https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Spodumen
Spodumen - Povijest promjena
2026-07-13T05:08:19Z
Povijest promjena ove stranice na wikiju
MediaWiki 1.42.3
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Spodumen&diff=599527&oldid=prev
WikiSysop: Zamjena teksta - '<!--'''Sp(.*)'''-->' u ''
2025-06-12T08:45:43Z
<p>Zamjena teksta - '<!--'''Sp(.*)'''-->' u ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 12. lipanj 2025. u 08:45</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Spodumen'''--></del>{{Infokutija mineral</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Infokutija mineral</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ime = Spodumen</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| ime = Spodumen</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| kategorija = </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| kategorija = </div></td></tr>
</table>
WikiSysop
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Spodumen&diff=35736&oldid=prev
WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica
2021-08-19T07:29:13Z
<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Spodumen'''-->{{Infokutija mineral<br />
| ime = Spodumen<br />
| kategorija = <br />
| kutija_sirina = <br />
| kutija_pozadinska_boja = <br />
| slika = Spodumene.jpg<br />
| slika_velicina = <br />
| naslov = Gotovo bezbojan kristal kunzita (gore lijevo), izbrušeni blijedoružičasti kunzit (gore desno) i zelenkasti krista hidenita (dolje).<br />
| formula = LiAl(SiO<sub>3</sub>)<sub>2</sub><br />
| molarna_masa = <br />
| boja = bezbojan, bijeli, sivi, ružičasti, ljubičasti, žuti i zeleni<br />
| habitus = prizmatični izduženi ili tabularni<br />
| sustav = [[monoklinski kristalni sustav|monoklinski]], 2/m<br />
| sraslaci = <br />
| kalavost = savršena po plohama prizme, u dva smjera pod gotovo 90°<br />
| lom = poluškoljkast<br />
| zilavost = <br />
| tvrdoca = 6.5 - 7<br />
| sjaj = staklast<br />
| polish = <br />
| indeks_loma = 1.66 - 1.68<br />
| opticka_svojstva = <br />
| dvolom = <br />
| disperzija = <br />
| pleokroizam = jak; kunzit: ružičast-bezbojan; hidenit: žutozelen-plavozelen-bijel<br />
| fluorescencija = <br />
| apsorpcija = <br />
| ogreb = bijeli<br />
| specificna_tezina = <br />
| gustoca = 3.17 - 3.19<br />
| tocka_talista = <br />
| taljivost = <br />
| prepoznatljivost = <br />
| topljivost = 3.5<br />
| prozirnost = prozirni do poluprozirni<br />
| drugo = reverzibilni [[fotokromizam]]; [[fluorescencija]] pod [[UV-zrake|UV-zrakama]], [[pleokroizam]]<br />
| prop1 = Dolazi uz minerale<br />
| prop1text = [[lepidolit]], [[plagioklasi]], [[feldspati]], [[kvarc]], [[turmalin]], [[topaz]]<br />
| reference = <br />
| var1 = Kunzit <br />
| var1text = ružičasti<br />
| var2 = Hidenit <br />
| var2text = zeleni<br />
| var3 = <br />
| var3text = <br />
| var4 = <br />
| var4text = <br />
| var5 = <br />
| var5text = <br />
| var6 = <br />
| var6text = <br />
}}<br />
<br />
'''Spodumen''' je [[inosilikati|inosilikatni]] [[pirokseni|piroksenski]] [[mineral]] kemijske formule '''LiAl(SiO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>''' ili LiAl[Si<sub>2</sub>O<sub>6</sub>]. Koristi se kao izvor [[litij]]a. Raznobojan je, bezbojan do žućkast, ružičaste do ljubičaste varijetete nazivamo '''kunzitom''' (vidi dolje), a žućkastozelene do [[smaragd]]no zelene '''hidenitom''' (vidi dolje). Kristali su mu prizmatični, često veliki. Monokristali mogu narasti i do 10 metara u dužinu, a takvi primjerci pronađeni su u [[Južna Dakota|Južnoj Dakoti]] ([[Black Hills]]). <br />
<br />
Mineral kristalizira u [[Monoklinski|monoklinskom]] kristalnom sustavu i obično su jako isprutani paralelno osi ''c''. Kristalne plohe često su markirane trokutastim udubljenjima. <br />
<br />
== Porijeklo imena ==<br />
<br />
Spodumen vuče porijeklo imena iz [[grčki jezik|grčkog]] jezika, a znači "izgoren do pepela", a taj naziv dobio je prema neprozirnom pepeljastom izgledu materijala prerađenog za upotrebu u industrijske svrhe.<br />
<br />
== Ležišta i nalazišta ==<br />
<br />
<br />
Spodumen se pojavljuje u litijem bogatim [[graniti]]ima i [[pegmatiti]]ma. Prozirni primjerci od davnina su se koristili kao drago kamenje, a varijeteti kunzit i hidenit poznati su prema jakom [[pleokroizam|pleokroizmu]]. <br />
<br />
Poznatiji lokaliteti s ležištima spodumena nalaze se u [[Brazil]]u, na [[Madagaskar]]u, [[SAD]]-u ([[Sjeverna Karolina]], [[Kalifornija]]), [[Afganistan]]u i [[Pakistan]]u. <br />
<br />
<br />
== Kunzit ==<br />
[[Datoteka:Kunzite Nouristan.jpg|mini|lijevo|200px|Kunzit]]<br />
Kunzit je tvrdi ružičasti dragi kamen, varijetet spodumena kojemu ružičasta [[boja]] dolazi od [[mangan]]a. Dragulj može biti zagrijan da bi mu se pojačala prvobitna boja, koja je i karakteristična boja za kuncit. Ime je dobio prema [[George Frederick Kunz|G. F. Kunzu]], koji ga je otkrio u [[Connecticut]]u, SAD, [[1902.]] Danas se najviše vadi u Brazilu, SAD-u, [[Kanada|Kanadi]], na prostoru država [[ZND]]-a, [[Meksiko|Meksiku]], [[Švedska|Švedskoj]], [[Australija|Zapadnoj Australiji]], [[Afganistan]]u i [[Pakistan]]u.<br />
<br />
== Hidenit ==<br />
Hidenit je zeleni varijetet spodumena prvi put otkriven u rudniku Rist-Ellis u Hiddenitu, u Sjevernoj Karolini (SAD), po čemu je i dobio ime. Ponekad se, kao i kunzit, koristi kao dragi kamen.<br />
<br />
<br />
== Vidi još:==<br />
* [[Pirokseni]]<br />
* [[Silikati]]<br />
* [[Minerali]]<br />
<br />
<br />
[[Kategorija:Minerali]]</div>
WikiSysop