Mitohondrijska DNK - Povijest promjena

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Citiraj web +{{Citiranje weba)

2021-12-01T09:23:28Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Citiraj web +{{Citiranje weba)

←Starija inačica		Inačica od 1. prosinac 2021. u 09:23
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Mitohondrijska DNK'''-->[[Datoteka:Mitochondrion mini.svg\|minijatura\|Shematski prikaz mitohondrija]]		<!--'''Mitohondrijska DNK'''-->[[Datoteka:Mitochondrion mini.svg\|minijatura\|Shematski prikaz mitohondrija]]
	'''Mitohondrijska DNA''' (''mtDNA'', eng. ''mtDNA'', ''mDNA'') je [[deoksiribonukleinska kiselina]] koja se nalazi u [[mitohondrij\|mitohondrijima]], [[organela\|organelama]] u [[stanica\|stanicama]] eukariotskih organizama koje pretvaraju kemijsku energiju iz hrane u oblik koje stanice umiju koristiti, [[adenozin trifosfat]] (ATP). Mitohondrijska DNA nije jedina DNA koju možemo naći u stanicama [[eukarioti\|eukariota]]. Većina je u [[stanična jezgra\|staničnoj jezgri]], a kod biljaka također i u [[kloroplast\|kloroplastima]].<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Kod jednostavnih organizama kao što su [[prokarioti]] (bakterije), stanična jezgra je raspršena i nije odvojena od [[citoplazma\|citoplazme]] jezgrinom ovojnicom, time i DNA.		'''Mitohondrijska DNA''' (''mtDNA'', eng. ''mtDNA'', ''mDNA'') je [[deoksiribonukleinska kiselina]] koja se nalazi u [[mitohondrij\|mitohondrijima]], [[organela\|organelama]] u [[stanica\|stanicama]] eukariotskih organizama koje pretvaraju kemijsku energiju iz hrane u oblik koje stanice umiju koristiti, [[adenozin trifosfat]] (ATP). Mitohondrijska DNA nije jedina DNA koju možemo naći u stanicama [[eukarioti\|eukariota]]. Većina je u [[stanična jezgra\|staničnoj jezgri]], a kod biljaka također i u [[kloroplast\|kloroplastima]].<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Kod jednostavnih organizama kao što su [[prokarioti]] (bakterije), stanična jezgra je raspršena i nije odvojena od [[citoplazma\|citoplazme]] jezgrinom ovojnicom, time i DNA.
	Kod ljudi mitohondrijsku DNA možemo kao najmanji kromosom koji kodira 37 gena i sadrži približno 16 600 [[bazni par\|baznih parova]]. [[Ljudska mitohondrijska DNK\|Ljudska mitohondrijska DNA]] prvi je znatni dio [[ljudski genom\|ljudskog genoma]] koji je [[sekvenciranje genoma\|sekvenciran]].<ref>[http://www.mojezdravlje.net/Bolesti/529/vijesti/Vase-gensko-podrijetlo.aspx Vaše gensko podrijetlo \| Vijesti \| Moje zdravlje]. Kolumnist: Sanja Bastić Ban</ref> Kod većine vrsta mitohondrijska DNA nasljeđuje se samo po majci,<ref>{{~~Citiraj web~~\|title=Mitochondrial DNA: The Eve Gene\|url=http://www.bradshawfoundation.com/journey/eve.html\|work=Bradshaw Foundation\|publisher=Bradshaw Foundation\|accessdate=5 November 2012}}</ref> a očev se mitohondrij odbacuje neposredno prije ulaska spermija u jezgru.<ref> [http://www.podvodni.hr/more/ekologija/1304-skriveni-stanovnici-iz-tune Podvodni.hr]</ref> Zbog toga se preko mitohondrijske DNA može pratiti ljudske pretke po majčinoj liniji.		Kod ljudi mitohondrijsku DNA možemo kao najmanji kromosom koji kodira 37 gena i sadrži približno 16 600 [[bazni par\|baznih parova]]. [[Ljudska mitohondrijska DNK\|Ljudska mitohondrijska DNA]] prvi je znatni dio [[ljudski genom\|ljudskog genoma]] koji je [[sekvenciranje genoma\|sekvenciran]].<ref>[http://www.mojezdravlje.net/Bolesti/529/vijesti/Vase-gensko-podrijetlo.aspx Vaše gensko podrijetlo \| Vijesti \| Moje zdravlje]. Kolumnist: Sanja Bastić Ban</ref> Kod većine vrsta mitohondrijska DNA nasljeđuje se samo po majci,<ref>{{Citiranje weba\|title=Mitochondrial DNA: The Eve Gene\|url=http://www.bradshawfoundation.com/journey/eve.html\|work=Bradshaw Foundation\|publisher=Bradshaw Foundation\|accessdate=5 November 2012}}</ref> a očev se mitohondrij odbacuje neposredno prije ulaska spermija u jezgru.<ref> [http://www.podvodni.hr/more/ekologija/1304-skriveni-stanovnici-iz-tune Podvodni.hr]</ref> Zbog toga se preko mitohondrijske DNA može pratiti ljudske pretke po majčinoj liniji.
	U tvorbi genoma [[zigota\|zigote]] (oplođene [[jajna stanica\|jajne stanice]] majčina mitohondrijska DNA kombinira se zajedno sa 23 kromosoma od svakog roditelja.<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Ishod procesa je da većina ljudskih stanica sadrži 23 para kromosoma, zajedno sa mitohondrijskom DNA naslijeđene od majke. Iznimke su npr. [[eritrociti\|crvene krvne stanice]].		U tvorbi genoma [[zigota\|zigote]] (oplođene [[jajna stanica\|jajne stanice]] majčina mitohondrijska DNA kombinira se zajedno sa 23 kromosoma od svakog roditelja.<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Ishod procesa je da većina ljudskih stanica sadrži 23 para kromosoma, zajedno sa mitohondrijskom DNA naslijeđene od majke. Iznimke su npr. [[eritrociti\|crvene krvne stanice]].

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiraj web)

2021-12-01T01:14:48Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiraj web)

←Starija inačica		Inačica od 1. prosinac 2021. u 01:14
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Mitohondrijska DNK'''-->[[Datoteka:Mitochondrion mini.svg\|minijatura\|Shematski prikaz mitohondrija]]		<!--'''Mitohondrijska DNK'''-->[[Datoteka:Mitochondrion mini.svg\|minijatura\|Shematski prikaz mitohondrija]]
	'''Mitohondrijska DNA''' (''mtDNA'', eng. ''mtDNA'', ''mDNA'') je [[deoksiribonukleinska kiselina]] koja se nalazi u [[mitohondrij\|mitohondrijima]], [[organela\|organelama]] u [[stanica\|stanicama]] eukariotskih organizama koje pretvaraju kemijsku energiju iz hrane u oblik koje stanice umiju koristiti, [[adenozin trifosfat]] (ATP). Mitohondrijska DNA nije jedina DNA koju možemo naći u stanicama [[eukarioti\|eukariota]]. Većina je u [[stanična jezgra\|staničnoj jezgri]], a kod biljaka također i u [[kloroplast\|kloroplastima]].<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Kod jednostavnih organizama kao što su [[prokarioti]] (bakterije), stanična jezgra je raspršena i nije odvojena od [[citoplazma\|citoplazme]] jezgrinom ovojnicom, time i DNA.		'''Mitohondrijska DNA''' (''mtDNA'', eng. ''mtDNA'', ''mDNA'') je [[deoksiribonukleinska kiselina]] koja se nalazi u [[mitohondrij\|mitohondrijima]], [[organela\|organelama]] u [[stanica\|stanicama]] eukariotskih organizama koje pretvaraju kemijsku energiju iz hrane u oblik koje stanice umiju koristiti, [[adenozin trifosfat]] (ATP). Mitohondrijska DNA nije jedina DNA koju možemo naći u stanicama [[eukarioti\|eukariota]]. Većina je u [[stanična jezgra\|staničnoj jezgri]], a kod biljaka također i u [[kloroplast\|kloroplastima]].<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Kod jednostavnih organizama kao što su [[prokarioti]] (bakterije), stanična jezgra je raspršena i nije odvojena od [[citoplazma\|citoplazme]] jezgrinom ovojnicom, time i DNA.
	Kod ljudi mitohondrijsku DNA možemo kao najmanji kromosom koji kodira 37 gena i sadrži približno 16 600 [[bazni par\|baznih parova]]. [[Ljudska mitohondrijska DNK\|Ljudska mitohondrijska DNA]] prvi je znatni dio [[ljudski genom\|ljudskog genoma]] koji je [[sekvenciranje genoma\|sekvenciran]].<ref>[http://www.mojezdravlje.net/Bolesti/529/vijesti/Vase-gensko-podrijetlo.aspx Vaše gensko podrijetlo \| Vijesti \| Moje zdravlje]. Kolumnist: Sanja Bastić Ban</ref> Kod većine vrsta mitohondrijska DNA nasljeđuje se samo po majci,<ref>{{~~cite~~ web\|title=Mitochondrial DNA: The Eve Gene\|url=http://www.bradshawfoundation.com/journey/eve.html\|work=Bradshaw Foundation\|publisher=Bradshaw Foundation\|accessdate=5 November 2012}}</ref> a očev se mitohondrij odbacuje neposredno prije ulaska spermija u jezgru.<ref> [http://www.podvodni.hr/more/ekologija/1304-skriveni-stanovnici-iz-tune Podvodni.hr]</ref> Zbog toga se preko mitohondrijske DNA može pratiti ljudske pretke po majčinoj liniji.		Kod ljudi mitohondrijsku DNA možemo kao najmanji kromosom koji kodira 37 gena i sadrži približno 16 600 [[bazni par\|baznih parova]]. [[Ljudska mitohondrijska DNK\|Ljudska mitohondrijska DNA]] prvi je znatni dio [[ljudski genom\|ljudskog genoma]] koji je [[sekvenciranje genoma\|sekvenciran]].<ref>[http://www.mojezdravlje.net/Bolesti/529/vijesti/Vase-gensko-podrijetlo.aspx Vaše gensko podrijetlo \| Vijesti \| Moje zdravlje]. Kolumnist: Sanja Bastić Ban</ref> Kod većine vrsta mitohondrijska DNA nasljeđuje se samo po majci,<ref>{{Citiraj web\|title=Mitochondrial DNA: The Eve Gene\|url=http://www.bradshawfoundation.com/journey/eve.html\|work=Bradshaw Foundation\|publisher=Bradshaw Foundation\|accessdate=5 November 2012}}</ref> a očev se mitohondrij odbacuje neposredno prije ulaska spermija u jezgru.<ref> [http://www.podvodni.hr/more/ekologija/1304-skriveni-stanovnici-iz-tune Podvodni.hr]</ref> Zbog toga se preko mitohondrijske DNA može pratiti ljudske pretke po majčinoj liniji.
	U tvorbi genoma [[zigota\|zigote]] (oplođene [[jajna stanica\|jajne stanice]] majčina mitohondrijska DNA kombinira se zajedno sa 23 kromosoma od svakog roditelja.<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Ishod procesa je da većina ljudskih stanica sadrži 23 para kromosoma, zajedno sa mitohondrijskom DNA naslijeđene od majke. Iznimke su npr. [[eritrociti\|crvene krvne stanice]].		U tvorbi genoma [[zigota\|zigote]] (oplođene [[jajna stanica\|jajne stanice]] majčina mitohondrijska DNA kombinira se zajedno sa 23 kromosoma od svakog roditelja.<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Ishod procesa je da većina ljudskih stanica sadrži 23 para kromosoma, zajedno sa mitohondrijskom DNA naslijeđene od majke. Iznimke su npr. [[eritrociti\|crvene krvne stanice]].

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-10-13T05:34:09Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

[[Datoteka:Mitochondrion mini.svg|minijatura|Shematski prikaz mitohondrija]]
'''Mitohondrijska DNA''' (''mtDNA'', eng. ''mtDNA'', ''mDNA'') je [[deoksiribonukleinska kiselina]] koja se nalazi u [[mitohondrij|mitohondrijima]], [[organela|organelama]] u [[stanica|stanicama]] eukariotskih organizama koje pretvaraju kemijsku energiju iz hrane u oblik koje stanice umiju koristiti, [[adenozin trifosfat]] (ATP). Mitohondrijska DNA nije jedina DNA koju možemo naći u stanicama [[eukarioti|eukariota]]. Većina je u [[stanična jezgra|staničnoj jezgri]], a kod biljaka također i u [[kloroplast|kloroplastima]].<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Kod jednostavnih organizama kao što su [[prokarioti]] (bakterije), stanična jezgra je raspršena i nije odvojena od [[citoplazma|citoplazme]] jezgrinom ovojnicom, time i DNA.
Kod ljudi mitohondrijsku DNA možemo kao najmanji kromosom koji kodira 37 gena i sadrži približno 16 600 [[bazni par|baznih parova]]. [[Ljudska mitohondrijska DNK|Ljudska mitohondrijska DNA]] prvi je znatni dio [[ljudski genom|ljudskog genoma]] koji je [[sekvenciranje genoma|sekvenciran]].<ref>[http://www.mojezdravlje.net/Bolesti/529/vijesti/Vase-gensko-podrijetlo.aspx Vaše gensko podrijetlo | Vijesti | Moje zdravlje]. Kolumnist: Sanja Bastić Ban</ref> Kod većine vrsta mitohondrijska DNA nasljeđuje se samo po majci,<ref>{{cite web|title=Mitochondrial DNA: The Eve Gene|url=http://www.bradshawfoundation.com/journey/eve.html|work=Bradshaw Foundation|publisher=Bradshaw Foundation|accessdate=5 November 2012}}</ref> a očev se mitohondrij odbacuje neposredno prije ulaska spermija u jezgru.<ref> [http://www.podvodni.hr/more/ekologija/1304-skriveni-stanovnici-iz-tune Podvodni.hr]</ref> Zbog toga se preko mitohondrijske DNA može pratiti ljudske pretke po majčinoj liniji.
U tvorbi genoma [[zigota|zigote]] (oplođene [[jajna stanica|jajne stanice]] majčina mitohondrijska DNA kombinira se zajedno sa 23 kromosoma od svakog roditelja.<ref> [http://nevenam94.wordpress.com/dnk-dezoksiribonukleinska-kiselina/ DNK – dezoksiribonukleinska kiselina]</ref> Ishod procesa je da većina ljudskih stanica sadrži 23 para kromosoma, zajedno sa mitohondrijskom DNA naslijeđene od majke. Iznimke su npr. [[eritrociti|crvene krvne stanice]].

Nasljeđivanje mtDNA po [[prijenos očinske mtDNK|očinskoj]] liniji zabilježeno je kod nekih kukaca poput [[Drosophila|voćne mušice]],<ref>{{cite journal |author=Kondo R, Matsuura ET, Chigusa SI |title=Further observation of paternal transmission of Drosophila mitochondrial DNA by PCR selective amplification method,|journal=Genet. Res. |volume=59 |issue=2 |pages=81–4 |year=1992 |pmid=1628820 |doi=10.1017/S0016672300030287|last2=Matsuura|last3=Chigusa}}</ref> [[medonosna pčela|medonosnih pčela]],<ref>{{cite journal |author=Meusel MS, Moritz RF |title=Transfer of paternal mitochondrial DNA during fertilization of honeybee (Apis mellifera L.) eggs |journal=Curr. Genet. |volume=24 |issue=6 |pages=539–43 |year=1993 |pmid=8299176 |doi=10.1007/BF00351719|last2=Moritz }}</ref> i [[Magicicada]].<ref>{{cite journal |author=Fontaine, KM, Cooley, JR, Simon, C |title=Evidence for Paternal Leakage in Hybrid Periodical Cicadas (Hemiptera: Magicicada spp.) |journal=PLoS One. |volume=9 |issue=9 |pages=e892 |year=2007 |pmid=17849021 |pmc=1963320 |doi=10.1371/journal.pone.0000892 |editor1-last=Crusio |editor1-first=Wim|last2=Cooley |last3=Simon }}</ref>

Neke [[praživotinje]] poput ''[[Cryptosporidium|Cryptosporidiuma]]'' imaju mitohondrije koji nemaju nikakvu DNA.<ref>{{cite journal |author=Henriquez FL, Richards TA, Roberts F, McLeod R, Roberts CW |title=The unusual mitochondrial compartment of ''Cryptosporidium parvum'' |journal=Trends Parasitol. |volume=21 |issue=2 |pages=68–74 |date=February 2005 |pmid=15664529 |doi=10.1016/j.pt.2004.11.010 |url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1471-4922(04)00296-X}}</ref>

== Vidi ==
*[[DNK stanične jezgre|DNA stanične jezgre]]

== Referencije ==
{{izvori}}

[[Kategorija:Deoksiribonukleinska kiselina]]