WikiSysop: Zamjena teksta - '' u ''

2025-06-22T11:33:30Z

Zamjena teksta - '' u ''

←Starija inačica		Inačica od 22. lipanj 2025. u 11:33
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Stefan Nemanja'''-->~~{{Infookvir monarh		{{Infookvir monarh
	\| ime = Stefan Nemanja		\| ime = Stefan Nemanja
	\| slika = [[Datoteka:Nemanja.jpg]]		\| slika = [[Datoteka:Nemanja.jpg]]

WikiSysop: čišćenje redirekcija za infookvir monarh

2022-03-07T17:09:57Z

čišćenje redirekcija za infookvir monarh

←Starija inačica		Inačica od 7. ožujak 2022. u 17:09
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Stefan Nemanja'''-->{{~~Monarh~~		<!--'''Stefan Nemanja'''-->{{Infookvir monarh
	\| ime = Stefan Nemanja		\| ime = Stefan Nemanja
	\| slika = [[Datoteka:Nemanja.jpg]]		\| slika = [[Datoteka:Nemanja.jpg]]

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-08-21T13:06:58Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Monarh
| ime = Stefan Nemanja
| slika = [[Datoteka:Nemanja.jpg]]
| opis = Stefan Nemanja
| titula = veliki župan raški
| vladavina = 1168. - 1196.
| krunidba =
| prethodnik = Tihomir Zavidović
| nasljednik = Stefan Prvovjenčani
| regent =
| titula1 =
| vladavina1 =
| krunidba1 =
| prethodnik1 =
| nasljednik1 =
| regent1 =
| titula2 =
| vladavina2 =
| krunidba2 =
| prethodnik2 =
| nasljednik2 =
| regent2 =
| titula3 =
| vladavina3 =
| krunidba3 =
| prethodnik3 =
| nasljednik3 =
| regent3 =
| titula4 =
| vladavina4 =
| krunidba4 =
| prethodnik4 =
| nasljednik4 =
| regent4 =
| nasljeđe =
| supruga = [[Ana Anastazija]]
| supruge =
| suprug =
| supruzi =
| djeca = Vukan Nemanjić, [[Stefan Prvovjenčani]], [[Sveti Sava]], Jefimija, Elena
| puno ime =
| posthumno ime =
| dinastija = [[Nemanjići]]
| vladarska himna =
| otac = [[Zavida]]
| majka =
| datum rođenja = [[1113.]], Ribnica ([[Podgorica]]), današnja [[Crna Gora]]
| datum smrti = [[13. veljače]] [[1199.]], [[Hilandar]], današnja [[Grčka]]
| datum pokopa =
| mjesto pokopa = manastir Studenica
| potpis = Potpisi_Stefana_i_Miroslava.gif
| zanimanje =
| vjera = [[katoličanstvo]], pa [[pravoslavlje]]
}}

'''Stefan Nemanja''' ([[crkvenoslavenski jezik|crkvenoslavenski]]: Стѣфань, [[srpski jezik|srpski]]: Стефан Немања), crkveno ime '''sveti Simeon''', Ribnica ([[Podgorica]]), današnja [[Crna Gora]], [[1113.]] - [[Hilandar]], današnja [[Grčka]], [[13. veljače]] [[1199.]]), bio je veliki župan [[Raška (država)|raški]] [[1168.]] – [[1196.]], rodonačelnik srpske kraljevske loze [[Nemanjići|Nemanjića]].

== Životopis ==
Stefan Nemanja rođen je [[1113.]] godine u Ribnici ([[Podgorica]]), današnja [[Crna Gora]]. Kao [[župan]] upravljao je oblastima oko Toplice, donje doline [[Ibar|Ibra]], Rasine, Reke i Dubočice. U doba njegova rođenja [[Dukljansko Kraljevstvo|kraljevina Duklja]] je bila katolička i kršten je po katoličkom obredu.<ref>[https://www.telegraf.rs/vesti/1336304-da-li-znate-da-je-stefan-nemanja-bio-katolik-evo-i-zasto-foto telegraf.rs], “DA LI ZNATE DA JE STEFAN NEMANJA BIO KATOLIK? Evo i zašto! (FOTO)”, objavljeno 3. prosinca 2014., pristupljeno 18. travnja 2020.</ref><ref>[https://arhiva.nedeljnik.rs/nedeljnik/portalnews/godisnjica-smrti-rodonacelnika-nemanjica-kako-bi-izgledala-srbija-da-je-stefan-nemanja-postao-katolik arhiva.nedeljnik.rs], “Godišnjica smrti rodonačelnika Nemanjića: Kako bi izgledala Srbija da je Stefan Nemanja (p)ostao katolik”, objavljeno 13. veljače 2017., pristupljeno 18. travnja 2020.</ref><ref>[https://www.espreso.rs/vesti/drustvo/175335/ovaj-srpski-vladar-je-bio-katolik-po-rodjenju-a-srbi-ga-obozavaju www.espreso.rs], “OVAJ SRPSKI VLADAR JE BIO KATOLIK PO ROĐENJU: A Srbi ga OBOŽAVAJU!”, objavljeno 22. kolovoza 2017., pristupljeno 18. travnja 2020.</ref><ref>[https://www.rts.rs/page/rts/sr/rtspredstavlja/%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%9A%D0%B8%D1%9B%D0%B8/story/2666/radjanje-kraljevine/3112393/kruna-pod-teretom-vere.html www.rtrs.rs], “Kruna pod teretom vere”, objavljeno 20. travnja 2018., pristupljeno 18. travnja 2020.</ref> <br>

Bio je vjenčan s Anom, crkvenoga imena [[Ana Anastazija|sveta Anastasija]]. Prihvatio je [[vazal]]ski odnos prema [[Bizant]]u, s kojim je često ratovao do smrti cara [[Manuel I. Komnen|Manuela Komnena]] [[1180.]] godine, kada ga je napao najprije s [[Ugarska|Mađarima]], a potom i sam, i uspio proširiti državu priključivši [[Raška|Raškoj]] [[Duklja|dukljansku državu]], [[Trebinje]], [[Hum (država)|Hum]] i [[Hvosno]] (današnja [[Metohija]]). Poslije neuspješnog pokušaja sklopanja saveza s [[Njemačka|njemačkim]] carom [[Fridrik I. Barbarossa|Friedrichom Barbarossom]] u borbi protiv Bizanta, morao je Bizantu vratiti osvojene teritorije preko Morave, ali je zadržao samostalnost Raške. [[1185.]] godine razorio je gradove [[Danj]], [[Sard]], [[Skadar]], [[Svač]] i [[Ulcinj]], a osvajanje gradova u Duklji ([[Zetska država|Zeti]]) završio je [[1186.]] godine.<ref name="he">[http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=57945 Stefan Nemanja], enciklopedija.hr, pristupljeno 17. prosinca 2017.</ref> Grad [[Bar (grad)|Bar]] pao je kasnije (oko [[1189.]] godine) i izgleda sačuvao svoju autonomiju.<ref name="he"/> Grad [[Kotor]] je pošteđen razaranja, a veliki župan je u njega prenio i jednu od svojih rezidencija ("dvor").<ref name="he"/>

Ratovao je i s [[Dubrovnik]]om, ali pošto ga nije uspio osvojiti, sklopio je mir [[1186.]] godine (sačuvan je primjerak toga ugovora na [[Latinski jezik|latinskome jeziku]], s potpisom Stefana Nemanje)<ref name="he"/> i dopustio Dubrovčanima slobodno trgovanje po Raškoj te korištenje pašnjaka i šuma. Imao je značajan oslonac u crkvi, što mu je pomoglo u učvrsćivanju vlasti te razvijanju [[Feudalizam|feudalizma]], dajući joj za uzvrat određene povlastice, velike zemljišne posjede, zidajući manastire i crkvene hramove ([[Studenica]], [[Đurđevi stupovi]], [[Manastir presvete Bogorodice]] te [[Manastir Svetog Nikole]] kraj [[Kuršumlija|Kuršumlije]]).<ref name="he"/> Oštro se suprotstavio širenju [[Bogumili|bogumilskog]] pokreta na srpskim teritorijima. Bogumile je progonio.<ref name="he"/> Nakon što se Bizant oslobodio pritiska [[Križari|križara]], bizantska se vojska sukobila s Nemanjom i potukla ga na rijeci [[Morava (Srbija)|Moravi]] [[1190.]] godine.<ref name="he"/>

Godine [[1196.]] odrekao se prijestolja u korist srednjega sina [[Stefan Prvovjenčani|Stefana Prvovjenčanog]], zamonašio se u [[Studenica|Studenici]] i uzeo ime Simeon, a potom otišao na [[Sveta Gora|Svetu Goru]], gdje je s najmlađim sinom, [[Sveti Sava|Rastkom Nemanjićem]], podigao manastir [[Hilandar]] načinivši od njega značajno srednjovijekovno književno i duhovno središte. U njegove se zadužbine u Srbiji ubrajaju Bogorodičin manastir i Sveti Nikola kod Kuršumlije, Đurđevi stupovi i Studenica. Umro je u Hilandaru te proglašen za sveca a njegove [[Relikvija|moći]] se nalaze u manastiru Studenica.

== Galerija ==
<gallery>
Slika:Stefan_Nemanja.jpg|portret Stefana Nemanje, freska u Bogorodičinom manastiru, 1568.
Slika:Simeon_Ljeviska.jpg|sv. Simeon, freska u crkvi Bogorodica Ljeviška u Prizrenu
Slika:Saint_Simeon_Nemanja_with_his_son_Sava.jpeg|sv, Simeon sa svojim sinom Savom
Slika:Charter of Stefan Nemanja, transcription.jpg|Stefan Nemanja Povelja
Slika:Seal_of_Stefan_Nemanja.jpg|pečat Stefana Nemanje
Slika:Manastir_Svetog_Nikole_kod_Kuršumlije_spolja_02.jpg|manastir Sveti Nikola kod Kuršumlije
</gallery>

== Vidi još ==
* [[Nemanjići]]
* [[Povijest Srbije]]

== Izvori ==
{{izvori}}

[[Kategorija:Nemanjići]]
[[Kategorija:Životopisi, Srbija]]
[[Kategorija:Srednjovjekovna Srbija]]
[[Kategorija:Sto najznamenitijih Srba po SANU]]
[[Kategorija:Srbi u Crnoj Gori]]

Stefan Nemanja - Povijest promjena

WikiSysop: Zamjena teksta - '' u ''

WikiSysop: čišćenje redirekcija za infookvir monarh

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica