https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Protoktisti
Protoktisti - Povijest promjena
2026-08-07T07:23:30Z
Povijest promjena ove stranice na wikiju
MediaWiki 1.42.3
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Protoktisti&diff=356530&oldid=prev
WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)
2021-11-29T22:09:22Z
<p>Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 29. studeni 2021. u 22:09</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l107">Redak 107:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 107:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www2.palomar.edu/users/warmstrong/trmar99.htm#protista The WAYNE'S WORD, Major Divisions Of Life]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://www2.palomar.edu/users/warmstrong/trmar99.htm#protista The WAYNE'S WORD, Major Divisions Of Life]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{Commonscat|Protista}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Protisti| ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Protisti| ]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Eukarioti]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Eukarioti]]</div></td></tr>
</table>
WikiSysop
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Protoktisti&diff=30326&oldid=prev
WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica
2021-08-13T03:43:12Z
<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Protoktisti'''-->{{Taksokvir <br />
| boja = khaki <br />
| naziv = Protoktisti<br />
| slika = Paramecium.jpg<br />
| slika_širina = 225px<br />
| slika_opis = [[Papučica]]<br />
| domena = [[Eukarioti|Eukaryota]]<br />
| regnum = '''Protista'''<br />
| regnum_autorstvo = [[Ernst Haeckel|Haeckel]], [[1866.]]<br />
| razdioba_stupanj = [[Koljeno (taksonomija)|Koljena]]<br />
| razdioba = <div><br />
* '''[[Chromista]]'''<br />
** [[Heterokont]]ophyta<br />
** [[Haptophyta]]<br />
** [[Cryptophyta]] <br />
* '''[[Alveolata]]'''<br />
** [[Dinoflagellata]]<br />
** [[Apicomplexa]]<br />
** [[Ciliophora]] <br />
* '''[[Excavate|Excavata]]'''<br />
** [[Euglenozoa]]<br />
** [[Percolozoa]]<br />
** [[Metamonada]]<br />
* '''[[Rhizaria]]'''<br />
** [[Radiolaria]]<br />
** [[Foraminifera]]<br />
** [[Cercozoa]]<br />
* '''[[Archaeplastida]]'''<br />
** [[Rhodophyta]] <br />
** [[Glaucophyta]] <br />
* [[Amoebozoa]]<br />
* [[Choanozoa]]<br />
* mnogo drugih; klasifikacija varira</div><br />
}}<br />
<br />
'''Protoktisti''' ([[latinski jezik|lat]]. Protoctista) čine [[eukarioti|eukariotski]] mikroorganizmi koji imaju [[stanična jezgra|jezgru]] i sva ostala obilježja eukariotskih stanica. Carstvo protoktista obuhvaća jednostanične organizme za koje se prije rabio termin ''Protista'', ali i mnogostanične organizme kojima nedostaju [[tkivo|tkiva]], kao što su mnogostanične [[alge]]. Razvrstavanje organizama na osnovi jednostanične građe odbačeno je nakon istraživanja koja su pokazala da su brojni mnogostanični organizmi prema svojim obilježjima puno bliži jednostaničnim nego bilo kojoj drugoj skupini mnogostaničnih organizama. Pojam Protista još je u širokoj uporabi, ali ne smije se upotrebljavati kao sinonim za pojam Protoctista. U suvremenoj biologiji se pojam Protoctista također napušta jer su u tu grupu na osnovi samo nekoliko značajki (jednostanični organizmi i višestanični bez pravih tkiva) ubrojeni vrlo različiti organizmi koji ne čine jedinstvenu [[evolucija|evolucijsku]] liniju pa time nisu ni u izravnom srodstvu.<br />
<br />
[[Arheje]] se smatraju prvim živim organizmima na planetu Zemlji, a pretpostavlja se da su se iz njih prije 1,5 milijardi razvili prvi predci današnjih protoktista. Današnji protoktisti vrlo su raznoliki i uglavnom su vodeni organizmi ili žive kao nametnici na drugim organizmima.<br />
<br />
Razlikujemo [[autotrofija|autotrofne]] i [[heterotrofni organizmi|heterotrofne]] protoktiste.<br />
<br />
Autotrofni protoktisti razlikuju se od heterotrofnih pripadnika skupine po asimilacijskim pigmentima koji se nalaze u njihovim stanicama. Važne su karike u [[hranidbeni lanac|hranidbenim lancima]] vodenih [[ekosustav]]a gdje proizvode velike količine hrane. Smatra se da velika količina [[kisik]]a u našoj [[atmosferi]] potječe od [[fotosinteza|fotosintetskih]] aktivnosti autotrofnih protoktista.<br />
<br />
Heterotrofni protoktisti hrane se drugim organizmima.<ref name="Alegro">Alegro, Antun, Krajačić, Mladen, Lucić, Andreja, ''Život 2: udžbenik biologije u drugom razredu gimnazije'', Školska knjiga, Zagreb, 2014., {{ISBN|978-953-0-22029-4}}, str, 40.-62.</ref><br />
<br />
== Starija sistematika ==<br />
Carstvo protoktista dijeli se starijom sistematikom (po [[Ernst Haeckel|Haecklu]], [[1894.]]) na:<br />
<br />
* odjeljak ([[znanost|znanstveno]] [[latinski jezik|latinsko]] [[ime]] ''Schizomycophyta'')<br />
::* razred [[virusi]] i [[rikecije]] (''Mikrotatobiotes'')<br />
:::::* red virusi (''Virales'')<br />
:::::* red rikecije (''Rickettsiales'')<br />
::* razred prave [[bakterije]] (''Shizomycetes'')<br />
:::::* red ''Pseudomonadales''<br />
:::::* red prave bakterije (''Euribacteriales'')<br />
:::::* red ''Actinomycetales''<br />
:::::* red ''Spirochaetales''<br />
* odjeljak [[modro-zelene alge]] (''Myxophyta'')<br />
* odjeljak [[bičaši]] (''Mastigophora'')<br />
::* razred [[bičaste alge]] (''Phytomastigina'')<br />
::* razred ''Dinoflagellata''<br />
::* razred ''Zoomastigina''<br />
* odjeljak migetalkari (''Ciliophora'')<br />
* odjeljak korijenonožci (''Sarcodina'')<br />
* odjeljak gljive sluzavke (''Myxomycetes'')<br />
* odjeljak zelene alge (''Chlorophyta'')<br />
* odjeljak zlatne alge (''Chrysophyta'')<br />
* odjeljak smeđe alge (''Phaeophyta'')<br />
* odjeljak crvene alge (''Rhodophyta'')<br />
* odjeljak [[gljive]] (''Mycophyta'')<br />
::* razred pljesnjivke (''Phycomycetes'')<br />
{{Nedostaje izvor}}<br />
== Nova sistematika protoktista ==<br />
<br />
Od Haeckelovog vremena do danas sistematika protoktista se jako promijenila zahvaljujući genetskim istraživanjima. Danas se živi svijet najčešće dijeli na pet carstava: [[Monera]], Protoctista, [[Animalia]], [[Plantae]], [[Gljive|Fungi]]. Nadalje se protoktisti dijele na autotrofne i heterotrofne.<br />
<br />
=== Autotrofni protoktisti ===<br />
==== Autotrofni bičaši ====<br />
* Koljeno [[Svjetleći bičaši]] (''Dinoflagellata'')<br />
* Koljeno [[Zeleni bičaši]] (''Euglenophyta'')<br />
<br />
==== Alge ====<br />
* Koljeno [[Crvene alge]] (''Rhodophyta'')<br />
* Koljeno [[Zlatnožute alge]] (''Chrysophyceae'')<br />
* Koljeno [[Žutosmeđe alge]] (''Xanthophyceae'')<br />
* Koljeno [[Alge kremenjašice]] (''Bacillariophyceae'' ili ''Diatomeae'')<br />
* Koljeno [[Smeđe alge]] (''Phaeophyceae'')<br />
* Koljeno [[Zelene alge]]<br />
** Zelene alge I. (''Chlorophyta'')<br />
** Zelene alge II. (dio ''Streptophyta'' s građom alga)<br />
<br />
=== Heterotrofni protoktisti ===<br />
==== Praživotinje (''Protozoa'') ====<br />
* Koljeno [[Bičaši]] (''Mastigophora'')<br />
* Koljeno [[Truskovci]] (''Sporozoa'' ili ''Apicomplexa'')<br />
* Koljeno [[Trepetljikaši]] (''Ciliphora'')<br />
* Koljeno [[Sluzavci]] (''Sarcodina'')<br />
** [[Amebe]] (''Amebozoa'')<br />
** [[Krednjaci]] (''Foraminifera'')<br />
** [[Zrakastonozi]] (''Actinopoda'')<br />
<br />
==== Gljive sluznjače (''Gymnomycota'') ====<br />
<ref name="Alegro"/><br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{Izvori}}<br />
== Vanjske poveznice ==<br />
* [https://www2.palomar.edu/users/warmstrong/trmar99.htm#protista The WAYNE'S WORD, Major Divisions Of Life]<br />
{{Commonscat|Protista}}<br />
<br />
[[Kategorija:Protisti| ]]<br />
[[Kategorija:Eukarioti]]</div>
WikiSysop