https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Pergamski_oltarPergamski oltar - Povijest promjena2026-07-16T10:56:06ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Pergamski_oltar&diff=356201&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)2021-11-29T11:35:58Z<p>Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 29. studeni 2021. u 11:35</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">Redak 15:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 15:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Poveznice==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==Poveznice==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{Commonscat|Pergamon Altar}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[Umjetnost stare Grčke]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[Umjetnost stare Grčke]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[Kiparstvo stare Grčke]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[Kiparstvo stare Grčke]]</div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Pergamski_oltar&diff=78787&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-31T02:58:21Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Pergamski oltar'''-->[[Datoteka:Berlin - Pergamonmuseum - Altar 01.jpg|mini|350px|Prednja strana '''Zeusovog žrtvenika iz Pergama'''; rekonstrukcija u muzeju Pergama (Pergamonmuseum) u [[Berlin]]u.]]<br />
'''Pergamski oltar''' ili '''Zeusov žrtvenik u Pergamu''' je [[žrtvenik]] podignut u slavu zajedničke pobjede [[Pergam]]a, [[Rimljani|Rimljana]] i [[Rodos (grad)|Rodos]]a nad [[Sirija|sirijskim]] vladarom [[Antioh III.|Antiohom III.]] ([[189. pr. Kr.|189.]]-[[182. pr. Kr.]]). Žrtvenik je [[180. pr. Kr.]] najvjerojatnije podigao kralj [[Eumen II.]] ([[197. pr. Kr.|197.]]-[[159. pr. Kr.]]) u slavu pobjede njegova oca [[Atal]]a ([[220. pr. Kr.|220.]]-[[197. pr. Kr.]]) nad barbarima ([[Gali]]ma) što svjedoči zavjetni natpis sa samog žrtvenika.<br />
<br />
Cijeli hram je zapravo pobjeda skulpture nad arhitekturom. Građevina je podređena skulpturalnim ukrasima slobodnih skulptura dotad neviđene pokretljivosti i [[reljef]]a dramatičnih situacija borbe bogova i [[Giganti|giganata]] – tzv. Gigantomahija. <br />
<br />
==Reljefi==<br />
[[Datoteka:Pergamonmuseum - Antikensammlung - Pergamonaltar 13.jpg|mini|250px|[[Atena (mitologija)|Atena]] u borbi s gigantom [[Alkion]]om, istočni dio friza Pergamskog oltara (oko [[180. pr. Kr.]], mramor visine 2.29 m)]]<br />
[[Friz]] dug 130 metara najmonumentalnije je reljefno djelo [[Umjetnost stare Grčke|grčke umjetnosti]]. Pretpostavlja se da mu je autor ''Menakrat'', kojeg Ausonije spominje uz šest ostalih majstora raskošnih građevina. Menakrat se javlja i među imenima umjetnika koja su ostala sačuvana, iako se čini da su to imena obrtnika koji su prema velikom nacrtu izvodili ploče: ''Dionizijad, Orest i Teret''. Bila su uklesana i imena bogova i giganata. Ona olakšavaju razumijevanje čitavog reljefa, jer ga ni obrazovani ljudi stare Grčke ne bi razumjeli bez pojašnjenja.<br />
<br />
Lelujavo snažno kretanje neprestano oživljava jednolične borbe koje tako postaju zanimljive. Ono se odvija u razmjerno tijesnom prostoru reljefa koji je vezan za podlogu, ali presijecanje prizora naoko briše granice, a likovi se kreću slobodno i bez muke. U smislu klasičnog reljefa oni potpuno ispunjavaju prostor.<br />
<br />
Prizori bitke bogova i giganata su strahovito brutalni i tu ne postoji pomirujuća ljepota s kojom je grčka umjetnost 4. stoljeća prikazivala strahote rata. No na sličan, realističan način vidjeli su neki umjetnici 5. stoljeća prije Krista okrutnost borbi s kentaurima. U borbi s [[gigant]]ima sigurno se odražavaju borbe Pergamaca s [[Gali]]ma koje su oni shvaćali kao pobjedu kulture nad nekulturom. Isto su tako i [[Atena (polis)|Atenjani]] u [[5. stoljeće pr. Kr.|5. stoljeću pr. Kr.]] prikazivali svoju pobjedu nad [[Ahemenidsko Perzijsko Carstvo|Perzijancima]] kao borbe s [[kentaur]]ima i [[Amazonke|amazonkama]].<br />
<br />
Vlastita mitološka prošlost bila je tema manjeg friza na povišenom odmorištu žrtvenika. Mnogobrojni susjedni prizori u nastavcima pripovijedaju povijest [[Telef]]a, sina [[Heraklo|Herakla]] i Auge, koji je kao prvi kralj [[Mizija|Mizije]] bio predak pergamskih kraljeva. Telefa je majka ostavila u divljini, gdje ga je hranila divlja životinja, poput [[Romul]]a i [[Rem]]a, osnivača [[Rim]]a, grada s kojim su pergamski kraljevi već zarana uspostavili dobre veze i napokon mu ostavili i kraljevstvo u nasljedstvo ([[133. pr. Kr.]]).<br />
<br />
==Poveznice==<br />
{{Commonscat|Pergamon Altar}}<br />
* [[Umjetnost stare Grčke]]<br />
* [[Kiparstvo stare Grčke]]<br />
<br />
[[Kategorija:Starogrčka svetišta]]<br />
[[Kategorija:Spomenici]]<br />
[[Kategorija:Reljefi]]<br />
[[Kategorija:Starogrčki arheološki lokaliteti u Turskoj]]</div>WikiSysop