https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Monofazna_strujaMonofazna struja - Povijest promjena2026-07-15T14:32:06ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Monofazna_struja&diff=608919&oldid=prevWikiSysop: Zamjena teksta - '<!--'''Mo(.*)'''-->' u ''2025-06-22T09:02:19Z<p>Zamjena teksta - '<!--'''Mo(.*)'''-->' u ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 22. lipanj 2025. u 09:02</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Monofazna struja'''--></del>[[Datoteka:Monofazna struja.jpg|desno|120px]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Datoteka:Monofazna struja.jpg|desno|120px]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ako izvor struje mijenja polaritet, pa svaki pol izvora postaje naizmjenično pozitivan, a iza toga negativan i tako u nedogled, kroz strujni krug će se odgovarajuće mijenjati i smjer struje.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Ako izvor struje mijenja polaritet, pa svaki pol izvora postaje naizmjenično pozitivan, a iza toga negativan i tako u nedogled, kroz strujni krug će se odgovarajuće mijenjati i smjer struje.</div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Monofazna_struja&diff=71252&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-29T07:09:33Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Monofazna struja'''-->[[Datoteka:Monofazna struja.jpg|desno|120px]]<br />
<br />
Ako izvor struje mijenja polaritet, pa svaki pol izvora postaje naizmjenično pozitivan, a iza toga negativan i tako u nedogled, kroz strujni krug će se odgovarajuće mijenjati i smjer struje.<br />
<br />
Slika shematski prikazuje trošilo na izmjeničnom naponu. Trošilo se na izvor priključuje sa dva voda. Jedan od njih uobičajeno je spojen sa zemljom (uzemljen je), pa je [[potencijal]] toga voda prema zemlji 0, odnosno između njega i zemlje nema [[napon]]a. Taj vodič, (odnosno tu stezaljku izvora struje) zovemo '''nul-vodič''' ili skraćeno '''nula'''.<br />
<br />
Druga stezaljka izvora, odnosno drugi vodič u izmjeničnoj mreži imat će promjenjivi napon, čas pozitivan, čas negativan i mijenja se 50 puta u sekundi u mreži od 50 [[Hz]]. Taj se vodič zove '''fazni vodič''', ili '''faza''', a opisana električna mreža zove se '''monofazna''' (što znači jednofazna) mreža, jer ima jedan fazni vodič. Fazni vodič u normalnoj (jednofaznoj) gradskoj mreži na trenutke ima napon i do 270 volti, opasan po život. Stoga je neophodno poduzeti posebne mjere za [[Zaštita od strujnog udara|zaštitu od strujnog udara]]. Kao mjera zaštite od strujnog udara, u monofaznim mrežama uveden je sustav [[Osigurač|osigurača]] i treći, tzv. '''zaštitni vodič''', kojim se metalni dijelovi električnih naprava vežu na zemljin nulti potencijal u cilju sprječavanja <br />
pojave opasnog dodirnog napona. Umjesto posebnog zaštitnog vodiča, ponekad se koristi tzv. '''sustav nulovanja''', tj. vezanje nul-vodiča na '''zaštitne kontakte''' utičnica.<br />
<br />
<br />
<br />
== Frekvencija ==<br />
<br />
<br />
[[Datoteka:frekvencija.jpg|desno|120px]]<br />
Napon na faznom vodiču ne mijenja se skokovito iz negativnog u pozitivni, nego po krivulji prema desnoj slici, koja se zove [[sinusoida]]. Napon od najnižeg negativnog napona prema zemlji postepeno raste i u jednom času ima vrijednost 0 (nula) a zatim dalje raste do maksimalne pozitivne vrijednosti. Iza toga počinje padati. Padajući opet prolazi kroz nulu, te dosiže najniži negativni napon. Time je zatvoren jedan puni ciklus promjene polariteta. Vrijeme potrebno za ovaj puni ciklus zove se period i bilježi se sa T. '''Frekvencija''' struje kazuje koliko ciklusa ili perioda se izmjenjuje u jednoj sekundi, odnosno koliko puta u sekundi izvor poprima pozitivni potencijal. Bilježi se sa slovom '''f''', a iskazuje se u [[herc]]ima (Hz).<br />
1 Hz označava jednu pojavu svakog smjera u sekundi. U Europskim gradskim električnim mrežama struja ponavlja svaki smjer 50 puta u sekundi, odnosno koristi se izmjenični napon od 50 Hz. (U Americi se koristi gradska mreža sa frekvencijom od 60 Hz).<br />
<br />
Trajanje ciklusa iznosit će '''T = 1/f''' ili u našem slučaju 1/50 odnosno pedeseti dio (dvije stotinke) sekunde.<br />
Za pojedine primjene (radijski, televizijski i druge vrste prijenosa, kompjutorska tehnologija i dr.) koriste se slabe izmjenične struje (signali) vrlo visokih frekvencija. Veće jedinice za iskazivanje frekvencije od herca su:<br />
<br />
:1 kHz = 1000 Hz<br />
:1 M Hz = 1000 kHz = 1000.000 Hz<br />
:1 GHz = 1000 MHz = 1000.000 kHz = 1000.000.000 Hz<br />
<br />
== Efektivni napon ==<br />
<br />
Kao '''nazivni napon''' izmjenične struje (u našoj gradskoj mreži 220 V) definira se takozvani '''efektivni napon''', koji je manji od vršnih vrijednosti maksimalnog napona. Efektivni napon je onaj napon, koga bi imala istosmjerna struja iste snage koju ima izmjenična. To znači, da su vršne vrijednosti napona u gradskoj mreži veće od 220 V, odnosno dosižu oko 310 V.<br />
<br />
== Vidi još ==<br />
<br />
*[[snaga struje i električna energija]]<br />
*[[Zaštita od strujnog udara]]<br />
*[[Osigurač]]<br />
*[[izmjenična struja]]<br />
<br />
<br />
[[Kategorija:Električna energija]]<br />
[[Kategorija:Elektromagnetizam]]</div>WikiSysop