https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=RadikaRadika - Povijest promjena2026-08-07T08:16:20ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Radika&diff=84262&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-09-01T02:47:28Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Radika'''-->{{Infookvir rijeka<br />
| ime = Radika<br />
| slika = Radika-Dolno-Kosovrasti.jpg<br />
| slika_opis = Radika kod sela Dolno Kosovrasti<br />
| Duljina = 67<br />
| Nadmorska visina izvora = 2 200<br />
| Prosječni istjek = <br />
| Površina porječja = 665<br />
| Izvor = <br />
| Ušće = [[Debarsko jezero]]<br />
| Tip ušća = <br />
| Pritoke = <br />
| Države kroz koje protječe = [[Kosovo]], [[Makedonija]]<br />
| Gradovi kroz koje protječe = <br />
| Slijev = [[Jadransko more]],[[Egejsko more]]<br />
| Ulijeva se u = [[Crni Drim]], [[Vardar]]<br />
| Plovna od - do = <br />
}}<br />
Rijeka '''Radika''' ([[makedonski]]: ''Радика'', [[albanski]]: ''Radikes'') je rijeka koja izvire na planini [[Vraca (planina)|Vraca]] (dio velike [[Šar-planina|Šar-planine]]), na nadmorskoj visini od 2 200 m., na jugozapadu [[Kosovo|Kosova]]) te zatim većim dijelom teče kroz zapadnu [[Makedonija|Makedoniju]], do svog uvira u rijeku [[Crni Drim]]. Rijeka je ukupno duga 67&nbsp;km.<br />
== Izvor rijeke ==<br />
<br />
Radika je na svom izvoru planinski potok pod imenom '''Crni Kamen''' ([[makedonski]]: ''Црни Камен'') koji izvire na padinama planine Vraca, južnog dijela [[Šar-planina|Šar-planine]], ispod vrha ''Golema Vraca'' (2 582 m.). Potok ''Crni Kamen'' ispočetka teče na zapad, kroz kraj koji se zove - ''Gora'', zatim se svija uz planinu Vraca i zatim teče pravo na jug na [[makedonija|makedonsku]] granicu gdje se spaja sa drugom pritokom ''Ćafa Kadis'' ([[makedonski]]: ''Цафа Кадис''; [[albanski]]: ''Qafa e Kadisë''), od [[makedonija|makedonske]] granice rijeka nosi naziv Radika.<br />
<br />
== Gornja Radika==<br />
Gornja Radika je samo 8&nbsp;km duga, i zahvaljujući ljudskoj intervenciji pripada sada djelomično [[Egejsko more|Egejskom slivu]], dok donji tok Donje Radike teče prema [[Jadransko more|Jadranskom moru]]. Kod sela ''Volkovija'' napravljen je sistem kanala koji odvodi dio voda do umjetnog [[Mavrovsko jezero|Mavrovskog jezera]]( kod sela ''Mavrovi Anovi'' ) a zatim podzemnim cijevima u rijeku [[Vardar]].<br />
== Donja Radika ==<br />
<br />
Na svom 44&nbsp;km dugom toku, Radika teče prema jugu, zatim prolazi kroz 1&nbsp;km duboku klisuru između planina [[Korab]] i [[Dešat]] na zapadu i [[Bistra (planina)|Bistre]]{{newdsm}}.<br />
<br />
Dolina rijeke Radike je neobično atraktivna, u njoj se nalazi poznati samostan(manastir) [[Manastir Sveti Jovan Bigorski|Sveti Jovan Bigorski]], zatim [[termalno kupalište]] i [[liječilište]] [[Kosovratska banja]], sa vodom od 49 [[°C]]) punom [[sumpor]]a. U dolini se nalaze i pitoreskna sela sa orginalnom makedonskom narodnom arhitekturom, kao što su; Bituše, Janče, Gari, Lazaropole i druga. Nakon toga rijeka Radika uvire u rijeku [[Crni Drim]], južnije od grada [[Debar|Debra]], zapravo uvire u umjetno [[Debarsko jezero]], koje dalje teče kao rijeka [[Crni Drim]] prema [[Jadransko more|Jadranskom moru]].<br />
* Na svom putu do uvira u [[Crni Drim]], prima četiri veće pritoke; [[Ribnicu]], [[Mavrovsku reku]], [[Žirovničku reku]] i [[Malu reku]].<br />
* Voda rijeke Radika je izuzetno hladna, čista i bistra, ima tamnozelenu boju, zbog značajne koncentracije [[kalcijev karbonat|kalcijevog karbonata]]. <br />
* Rijeka, načelno pripada [[Jadransko more|Jadranskom slivu]], njezino porječje obuhvaća površinu od 665&nbsp;km², i nije plovna.<br />
* Rijeka Radika ima veliki hidropotencijal, koji se djelomično koristi na njezinom gornjem toku. Kanalima se dio voda Radike odvodi do [[Mavrovsko jezero|Mavrovskog jezera]], te ga pune vodom, a sa jezera voda se podzemnim kanalima odvodi do [[Vardar]]a. Tu je izgrađena [[hidroelektrana]] '''Vrben'''. <br />
* Dolina rijeke je od povjesnih vremena trasa puteva koje povezuju gradove u kotlinama zapadne [[Makedonija|Makedonije]], [[Tetovo]] i [[Ohrid]].<br />
<br />
== Izvori ==<br />
<br />
* ''Mala Prosvetina Enciklopedija'', Treće izdanje (1985); Prosveta; {{ISBN|86-07-00001-2}}<br />
* Jovan Đ. Marković (1990): ''Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije''; Svjetlost-Sarajevo; {{ISBN|86-01-02651-6}}<br />
<br />
[[Kategorija:Rijeke u Sjevernoj Makedoniji]]<br />
[[Kategorija:Rijeke na Kosovu]]<br />
[[Kategorija:Porječje Bojane]]<br />
[[Kategorija:Porječje Vardara]]</div>WikiSysop