https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=StaljinizamStaljinizam - Povijest promjena2026-09-08T21:53:08ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Staljinizam&diff=613454&oldid=prevWikiSysop: Zamjena teksta - '<!--'''St(.*)'''-->' u ''2025-06-22T11:14:27Z<p>Zamjena teksta - '<!--'''St(.*)'''-->' u ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 22. lipanj 2025. u 11:14</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Staljinizam'''--></del>{{nedostaju izvori}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{nedostaju izvori}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Infookvir ideologija</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Infookvir ideologija</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ime = Staljinizam</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ime = Staljinizam</div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Staljinizam&diff=84834&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-09-01T04:24:09Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Staljinizam'''-->{{nedostaju izvori}}<br />
{{Infookvir ideologija<br />
|ime = Staljinizam<br />
|slika = JStalin Secretary general CCCP 1942.jpg<br />
|opis slike = [[Josif Staljin]], drugi vođa [[SSSR|SSSR-a]]<br />
|nastanak = [[1920-ih]]<br />
|osnivač = [[Josif Staljin|Josif Visarionović Džugašvili Staljin]]<br />
|prva država čiji je nacionalni ethos = [[Sovjetski Savez]]<br />
|posljednja država čiji je nacionalni ethos = [[Sovjetski Savez]]<br />
|oblik vladavine = [[totalitarizam]]<br />
|samostalna obilježja=[[kult ličnosti]]<br />
}}<br />
'''Staljinizam''' je politički režim u [[Sovjetski Savez|Sovjetskom Savezu]] za vrijeme vladavine [[Josif Staljin|Josifa Visarionoviča Staljina]]. Staljinizam uključuje opsežnu upotrebu propagande da se uspostavi [[Kult ličnosti|kult ličnosti]] oko apsolutnog [[Diktator|diktatora]], kao i upotreba tajne policije za smirivanje nereda i nezadovoljstava.<br />
<br />
Izraz "Staljinizam" je skovao [[Lazar Kaganovič]] i sam Staljin ga nikad nije koristio. Staljin je sebe opisivao kao [[Marksizam|marksista]] i [[Lenjinizam|lenjinista]].<br />
<br />
Poput mnogih drugih ideologija koje završavaju na "-izam", i staljinizam može biti korišten kao pogrdni izraz za [[Nacionalna država|nacionalne države]], političke stranke ili političke ideologije, kao i za pojedince, [[Komunizam|komuniste]] ili nekomuniste, koji su izrazito za diktaturu.<br />
<br />
== Politika staljinizma ==<br />
Izraz staljinizam više određuje stil vladanja nego ideologiju. Iako je općeprihvaćeno mišljenje da je staljinizam zapravo [[Komunizam|komunizam]], on u stvarnosti nije imao veze s [[Karl Marx|Marxovim]] komunizmom, nego je bio [[Boljševizam|boljševizam]]. Marxov komunizam je bio ideja savršenog, besklasnog društva potpune jednakosti ljudi, u kojem ne postoji privatno vlasništvo nego zajedničko, društveno vlasništvo. Staljinizam ni po čemu nije bio niti savršen, niti je postojala jednakost, a privatno vlasništvo nije zamjenjeno zajedničkim vlasništvom nego je država sve nacionalizirala, tj. stavila pod svoju upravu. Donošene su tzv.petoljetke. To su bili petogodišnji planovi u kojima bi bilo određeno koliko bi se čega trebalo proizvesti u sljedećih 5 godina. Naravno, to je stvaralo poteškoće, jer je populacija rasla iz godine u godinu pa se situacija mijenjala, i zbog nepredviđenih okolnosti (ranija zima, loša žetva, rat itd.). To je dovelo do [[Holodomor|Gladomora]], velikog pomora stanovništva uslijed nedostatka hrane. Kada je Staljin dobio popis stanovništva 1937., ostao je zapanjen koliko je stanovnika [[Sovjetski Savez|SSSR-a]] poginulo od gladi te je naredio da se napravi novi popis koji bi prikazao povoljniji rezultat za državu.<br />
<br />
Također, milijuni ljudi su ubijeni u [[Gulag|gulazima]], koncentracijskim logorima nalik onima u [[Adolf Hitler|Hitlerovom]] [[Treći Reich|Trećem Reichu]].<br />
<br />
Staljin je imao svu vlast u državi, tako da mu nije moglo biti suđeno za bilo kakav zločin. Zbog toga je često vršio čistke, tj. masovna ubojstva neistomišljenika.<br />
<br />
== Ekonomska politika ==<br />
[[Lenjin]], Staljinov prethodnik, je uveo tzv. [[NEP|novu ekonomsku politiku]], ali ju je Staljin napustio jer je smatrao da nije dovoljno učinkovita. Proveo je nasilnu industrijalizaciju da bi se mogao nositi sa razvijenijim Zapadom.<br />
<br />
Neki povjesničari tvrde da je "staljinizam bio potpuni uspjeh, ostvarivši svoju zadaću da brzo industrijalizira nerazvijenu državu". Ipak, [[Robert Conquest]] je tvrdio da je [[industrijalizacija]] mogla biti izvršena bez kolektivizacije i toliko mrtvih. Uspjesi su zapravo bili daleko manji nego što je Staljin tvrdio.<br />
<br />
== Poslije Staljina ==<br />
Nakon Staljinove smrti, njegov nasljednik [[Nikita Hruščov]] je osudio i napustio Staljinovu politiku i kult ličnosti. Započeo je proces destaljinizacije.<br />
<br />
Staljinizam se održao jedino u [[Sjeverna Koreja|Sjevernoj Koreji]] pod [[Kim Il-sung|Kim Il-sungom]] i u [[Kina|Kini]] pod [[Mao Ce Tung|Mao Ce Tungom]]. U Kini se razvio maoizam koji je jako nalikovao staljinizmu i zbog toga je došlo do narušavanja odnosa između SSSR-a i Kine.<br />
<br />
Mnogi povjesničari Staljina uspoređuju s [[Ivan IV., car Rusije|Ivanom IV. Groznim]] zbog ubijanja politčkih neprijatelja i zastrašivanja stanovništva, te s [[Petar Veliki|Petrom Velikim]] zbog pokušaja da se dostignu zapadne zemlje. <br />
<br />
== Staljinizam kao izdaja revolucije ==<br />
<br />
{{Komunizam}}<br />
<br />
[[Kategorija:Oblici komunizma]]<br />
[[Kategorija:Totalitarizam]]<br />
[[Kategorija:Gospodarstvo Sovjetskoga Saveza]]</div>WikiSysop