https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Nitro-spojevi
Nitro-spojevi - Povijest promjena
2026-08-05T17:32:37Z
Povijest promjena ove stranice na wikiju
MediaWiki 1.42.3
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Nitro-spojevi&diff=654273&oldid=prev
Suradnik10: Zamjena teksta - '{{(.)ommons\|(.)ategory:(.*)}}' u ''
2026-03-05T03:53:48Z
<p>Zamjena teksta - '{{(.)ommons\|(.)ategory:(.*)}}' u ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 5. ožujak 2026. u 03:53</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">Redak 28:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 28:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{commons|Category:Nitro compounds}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Organski spojevi]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Organski spojevi]]</div></td></tr>
</table>
Suradnik10
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Nitro-spojevi&diff=380281&oldid=prev
WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica
2021-12-10T04:54:41Z
<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Nitro-spojevi'''-->[[datoteka:Nitro-group-2D.png|mini|desno|250px|Kemijska struktura nitro-spojeva.]]<br />
<br />
'''Nitro-spojevi''' (razgovorno ponekad '''nitro''') su [[organski spoj]]evi koji sadrže nitro-skupinu, –NO<sub>2</sub>, [[Kemijska veza|vezanu]] izravno za [[ugljik]]ov [[atom]], na primjer [[nitrometan]], H<sub>3</sub>C–NO<sub>2</sub>. Dobivaju se ([[nitracija]]), dok njihovom [[redukcija|redukcijom]], obično [[željezo|željeznom]] piljevinom u nazočnosti [[Klorovodična kiselina|solne kiseline]], nastaju [[amin]]i. [[Nitroceluloza]] i [[nitroglicerin]], koji sadrže nitro-skupinu vezanu za ugljikov atom preko [[kisik]]a, nisu nitro-spojevi, nego [[nitrat]]i, pa se ispravno nazivaju celulozni nitrat, odnosno glicerol-trinitrat. <ref> '''nitro-spojevi''', [http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=43922] "Hrvatska enciklopedija", mrežno izdanje, Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, pristupljeno 31. 7. 2020. </ref> Nitro-spojevi se rijetko nalaze u [[priroda|prirodi]], a gotovo uvijek ih se dobiva [[kemijska reakcija|kemijskom reakcijom]] nitriranja s [[Dušična kiselina|dušičnom kiselinom]].<br />
<br />
== Nitro-bojila ==<br />
{{Glavni|Bojilo}}<br />
<br />
'''Nitro-bojila''' su [[Aromatski spojevi|aromatski]] [[amin]]i ili [[fenoli]] koji sadrže u o- ili p-položaju jednu nitro-grupu ili više njih. Dobivaju se djelovanjem [[Dušična kiselina|dušične kiseline]] na fenole, [[naftoli|naftole]], diazotirane aromatske amine ili diarilamine, djelovanjem aromatskih amina na aromatske klor-nitro-derivate i, konačno, kondenzacijom nitro-amina s [[formaldehid]]om. Tako na primjer 1 -naftol-2,7-disulfonska kiselina daje nitriranjem 2,4-dinitro-l-naftol-7-sulfonsku kiselinu, čija je natrijska sol naftol žuta S, [[Indeks boje|C.I. 10316]]. [[Kondenzacija|Kondenzacijom]] p-aminofenola sa 2,4-dinitroklorbenzenom nastaje C.I. 10345 ([[Njemački jezik|njem]]. ''Cellitonechtgelb RR''). Slično nastaje iz 2,4-dinitroklorbenzena i 4-aminodifenilaminsulfonske kiseline C.I. 10385 (njem. ''Amidogelb E''). Kondenzacijom 4-klor-2-nitranilina s formaldehidom priprema se C.I. 10325 (njem. ''Litholechtgelb GG''). Nitro-bojila koja sadrže sulfonske grupe –SO<sub>3</sub>H upotrebljavaju se za bojanje životinjskih [[vlakno|vlakana]]. Nesulfurirani nitro-diaril-amini su [[disperzijska bojila]] za polusintetička i [[sintetika|sintetička]] vlakna. Neka nesulfurirana nitro-bojila su [[pigment]]i. Nijanse nitro-bojila su od žute preko narančaste do smeđe. Tržišno ta bojila nisu od velikog značenja. <ref> "Tehnička enciklopedija" ('''Bojila'''), glavni urednik Hrvoje Požar, Grafički zavod Hrvatske, 1987.</ref><br />
<br />
=== Slike ===<br />
{| cellpadding="0" cellspacing="0" style="margin:auto; border:1px solid #ccc; background:#fff;"<br />
|-<br />
|<br />
{| cellspacing=3 cellpadding=3 style="background:#fff;"<br />
|-<br />
| style="width:144px; text-align:center;"|[[Image:Historische Farbstoffsammlung DSC00348.JPG|x180px|border]]<br />
| style="width:144px; text-align:center;"|[[Image:Bojila 10.png|x180px|border]]<br />
| style="width:144px; text-align:center;"|[[Image:Bojila 11.png|x180px|border]]<br />
|-<br />
|align=center|Nitro-bojilo dobiveno iz [[Pikrinska kiselina|pikrinske kiseline]] (Tehničko sveučilište u [[Dresden]]u).<br />
|align=center|Primjeri nitro-bojila.<br />
|align=center|Primjeri nitro-bojila.<br />
|}<br />
|}<br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori}}<br />
<br />
== Vanjske poveznice ==<br />
{{commons|Category:Nitro compounds}}<br />
<br />
<br />
[[Kategorija:Organski spojevi]]</div>
WikiSysop