https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=PirimidinPirimidin - Povijest promjena2026-07-17T22:04:21ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Pirimidin&diff=254986&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-10-25T20:12:22Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Pirimidin'''-->'''Pirimidin''' je [[Heterociklički aromatski spojevi|heterociklički]] aromatski organski kemijski spoj sličan [[Benzen|benzenu]] i [[Piridin|piridinu]], koji sadrži dva [[Atom|atoma]] [[Dušik|dušika]] u pozicijama 1 i 3 šestočlanog prstena.<ref name="isbn0-582-27843-0">{{Book reference|Year=1997|Author=Gilchrist, Thomas Lonsdale; Gilchrist, T. L.|Title=Heterocyclic chemistry|Publisher=Longman|Location=New York}}</ref> Spoj je [[Izomer|izomeran]] sa dva druga oblika diazina.<br />
<br />
== Nukleotidi ==<br />
Tri [[Dušikova baza|nukleobaze]], sastavni dijelovi nukleinskih kiselina, [[citozin]]<br />
(C), [[timin]] (T), i [[uracil]] (U), su derivati pirimidina:<br />
<br />
[[Datoteka:Cytosine_chemical_structure.png|135x135px|Hemijska struktura citozina]] <br />
[[Datoteka:Thymine_chemical_structure.png|136x136px|Hemijska struktura timina]]<br />
[[Datoteka:Uracil_chemical_structure.png|136x136px|Hemijska struktura uracila]]<br />
<br />
U [[Molekula|molekulama]] [[Deoksiribonukleinska kiselina|DNA]] i [[Ribonukleinska kiselina|RNA]] ove baze stvaraju vodikove veze sa svojim komplementarnim [[Baze (kemija)|bazama]], derivatima [[Purin|purina]]. Purinske baze [[adenin]] (A) i [[Gvanin|guanin]] (G) stvaraju vodikove veze sa derivatima pirimidina [[Timin|timinom]] (T) i [[Citozin|citozinom]] (C).<br />
U molekuli RNA komplementarna baza adeninu je [[uracil]] (U) umjesto timina (T) i parovi koji se formiraju su adenin-uracil i guanin-citozin.<br />
<br />
Ovo uparivanje baza spada u Watson-Crickovu teoriju osnovnog uparivanja komplementarnih nukleotidnih baza. Mogući su i drugi načini uparivanja u molekulama DNA i RNA.<br />
<br />
== Kemijske osobine ==<br />
Pirimidin dijeli mnoge osobine sa [[Piridin|piridinom]]. Kako se broj atoma dušika u prstenu povećava, π [[Elektron|elektroni]] u prstenu postaju slabiji i zbog toga je teže provesti reakcije elektrofilne aromatične supstitucije, dok se nukleofilna aromatična supstitucija provodi lakše. Primjer za ove supstitucije je zamjena amino skupine u 2-aminopirimidinu sa [[Klor|klorom]] i njena povratna reakcija. Smanjenje rezonantne stabilizacije elektrona u prstenu pirimidina dovodi do moguće reakcije [[Adicija|adicije]] i cijepanja prstena koje se češće odvijaju od supstitucija.<br />
<br />
Pirimidin se može pronaći u [[Meteor|meteorima]], iako znanstvenici još ne znaju njegovo porijeklo. Pirimidin se može fotolitički razložiti na uracil pod djelovanjem UV [[Svjetlost|svjetlosti]]. <br />
<br />
== Organske sinteze ==<br />
Derivati pirimidina mogu se pripremiti u lsborstoriju postupkom organske sinteze. <br />
<br />
Osnovna metoa uključuje reakciju određenih amida sa nitrilima pri čemu dolazi do elektrofilne aktivacije amida sa 2-kloro-pirimidinom i anhidridom triflormetanosulfona. <br />
<br />
[[Datoteka:PyrimidineSynthAmideCarbonitrile.png|400x400px|Pyrimidine Synthesis Movassaghi 2006]]<br />
<br />
== Vidi također ==<br />
* [[Nukleotid|Nukleotidi]]<br />
* [[Purin]]<br />
* [[DNA]]<br />
* [[RNA]]<br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori|2}}<br />
[[Kategorija:Biokemija]]<br />
[[Kategorija:Biomolekule]]<br />
[[Kategorija:Organski spojevi]]</div>WikiSysop