https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=PankreatitisPankreatitis - Povijest promjena2026-07-17T06:22:44ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Pankreatitis&diff=584044&oldid=prevWikiSysop: Zamjena teksta - '<!--'''P(.*)'''-->' u ''2025-05-27T12:55:25Z<p>Zamjena teksta - '<!--'''P(.*)'''-->' u ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 27. svibanj 2025. u 12:55</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Pankreatitis'''--></del>{{Infokvir bolest</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Infokvir bolest</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> | latinski = Pancreatitis</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> | latinski = Pancreatitis</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> | kod-1 = K85.0</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> | kod-1 = K85.0</div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Pankreatitis&diff=144369&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-09-21T05:43:27Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Pankreatitis'''-->{{Infokvir bolest<br />
| latinski = Pancreatitis<br />
| kod-1 = K85.0<br />
| naziv-1 = Akutna upala gušterače (akutni pankreatitis)<br />
| kod-2 = K86.0<br />
| naziv-2 = Kronična upala gušterače uzrokovana alkoholom<br />
| kod-3 = K86.1<br />
| naziv-3 = Druge kronične upale gušterače<br />
}}<br />
'''Pankreatitis''' (upala gušterače) predstavlja upalu izazvanu aktiviranim [[enzim]]ima [[Gušterača|gušterače]]. Gušterača je velika žlijezda koja se nalazi iza želuca i u tijesnom je kontaktu s [[dvanaesnik]]om (duodenumom). [[Gušteračni vod]] (lat. ''ductus pancreaticus'') sakuplja digestivne sokove i vodi ih u [[duodenum]]. Ovaj se vod spaja s glavnim žučnim vodom koji se naziva [[glavni žučovod]] (lat. ''ductus choledocus''). U normalnim se situacijama enzimi gušterače nalaze u neaktivnoj formi do trenutka kada se nađu u alkalnoj sredini unutar duodenuma.<ref>http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/pancreatitis/ pristupano 11. lipnja 2010.</ref> <br />
Međutim, kod upale dolazi do aktiviranja ovih enzima koji tada počinju autodigestiju same žlijezde.<br />
<br />
Pankreatitis može biti akutan ili kroničan i obje forme mogu dovesti do komplikacija.<ref name="mayoclinic.com">http://www.mayoclinic.com/print/pancreatitis /DS00371/DSECTION=all&METHOD=print pristupano 11. lipnja 2010.</ref> U teškim slučajevima dolazi do krvarenja, infekcije i trajnog oštećenja organa uz po život opasni [[Šok (medicina)|šok]]. Smrtnost je kod akutne upale gušterače oko 20%. Učestalost akutnog pankreatitisa je 1 do 2 slučaja na 10 000 ljudi.<ref>[http://perpetuum-lab.com.hr/forum/page/wiki/plab_wiki/_/patologija/akutni-pankreatitis-r218 Akutni pankreatitis]</ref>{{pojasniti|Naći bolji izvor, ovo je forum koji nema izvore.}}U većini slučajeva, kroničnom pankreatitisu prethode učestali napadi akutnog pankreatitisa.<ref>[http://perpetuum-lab.com.hr/forum/page/wiki/plab_wiki/_/patologija/kronieni-pankreatitis-r219 Kronični pankreatitis]</ref>{{pojasniti|Naći bolji izvor, ovo je forum koji nema izvore.}}<br />
<br />
Znaci i simptomi pankreatitisa zavise i od tipa upale.<ref name="mayoclinic.com"/><br />
<br />
== Akutna upala gušterače ==<br />
Kod akutne upale gušterače (pancreatitis acuta) pankreasni enzimi izlaze iz acinarnih stanica u okolno tkivo. Radi se o autodigestivnoj bolesti, jer nastaje razgradnja vlastitim proteolitičkim enzimima (u prvom redu tripsinom).<br />
<br />
=== Etiologija ===<br />
<br />
Nije potpuno poznata, a neki od uzroka jesu:<br />
* bolesti žučnih putova i [[alkohol]]<br />
* ozljede gušterače uslijed tupih abdominalnih trauma ili kirurških zahvata<br />
* infekcije<br />
* lijekovi ([[kortikosteroidi]])<br />
* [[hiperparatireoidizam]], [[hiperkalcijemija]], [[hiperlipidemija]]<br />
* idiopatski pankreatitis<br />
* [[autoimuni pankreatitis]]<br />
<br />
=== Simptomi ===<br />
Znaci akutnog pankreatitisa uključuju:<br />
* bol gornjeg abdomena<br />
* abdominalna bol uz epigastriju koja se prenosi na leđa<br />
* abdominalna bol koja pogorša nakon obroka<br />
* abdominalna bol koja se olakša naginjanjem naprijed i kada se pacijent sklupča, a pogoršava u ležećem položaju<br />
* nausea (mučnina)<br />
* [[povraćanje]]<br />
* osjetljivost trbuha na dodir<br />
* tjelesna temperatura može biti povišena ili subnormalna<br />
* [[žutica|ikterus]] se javlja u oko 30% bolesnika<br />
* [[tetanija]] se javlja kod [[hipokalcijemija|hipokalcijemije]]<br />
* nakon nekoliko dana mogu se pojaviti modrikaste pjege u lumbalnom području<br />
<br />
== Kronični pankreatitis ==<br />
Kronična se upala gušterače (pancreatitis chronica) može nastaviti na akutnu upalu gušterače, ali se kod nekih bolesnika pojavljuje kao zasebna kronična upala.<br />
<br />
Glavni uzrok bolesti je [[alkoholizam]], a ostali su hereditarnost, hiperkalciemija i hiperlipidemija.<br />
<br />
=== Simptomi ===<br />
<br />
Znaci kroničnog pnakreatitisa uključuju:<br />
<br />
* bol gornjeg abdomena (iznad pupka) koja se često pojavljuje na mahove<br />
* poremećaj probave <br />
* gubitak težine, [[anoreksija]], mučnina, povraćanje, flatuencija<br />
* masne smrdljive [[Izmet|stolice]], steatoreja (''steatorrhea'') zbog gušteračne egzokrine [[insuficijencija|insuficijencije]]<br />
* [[dijabetes]]<br />
* mehanički [[žutica|ikterus]]<br />
<br />
== Liječenje ==<br />
* konzervativno se liječenje sastoji od dijetalne prehrane (posna hrana) i uzimanju tableta gušteračnih fermenata u tijeku obroka, apstinencija od alkohola<br />
* kirurško je liječenje potrebno kod nepodnošljivih boli.<br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{Izvori}}<br />
<br />
== Literatura ==<br />
* Ivan Prpić, Kirurgija za više medicinske škole, Medicinska naklada, 1996., Zagreb, {{ISBN|953-176-049-7}}<br />
<br />
{{Upozorenje-medicina}}<br />
<br />
[[Kategorija:Upalne bolesti]]<br />
[[Kategorija:Bolesti probavnoga sustava]]<br />
[[Kategorija:Bolesti endokrinoga sustava]]</div>WikiSysop