'''Trg heroja''' nalazi se u peštanskom dijelu [[Budimpešta|Budimpešte,]] i to u četvrti Terezvaroš. Trg je sam po sebi jedan od najimpresivnijih otvorenih prostora u Budimpešti, a također je najpopularniji i najveći. Nalazi se na kraju [[Andraševa ulica|Andraševe ulice]] koja je pod zaštitom [[UNESCO]]-a, a na samom trgu započinje ulaz u Gradski park. <br />
<br />
[[Albert Shickendanz]] je arhitekt koji je uz pomoć kolege [[Filip Hercog|Filipa Hercoga]] i kipara [[György Zala|Györgya Zale]] napravio cijeli projekt.<br />
<br />
Trg je popločan velikim pravilno geometrijskim bijelim ornamentima na sivoj podlozi, koji izgledaju poput ogromnog veza, što gledano iz ptičje perspektive, izgleda vrlo privlačno. <br />
<br />
== Milenijski spomenik ==<br />
[[Datoteka:Budapest - Millennium monument.jpg|mini|lijevo|<center>Milenijski spomenik]]<br />
[[Datoteka:Heroes' Square in Budapest.jpg|mini|<center>Ornamenti na pločniku Trga heroja]]<br />
Na centralnom dijelu trga nalazi se Milenijski spomenik, najznačajniji nacionalni spomenik čiji centralni dio zauzima graciozan, žljebasti, 36-metarski, korintski stup, na čijem se vrhu, tj. kapitelu, nalazi krilati kip arkanđela [[Gabrijel]]a, dok u pozadini stupa možemo vidjeti 85-metarske kolonade, koje osim strukturalne, u ovom slučaju imaju i dekorativnu vrijednost. Koncept Milenijskog spomenika bazira se na ranijima Shickendanzovim djelima, a stilski se oslanja na tradicionalan stil gradnje s dijelovima koji podsjećaju na povijesne stilske forme, u ovom slučaju antičke, što je bila oznaka kiparstva na prijelazu iz 19. u 20. stoljeće. <br />
<br />
Ispred njega nalazi se Spomenik heroja, prazna grobnica, a podignut je u spomen nepoznatima palim borcima u ustanku 1956. godine. Na vrhu stupa nalazi se raskošan krilati kip arkanđela Gabrijela, koji je, prema Bibliji, jedan od trojice arkanđela koji objavljuju ljudima božje odluke, a i njegovo ime znači "Božji čovjek" ili "Božja snaga". Tako se prema legendi arkanđeo ukazao u snu Vajku i rekao mu da mora postati kralj, i tada Vajk uzima ime Stjepan, tj. Ištvan, i proglašava se za prvoga ugarskog kralja. U jednoj ruci kipa nalazi se sveta mađarska kruna, a u drugoj dupli apostolski križ koji prikazuje jedinstvo mađarske države i katoličke crkve. Postoji objašnjenje da dupli križ predstavlja ujedinjenu crkvenu i svjetovnu moć sv. Stjepana. Promjenu na prijestolju iskoristili su nazadovoljni rodovski starješine koji dižu bunu protiv kršćanstva i novog poretka, ali je ta bitka bila krvavo ugušena. Nakon tih pobjeda Stjepan se prvi dan novog tisućljeća kruni za kralja kada se cijela Europa plaši smaka svijeta i dolaska Antikrista.<br />
[[Datoteka:Budapest Heldenplatz 4.jpg|mini|<center>Kolonade na Trgu heroja]]<br />
Izgradnja Milenijskog spomenika je počela [[1896.]] godine povodom obljetnice 1000 godina dolaska mađarskih osvajačkih plemena u područje karpatskog bazena i panonske nizine, a pod vodstvom Arpada, prvog velikoga kneza, čiji kip se nalazi na podignutoj bazi u podnožju stupa, koji je okružen sa šest kipova konjanika koji zajedno s Arpadom predstvljaju vođe mađarskih osvajačkih plemena. Iako su bili malobrojni, bilo im je lakoizvedivo pokoriti raštrkano stanovništvo. Njihov dolazak s jedne strane spriječio je širenje njemačke države na istok, a s druge je strane razdvojio sjeverozapadne slavene od južnih. U doba doseljenja mađarskih nomadsko-stočarskih plemena, neki od mađarskih glavara već su primili kršćasnku vjeru posredovanjem Bizanta. Arpadov praunuk Geza priklonio se zapadu i primio kršćanstvo zapadne crkve. Unutarnji otpor zemlje kristianizaciji ugušio je pomoću svećenika i njemačkih vitezova koje je nagrađivao s darivanjem zemlje. Njegov rad nastavlja njegov sin Vajk.<br />
<br />
Spomenik je dobio nagradu "Grand Prix" na [[Svjetska izložba|Svjetskoj izložbi]] 1900. godine u Parizu.<br />
<br />
== Kolonade ==<br />
<br />
Iza Milenijskog spomenika mogu se vidjeti dvodjelne kolonade između čijih stupova se nalazi 14, s lijeva na desno, kronološkim slijedom poredanih kipova kraljeva i istaknutih povijesnih ličnosti Mađarske, počevši od [[Stjepan I. Sveti|Svetog Stjepana]] pa sve do vođe revolucije u 19. stoljeću, [[Lajos Kossuth|Lajosa Kossutha]]. <br />
<br />
Ispod svakog od tih kipova nalazi se brončani [[reljef]] koji prikazuje najznačajnije scene iz njihovih života. Pri originalnoj izvedbi spomenika u kolonadama nalazilo se i pet kipova [[Habsburgovci|Habsburgovaca]], ali su oni po komunističkoj direktivi, poslije [[Drugi svjetski rat|2. svjetskog rata,]] uklonjeni.<br />
<br />
Na krajevima obiju kolonada nalaze se četiri alegorijske skulpture, koje s lijeva na desno predstavljaju: rad i napredak, rat i mir u dvije nasuprotne kočije i čast i slavu. Cjelokupan spomenik imao je namjenu glorificiranja dvojne monarhije i prikazuje kontinuitet tisućljetnoga opstanka kraljevstva i kraljevski ponos.<br />
<br />
[[Kategorija:Spomenici]]<br />
[[Kategorija:Trgovi]]<br />
[[Kategorija:Budimpešta]]<br />
[[Kategorija:Građevine u Mađarskoj]]<br />
[[Kategorija:Arhitektura historicizma]]</div>WikiSysop