https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=TenzidTenzid - Povijest promjena2026-07-14T22:22:54ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Tenzid&diff=654464&oldid=prevSuradnik10: Zamjena teksta - '{{(.)ommons\|(.)ategory:(.*)}}' u ''2026-03-05T04:22:16Z<p>Zamjena teksta - '{{(.)ommons\|(.)ategory:(.*)}}' u ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 5. ožujak 2026. u 04:22</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">Redak 9:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 9:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{commons|Category:Surfactants}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Mrva-kem}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Mrva-kem}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Fizikalna kemija]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Fizikalna kemija]]</div></td></tr>
</table>Suradnik10https://enciklopedija.cc/index.php?title=Tenzid&diff=387447&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-12-11T07:32:41Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Tenzid'''-->[[datoteka:A lipid micelle.png|mini|desno|300px|Tenzidi se u vodenoj otopini u monomolekularnom sloju nakupljaju na granici faza, i to tako da se hidrofilni dio orijentira prema vodi (plavo), a hidrofobni prema ulju (ružičasto).]]<br />
<br />
'''Tenzid''' (dolazi od riječi tenzija + -id) je površinski aktivna [[tvar]], to jest tvar koja smanjuju [[Površinska napetost|površinsku napetost]] [[tekućine]] (u stvari [[voda|vode]]), odnosno smanjuju [[sila|sile]] što djeluju na graničnim plohama između dviju [[Termodinamička faza|faza]] tvari, čime se omogućuje nastajanje pjene, stvaranje vodene [[Emulzija|emulzije]] s tekućinama s kojima se voda inače ne miješa (na primjer s [[Ulja|uljem]]) te vodene [[Suspenzija (kemija)|suspenzije]] s tvarima koje voda inače ne kvasi (na primjer s [[Masti|masnoćom]]). Tenzidi su glavni sastojci [[Deterdženti|deterdženata]], industrijskih sredstava za uklanjanje nečistoća pranjem u vodi, najčešće za pranje [[tekstil]]a. Osim toga, koriste se i kao [[emulgatori]], omekšivači, sredstva za stvaranje suspenzija, za zaštitu od [[korozija|korozije]], za [[Dezinfekcija|dezinfekciju]], kao rashladna [[maziva]], u pripravi sredstava za gašenje [[požar]]a, u [[kozmetika|kozmetici]] i tako dalje. <br />
<br />
[[Molekule]] tenzida sastoje se od hidrofilne skupine (koji upija ili lako privlači vodu ) i od hidrofobne dugolančaste [[Ugljikovodici|ugljikovodične]] skupine (koji odbija vodu i koji se ne miješa s vodom). Tenzidi se u vodenoj otopini u monomolekularnom sloju nakupljaju na granici faza, i to tako da se hidrofilni dio orijentira prema vodenoj, a hidrofobni prema nevodenoj fazi ([[zrak]], odnosno tvari kao ulje, masnoće i druge organske nečistoće). Tako tenzidi djeluju kao pjenila, a posebno su važni kao kvasila i emulgatori, jer s jedne strane mijenjaju [[energija|energetske]] odnose na graničnim plohama između čvrste podloge, nečistoće i vode, tako da se nečistoća odvaja od podloge, a s druge strane sprječavaju ponovno [[taloženje]] nečistoća na podlogu stabilizirajući njezinu suspenziju u vodi. Ovisno o naboju hidrofilnoga dijela molekule, tenzidi mogu biti [[anion]]ski, [[kation]]ski, ne[[ion]]ski ili [[Amfoternost|amfoterni]]. Najšire se primjenjuju i za pranje su najvažniji anionski tenzidi, ponajprije alkilbenzensulfonati (R–C<sub>6</sub>H<sub>4</sub>–SO<sub>3</sub>H; R je ugljikovodična skupina), alkilsulfonati (R–SO<sub>3</sub>H) i alkilsulfati (RO–SO<sub>3</sub>H). <ref> ''' tenzidi ''', [http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=60824] "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.np-sjeverni-velebit.hr, pristupljeno 15. 12. 2020 </ref><br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori}}<br />
<br />
== Vanjske poveznice ==<br />
{{commons|Category:Surfactants}}<br />
<br />
{{Mrva-kem}}<br />
<br />
[[Kategorija:Fizikalna kemija]]</div>WikiSysop