https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Nacionalni_interesNacionalni interes - Povijest promjena2026-08-07T14:13:49ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Nacionalni_interes&diff=435808&oldid=prevWikiSysop: bnz2022-03-20T05:55:40Z<p>bnz</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 20. ožujak 2022. u 05:55</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Nacionalni interes'''-->'''</del>Nacionalni interes''' ([[talijanski jezik|tal.]] ''ragione di Stato'') je cilj koji država ima na ekonomskom, vojnom ili kulturnom području. To je jedan od najvažnijih pojmova u [[teorija međunarodnih odnosa|teoriji međunarodnih odnosa]] i na njemu se temelji [[politički realizam|realistička teorija međunarodnih odnosa]].</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Nacionalni interes''' ([[talijanski jezik|tal.]] ''ragione di Stato'') je cilj koji država ima na ekonomskom, vojnom ili kulturnom području. To je jedan od najvažnijih pojmova u [[teorija međunarodnih odnosa|teoriji međunarodnih odnosa]] i na njemu se temelji [[politički realizam|realistička teorija međunarodnih odnosa]].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Termin je poznat i pod svojim francuskim nazivom ''raison d'État'', te označava uzdizanje potreba države iznad osobne moralnosti. [[Niccolò Machiavelli]] prvi otkriva pravu prirodu ovog načela, te ga utjelovljuje svojom najpoznatijom uzrečicom ''"[[cilj opravdava sredstvo]]"''.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Termin je poznat i pod svojim francuskim nazivom ''raison d'État'', te označava uzdizanje potreba države iznad osobne moralnosti. [[Niccolò Machiavelli]] prvi otkriva pravu prirodu ovog načela, te ga utjelovljuje svojom najpoznatijom uzrečicom ''"[[cilj opravdava sredstvo]]"''.</div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Nacionalni_interes&diff=200430&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-10-07T00:37:35Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Nacionalni interes'''-->'''Nacionalni interes''' ([[talijanski jezik|tal.]] ''ragione di Stato'') je cilj koji država ima na ekonomskom, vojnom ili kulturnom području. To je jedan od najvažnijih pojmova u [[teorija međunarodnih odnosa|teoriji međunarodnih odnosa]] i na njemu se temelji [[politički realizam|realistička teorija međunarodnih odnosa]].<br />
<br />
Termin je poznat i pod svojim francuskim nazivom ''raison d'État'', te označava uzdizanje potreba države iznad osobne moralnosti. [[Niccolò Machiavelli]] prvi otkriva pravu prirodu ovog načela, te ga utjelovljuje svojom najpoznatijom uzrečicom ''"[[cilj opravdava sredstvo]]"''.<br />
<br />
== Povijest ==<br />
Prvi mislitelj koji je nacionalni interes postavio kao temeljno načelo za vođenje državne politike bio je [[Niccolò Machiavelli]]. Politiku utemeljenu na nacionalnom interesu prvi je u praksi provodio francuski državnik kardinal [[Richelieu]] koji je, iako katolik, podržao protestantsku stranu u [[Tridesetogodišnji rat|Tridesetogodišnjem ratu]] kako bi ojačao položaj [[Francuska|Francuske]]. Ovaj stil vođenja politike nakon toga postaje u sljedećim stoljećima dominantan u Europi. Često ga se označava francuskim terminom "raison d'État".<br />
<br />
Tek poslije krvavog iskustva [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] pojam nacionalnog interesa dolazi pod snažnu kritiku. Javljaju se prijedlozi da se međunarodni odnosi postave na drugačijim temeljima, primjerice na ravnoteži snaga ili na kolektivnoj sigurnosti. S tom svrhom osnovane su i međunarodne organizacije [[Liga naroda]] i [[Ujedinjeni narodi]].<br />
<br />
Poslije [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] dolazi do preporoda realističke teorija u obliku [[neorealizam|neorealizma]] koji zagovara primat nacionalnog interesa u međunarodnim odnosima. Neorealisti su imali znatan utjecaj na oblikovanje vanjske politike Zapadnog bloka tijekom [[hladni rat|hladnoga rata]]. S padom [[Berlinski zid|Berlinskog zida]] njihov utjecaj opada a jačaju "idealističke" teorije koje vođenje vanjske politike na temelju [[moral|morala]] a ne na temelju nacionalnog interesa.<br />
<br />
== Literatura ==<br />
Tvrtko Jolić, [http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=149015 Nacionalni interes i moral u međunarodnim odnosima], ''[[Politička misao]]'' 50 (1) 2013.<br />
<br />
[[Kategorija:Filozofija politike]]</div>WikiSysop