Suradnik10: Zamjena teksta - '{{fr}}' u '{{fra oznaka}}'

2025-05-30T02:52:08Z

Zamjena teksta - '{{fr}}' u '{{fra oznaka}}'

←Starija inačica		Inačica od 30. svibanj 2025. u 02:52
Redak 1.000:		Redak 1.000:
	* {{eng oznaka}} [http://pinyin8.oncloud8.com the pinyinator] - Pretvorba kineskog u pinyin		* {{eng oznaka}} [http://pinyin8.oncloud8.com the pinyinator] - Pretvorba kineskog u pinyin
	* {{eng oznaka}} [http://www.newconcept.com/Reference/how_input_chinese.html Kako koristiti pinyin u unosu kineskog?]		* {{eng oznaka}} [http://www.newconcept.com/Reference/how_input_chinese.html Kako koristiti pinyin u unosu kineskog?]
	* {{fr}} [http://www.chine-nouvelle.com/outils/dictionnaire.html Kinesko-francuski-pinyin rječnik]		* {{fra oznaka}} [http://www.chine-nouvelle.com/outils/dictionnaire.html Kinesko-francuski-pinyin rječnik]
	* {{fr}} [http://www.chine-nouvelle.com/outils/pinyin.html Pomoć u izgovoru kineskog] - Unesite tekst na kineskom, kako bi ga dobili u pinyinu		* {{fra oznaka}} [http://www.chine-nouvelle.com/outils/pinyin.html Pomoć u izgovoru kineskog] - Unesite tekst na kineskom, kako bi ga dobili u pinyinu
	* {{eng oznaka}} [http://research.chtsai.org/papers/pinyin-comparison.html Tongyong i Hanyu Pinyin]		* {{eng oznaka}} [http://research.chtsai.org/papers/pinyin-comparison.html Tongyong i Hanyu Pinyin]
	* {{eng oznaka}} [http://www.pinyin.info/ Informacije o Hanyu Pinyin]		* {{eng oznaka}} [http://www.pinyin.info/ Informacije o Hanyu Pinyin]

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-08-19T23:51:55Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Provjeriti vanjske poveznice}}
{{nedostaju izvori}}

'''Pinyin''' (čitaj: ''pin-jin'') (拼音 pīnyīn) je pomoćno kinesko [[latinica|latinično]] [[pismo (grafija)|pismo]] kojim se bilježi izgovor standardnog [[kineski jezik|kineskog jezika]], [[putonghua]]. Pinyin kod Kineza ne zamjenjuje [[kineski jezik|kinesko pismo]].

Sama riječ pinyin znači “spajanje glasova”, a u širem smislu [[glas|glasovno]] [[pismo (grafija)|pismo]], [[fonetika|fonetski]] [[alfabet]]. U NR Kini koristi se hanyu pinyin ([[pojednostavljeni kineski]]: 汉语拼音; [[tradicionalni kineski]]: 漢語拼音; pinyin: ''Hànyǔ Pīnyīn'') što znači “glasovno pismo [[kineski jezik|kineskog jezika]]”. (Na [[Tajvan|Tajvanu]] je [[2002.]] godine usvojeno slično pomoćno pismo tongyong pinyin, ali nije šire prihvaćeno.)

Hanyu pinyin je odobren [[11. veljače]] [[1958.]] na petom zasjedanje Svekineske narodne skupštine [[Kina|NR Kine]]. Time su zamijenjeni zapis [[Bopomofo]] (''zhuyin'') kao način podučavanja standardnog izgovora u kontinentalnoj Kini i [[kineski poštanski sustav romanizacije]]. [[Organizacija ujedinjenih naroda]] je na zahtjev kineske vlade [[1979.]] godine preporučila hanyu pinyin svim svojim članicama kao standardni sustav [[romanizacija|romanizacije]]. Hanyu pinyin je 1979. godine odobrila i [[Međunarodna organizacija za standardizaciju]] (ISO) kao standardnu romanizaciju standardnog kineskog jezika (ISO-7098:1991). Nakon toga pinyin je potisnuo stare sustave romanizacije kao [[Wade-Giles]] ([[1859.]] godine; nadopunjen [[1892.]]) i [[Yale transkripcija|transkripciju Yalea]] za englesko govorno područje, francusku transkripciju [[EFEO]] te njemačke i brojne druge [[transkripcija|transkripcije]], koje se ipak još katkad upotrebljavaju.

[[Kineski jezik]] je tonalni jezik, a [[Peking|pekinško]] [[narječje]] kao osnova standardnog jezika ima četiri tona, koji su u pinyinu obilježeni sljedećim dijakritičkim znakovima:

# ˉ gornji ton (makron)
# ˊ uzlazni ton (akut)
# ˇ blagosilazni, pa uzlazni ton (kvačica ili háček)
# ˋ silazni i kratki ton (gravis)

Kada se pinyin zapis rabi u drugim jezicima, tonovi se bilježe samo u stručnoj literaturi.

Važno je naglasiti da je pinyin latinični zapis kineskog standardnog jezika u kojemu neka slova ne odgovaraju izgovoru u drugim jezicima koji se služe latinicom, pa se razlikuje od drugih latiničnih [[transkripcija]].

== Hanyu pinyin i hrvatska transkripcija ==
(osnovno, abecednim redom)

* '''ch > č'''
* '''j > tvrdo dz'''
* '''q > mekano c'''
* '''r > englesko r'''
* '''sh > š'''
* '''w > englesko w'''
* '''x > mekano s'''
* '''y > j'''
* '''z > dz (sliveno)'''
* '''zh > dž'''
* slog '''yan''' i nastavak sloga '''-ian > jen'''
* nastavak sloga '''-ong > -ung'''

Napomena: U zapadnim zemljama često se još rabi Wade-Gilesova transkripcija kineskih riječi (prepoznaje se po brojnim apostrofima). Na internetu je lako naći usporedne tablice s pinyinom.

Prema [[hrvatski pravopis|hrvatskom pravopisu]], imena ljudi i geografska imena pišu se po pinyinu, uz iznimke kao što su [[Peking]] (može i Beijing), [[Sun Jat-sen|Sun Yat-sen]] i [[Čang Kaj-šek|Chiang Kai-shek]]. Nažalost to se pravilo ne primjenjuje dosljedno. Imena kineskih autora i Kineza u inozemstvu pišu se kako ih oni sami pišu. Važna napomena: Kod Kineza [[prezime]] dolazi na prvome mjestu (u [[Mao Zedong]], Mao je prezime). Kinezi u inozemstvu često okrenu poredak. I kineskim sportašima prezime se često stavlja na drugo mjesto, čak i u kineskim izvorima.

== Slogovi u pinyinu ==
(Lijevo su inicijali ili početni suglasnici, a gore su finali sloga; nisu moguće sve kombinacije inicijala i finala.)
{|{{prettytable}} cellpadding="1" |
!
!a
!ao
!ai
!an
!ang
!o
!ou
!ong
!u
!ü
!ua
!uai
!uan
!uang
!ue
!üe
!un
!uo
!ui
!e
!er
!ei
!en
!eng
!i
!ia
!iao
!iu
!ie
!ian
!in
!iang
!ing
!iong

|-
!b
|ba
|bao
|bai
|ban
|bang
|bo
|
|
|bu
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|bei
|ben
|beng
|bi
|
|biao
|
|bie
|bian
|bin
|
|bing
|

|-
!p
|pa
|pao
|pai
|pan
|pang
|po
|pou
|
|pu
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|pei
|pen
|peng
|pi
|
|piao
|
|pie
|pian
|pin
|
|ping
|

|-
!m
|ma
|mao
|mai
|man
|mang
|mo
|mou
|
|mu
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|mei
|men
|meng
|mi
|
|miao
|miu
|mie
|mian
|min
|
|ming
|

|-
!f
|fa
|
|
|fan
|fang
|fo
|fou
|
|fu
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|fei
|fen
|feng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!d
|da
|dao
|dai
|dan
|dang
|
|dou
|dong
|du
|
|
|
|duan
|
|
|
|dun
|duo
|dui
|de
|
|dei
|
|deng
|di
|
|diao
|diu
|die
|dian
|
|
|ding
|

|-
!t
|ta
|tao
|tai
|tan
|tang
|
|tou
|tong
|tu
|
|
|
|tuan
|
|
|
|tun
|tuo
|tui
|te
|
|
|
|teng
|ti
|
|tiao
|
|tie
|tian
|
|
|ting
|

|-
!n
|na
|nao
|nai
|nan
|nang
|
|nou
|nong
|nu
|nü
|
|
|nuan
|
|
|nüe
|
|nuo
|
|ne
|
|nei
|nen
|neng
|ni
|
|niao
|niu
|nie
|nian
|nin
|niang
|ning
|

|-
!l
|la
|lao
|lai
|lan
|lang
|
|lou
|long
|lu
|lü
|
|
|luan
|
|
|lüe
|lun
|luo
|
|le
|
|lei
|
|leng
|li
|lia
|liao
|liu
|lie
|lian
|lin
|liang
|ling
|

|-
!z
|za
|zao
|zai
|zan
|zang
|
|zou
|zong
|zu
|
|
|
|zuan
|
|
|
|zun
|zuo
|zui
|ze
|
|zei
|zen
|zeng
|zi
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!c
|ca
|cao
|cai
|can
|cang
|
|cou
|cong
|cu
|
|
|
|cuan
|
|
|
|cun
|cuo
|cui
|ce
|
|
|cen
|ceng
|ci
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!s
|sa
|sao
|sai
|san
|sang
|
|sou
|song
|su
|
|
|
|suan
|
|
|
|sun
|suo
|sui
|se
|
|
|sen
|seng
|si
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!zh
|zha
|zhao
|zhai
|zhan
|zhang
|
|zhou
|zhong
|zhu
|
|zhua
|zhuai
|zhuan
|zhuang
|
|
|zhun
|zhuo
|zhui
|zhe
|
|zhei
|zhen
|zheng
|zhi
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!ch
|cha
|chao
|chai
|chan
|chang
|
|chou
|chong
|chu
|
|chua
|chuai
|chuan
|chuang
|
|
|chun
|chuo
|chui
|che
|
|
|chen
|cheng
|chi
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!sh
|sha
|shao
|shai
|shan
|shang
|
|shou
|
|shu
|
|shua
|shuai
|shuan
|shuang
|
|
|shun
|shuo
|shui
|she
|
|shei
|shen
|sheng
|shi
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!r
|
|rao
|
|ran
|rang
|
|rou
|rong
|ru
|
|rua
|
|ruan
|
|
|
|run
|ruo
|rui
|re
|
|
|ren
|reng
|ri
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!j
|
|
|
|
|
|
|
|
|ju
|
|
|
|juan
|
|jue
|
|jun
|
|
|
|
|
|
|
|ji
|jia
|jiao
|jiu
|jie
|jian
|jin
|jiang
|jing
|jiong

|-
!q
|
|
|
|
|
|
|
|
|qu
|
|
|
|quan
|
|que
|
|qun
|
|
|
|
|
|
|
|qi
|qia
|qiao
|qiu
|qie
|qian
|qin
|qiang
|qing
|qiong

|-
!x
|
|
|
|
|
|
|
|
|xu
|
|
|
|xuan
|
|xue
|
|xun
|
|
|
|
|
|
|
|xi
|xia
|xiao
|xiu
|xie
|xian
|xin
|xiang
|xing
|xiong

|-
!g
|ga
|gao
|gai
|gan
|gang
|
|gou
|gong
|gu
|
|gua
|guai
|guan
|guang
|
|
|gun
|guo
|gui
|ge
|
|gei
|gen
|geng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!k
|ka
|kao
|kai
|kan
|kang
|
|kou
|kong
|ku
|
|kua
|kuai
|kuan
|kuang
|
|
|kun
|kuo
|kui
|ke
|
|kei
|ken
|keng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!h
|ha
|hao
|hai
|han
|hang
|
|hou
|hong
|hu
|
|hua
|huai
|huan
|huang
|
|
|hun
|huo
|hui
|he
|
|hei
|hen
|heng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!w
|wa
|
|wai
|wan
|wang
|wo
|
|
|wu
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|wei
|wen
|weng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

|-
!y
|ya
|yao
|
|yan
|yang
|yo
|you
|yong
|yu
|
|
|
|yuan
|
|yue
|
|yun
|
|
|ye
|
|
|
|
|yi
|
|
|
|
|
|yin
|
|ying
|

|-
!
|a
|ao
|ai
|an
|ang
|o
|ou
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|e
|er
|ei
|en
|eng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|}

== Pinyin u HTML-u ==

Za pisanje znakova sa pinyinskim oznakama u HTML-u, koriste se sljedeći kodovi:

:{| {{prettytable}}
|-
! neutralni<br>ton !! 1.ton !! 2.ton !! 3.ton !! 4.ton
|----------------------------------------------------
| [[Dijakritički znak]] || [[Makron]] || [[Akut]] || [[Haček]] || [[Gravis]]
|----------------------------------------------------
| a || ā = &#257; || á = &aacute; || ǎ = &#462; || à = &agrave;
|----------------------------------------------------
| e || ē = &#275; || é = &eacute; || ě = &#283; || è = &egrave;
|----------------------------------------------------
| i || ī = &#299; || í = &iacute; || ǐ = &#464; || ì = &igrave;
|----------------------------------------------------
| o || ō = &#333; || ó = &oacute; || ǒ = &#466; || ò = &ograve;
|----------------------------------------------------
| u || ū = &#363; || ú = &uacute; || ǔ = &#468; || ù = &ugrave;
|----------------------------------------------------
| ü = &uuml; || ǖ = &#470; || ǘ = &#472; || ǚ = &#474; || ǜ = &#476;
|----------------------------------------------------
|}

== Izvori ==
1. Rebac, Mario: "Kineski zapisan slovima", u: Trava od srca : hrvatske Indije 2 (zbornik, grupa autora; ur. E. Čaušević i dr.), Hrvatsko filološko društvo i Filozofski fakultet, Zagreb, 2000.

== Vanjske poveznice ==
*[http://cq.netsh.com/bbs/757809/html/tree_33024454.html New Edition Hanyu Pinyin Syllable Table]
* {{eng oznaka}} [http://pinyin8.oncloud8.com the pinyinator] - Pretvorba kineskog u pinyin
* {{eng oznaka}} [http://www.newconcept.com/Reference/how_input_chinese.html Kako koristiti pinyin u unosu kineskog?]
* {{fr}} [http://www.chine-nouvelle.com/outils/dictionnaire.html Kinesko-francuski-pinyin rječnik]
* {{fr}} [http://www.chine-nouvelle.com/outils/pinyin.html Pomoć u izgovoru kineskog] - Unesite tekst na kineskom, kako bi ga dobili u pinyinu
* {{eng oznaka}} [http://research.chtsai.org/papers/pinyin-comparison.html Tongyong i Hanyu Pinyin]
* {{eng oznaka}} [http://www.pinyin.info/ Informacije o Hanyu Pinyin]
* {{eng oznaka}} [http://www.cozywebsite.com/dictionary/zhuyin/ Zhujin->Wade-Giles->Pinyin->Popis riječi]
* {{eng oznaka}} [http://www.loc.gov/catdir/pinyin/romcover.html U.S. Library of Congress conversion page]
* {{eng oznaka}} [http://www.geniv.com/ako888/index.php Tekstovi kineskih pjesama na pinyinu]
* {{eng oznaka}} [http://www.kanglin-software.com/ Convert Chinese to Pinyin]

[[Kategorija:Jezikoslovlje]]

Pinyin - Povijest promjena

Suradnik10: Zamjena teksta - '{{fr}}' u '{{fra oznaka}}'

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica