https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=NezavisnostNezavisnost - Povijest promjena2026-07-19T12:03:55ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Nezavisnost&diff=174168&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-09-30T01:48:12Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Nezavisnost'''-->[[Datoteka:Gandhi churchilllaan.jpg|200px|desno|thumb|[[Mahatma Gandhi]] nenasilnim se metodama borio za nezavisnost [[Indija|Indije]].]]<br />
'''Nezavisnost''' ili '''neovisnost''' stanje je [[nacija|nacije]] ili [[država|države]], u kojoj njezini stanovnici samostalno donose odluke na području svog [[teritorij]]a. <br />
<br />
[[Deklaracija nezavisnosti|Deklaracijom nezavisnosti]] proglašava se nezavisnost. Prva poznata deklaracija nezavisnosti potječe iz [[Škotska|Škotske]] [[1320.]] godine, a posljednji primjer je deklaracija nezavisnosti [[Južni Sudan|Južnog Sudana]]. Američka Deklaracija o nezavisnosti proglašena je [[1776.]] godine. <br />
<br />
Postizanje nezavisnosti razlikuje se od [[revolucija|revolucije]], koja se obično odnosi na nasilno rušenje [[vlast]]i. Dok su neke revolucije tražile i ostvarenje nacionalne nezavisnosti, drugima je samo cilj vladati s ili bez elementa nezavisnosti i emancipacije, kao što je [[demokratizacija]] unutar države, koja kao takva može ostati nepromijenjena. Neke zemlje dobile su nezavisnost bez revolucionarnih pokreta. Cilj [[Rusija|ruske]] [[Oktobarska revolucija|Oktobarske revolucije]] nije bila uspostava nacionalne nezavisnosti, već borba za veća prava [[radnik]]a. U [[Američki rat za neovisnost|američkom ratu za nezavisnost]], glavni cilj borbe bila je nezavisnost od kolonijalnih sila. <br />
<br />
Povijesno gledano, bila su četiri glavna razdoblja proglašenja nezavisnosti: 1.) od [[1776.]] do pojave revolucija širom Europe [[1848.]], 2.) odmah nakon [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] raspadom [[Osmansko Carstvo|Osmanskog Carstva]] i [[Austro-Ugarska|Austro-Ugarske]], 3.) od [[1945.]] do [[1979.]], kada je sedamdeset novih nezavisnih država nastalo iz olupine europskih [[Kolonijalizam|kolonijalnih carstava]] i 4.) nakon raspada [[komunizam|komunizma]] [[1990.]] na području [[SSSR]]-a i bivše [[Jugoslavija|Jugoslavije]], kada je i [[Hrvatska]] ponovno postala nezavisna država. <br />
<br />
Nezavisnost najčešće podrazumijeva samo jedan njen dio, teritorijalni i pravni. Sve češće se govori o ekonomskoj, monetarnoj, energetskoj i prehrambenoj nezavisnosti koje postanu upitne čim dođe prva veća kriza, sukob, sankcije, epidemija ili bilo kakav veći trgovinski poremećaj.<br />
Potpuna nezavisnost znači imati svoju hranu, energiju, vodu, zemlju, more, novac, komunikacije, infrastrukturu, distribucijsku mrežu i koridore. Društveni sustav koji preferira privatno vlasništvo postupno rastače nezavisnost zajednice.<br />
<br />
[[Autonomija]] je vrsta neovisnosti, koju odobri vlast koja je nadzire i dalje zadržava vrhovni [[autoritet]] u tom području. [[Protektorat]] se odnosi se na autonomnu regiju, koja ovisi o vlasti, koja njome vlada. Datumi proglašenja nezavisnosti ili rjeđe datumi početka revolucije, obično se slave kao nacionalni praznik, poznat kao [[Dan nezavisnosti]]. <br />
<br />
Razlozi zbog kojih se traži nezavisnost, mogu biti raznoliki poput gospodarskih poteškoća, nezadovoljstva postojećom vlašću ili zbog ugnjetavanja, kao u slučaju [[Indija|indijskog]] pokreta za nezavisnost. <br />
<br />
[[Kategorija:Politika]]</div>WikiSysop