https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Morfem 2026-07-15T01:32:52Z Povijest promjena ove stranice na wikiju MediaWiki 1.42.3 https://enciklopedija.cc/index.php?title=Morfem&diff=63067&oldid=prev 2021-08-27T01:16:10Z

<p>Bot: Automatski unos stranica</p> <p><b>Nova stranica</b></p><div>&lt;!--&#039;&#039;&#039;Morfem&#039;&#039;&#039;--&gt;U [[morfologija (jezikoslovlje)|morfologiji]], &#039;&#039;&#039;morfem&#039;&#039;&#039; je najmanja jezična jedinica koja nosi značenje.<br /> <br /> U govornom jeziku, morfemi su sastavljeni od [[fonem]]a, najmanjih razlikovnih zvučnih jedinica, a u pisanom jeziku od [[grafem]]a.<br /> <br /> Koncept &#039;&#039;&#039;morfema&#039;&#039;&#039; se razlikuje od koncepta [[riječ]]i, jer mnogi morfemi ne mogu samostalno stajati kao riječi. Morfem je &#039;&#039;&#039;slobodan&#039;&#039;&#039; ako može stajati samostalno, a &#039;&#039;&#039;vezan&#039;&#039;&#039; ako se može koristiti samo uz slobodni morfem.<br /> <br /> Reprezentacija morfema se može razlikovati u različitim situacijama; različite reprezentacije se zovi &#039;&#039;&#039;morfovi&#039;&#039;&#039;, a različiti morfovi jednog morfema su &#039;&#039;&#039;alomorfi&#039;&#039;&#039;.&lt;br /&gt;<br /> <br /> <br /> === Vrste morfema po položaju unutar riječi ===<br /> &lt;br /&gt;<br /> &lt;br /&gt;<br /> &#039;&#039;&#039;Korijenski morfem&#039;&#039;&#039; - morfem koji nosi temeljno značenje [[riječ|riječi]]. U primjeru to je &#039;&#039;grad&#039;&#039; čije je temeljno značenje &quot;veliko naseljeno mjesto.&quot;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;Prefiksalni morfem&#039;&#039;&#039; - &#039;&#039;prefiks&#039;&#039;, dopunjuje značenje korijenskog morfema, stoji s njegove lijeve strane, ispred korijena. U primjeru je to morfem &#039;&#039;pred-&#039;&#039; i znači &quot;koji prethodi čemu&quot;.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;Sufiksalni morfem&#039;&#039;&#039; - &#039;&#039;sufiks&#039;&#039;, dopunjuje značenje korijenskog morfema, stoji s njegove desne strane, iza korijena. Sufiksalni morfemi mogu biti &#039;&#039;&#039;rječotvorni&#039;&#039;&#039; i &#039;&#039;&#039;oblikotvorni&#039;&#039;&#039;. U primjeru su to sufiksi &#039;&#039;-sk-&#039;&#039; ( znači &quot;onaj koji se odnosi na grad&quot; ) i &#039;&#039;-i&#039;&#039; ( to je gramatički morfem, znači &quot;nominativ, jednina, muški rod&quot; ).&lt;br /&gt;<br /> <br /> === Vrste morfema po funkciji === <br /> &lt;br /&gt;<br /> &lt;br /&gt;<br /> &#039;&#039;&#039;Rječotvorni&#039;&#039;&#039; - &#039;&#039;tvorbeni&#039;&#039;, služe za stvaranje novih [[riječ|riječi]]. To su prefiks, korijen i sufiks. Njih zovemo i leksičkim morfemima jer imaju leksičko značenje. <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;Oblikotvorni&#039;&#039;&#039; - služe za tvorbu oblika [[riječ|riječi]]. Oblikotvorni morfem zove se i [[gramatika|gramatički]] morfem jer nosi gramatičko značenje: rod, broj, [[padež|padež]], lice, vrijeme i drugo. To je vrsta sufiksalnog morfema i nema leksičko značenje.<br /> <br /> <br /> [[Kategorija:Gramatika]]<br /> [[Kategorija:Grecizmi]]</div>

WikiSysop