Manuelinski stil - Povijest promjena

Suradnik10 u (test) 22:45, 8. siječanj 2026.

2026-01-08T22:45:43Z

←Starija inačica		Inačica od 8. siječanj 2026. u 22:45
Redak 3:		Redak 3:
	[[Datoteka:Mosteiro dos Jeronimos - Igreja 2.jpg\|mini\|<center>Unutrašnjost Hijeronimitskog samostana u Lisabonu]]		[[Datoteka:Mosteiro dos Jeronimos - Igreja 2.jpg\|mini\|<center>Unutrašnjost Hijeronimitskog samostana u Lisabonu]]

	'''Manuelinski stil''' ili '''[[gotika\|kasnogotički]] [[portugal]]ski stil''' je kompozitni stil [[arhitektura\|arhitektonske]] [[ornament]]acije iz prve polovice 16. stoljeća (oko 1490.-1520.) u kojem su raskošno korišteni [[moreplovstvo\|pomorski]] motivi, prizori [[Velika ~~geografska~~ otkrića\|velikih zemljopisnih otkrića]] i njihovi simboli. Naziv je dobio po portugalskom kralju [[Manuel I. Portugalski\|Manuelu I. Portugalskom]] (1495.-1521.), za čije se vladavine javlja. Prvi put je spomenuo vizkont Porta Segura, Francisco Adolfo de Varnhagen, 1842. godine u opisu [[Hijeronimitski samostan u Lisabonu\|Hijeronimitskog samostana u Lisabonu]] u svojoj knjizi "''Noticia historica e descriptiva do Mosteiro de Belem, com um glossario de varios termos respectivos principalmente a architectura gothica"''.		'''Manuelinski stil''' ili '''[[gotika\|kasnogotički]] [[portugal]]ski stil''' je kompozitni stil [[arhitektura\|arhitektonske]] [[ornament]]acije iz prve polovice 16. stoljeća (oko 1490.-1520.) u kojem su raskošno korišteni [[moreplovstvo\|pomorski]] motivi, prizori [[Velika zemljopisna otkrića\|velikih zemljopisnih otkrića]] i njihovi simboli. Naziv je dobio po portugalskom kralju [[Manuel I. Portugalski\|Manuelu I. Portugalskom]] (1495.-1521.), za čije se vladavine javlja. Prvi put je spomenuo vizkont Porta Segura, Francisco Adolfo de Varnhagen, 1842. godine u opisu [[Hijeronimitski samostan u Lisabonu\|Hijeronimitskog samostana u Lisabonu]] u svojoj knjizi "''Noticia historica e descriptiva do Mosteiro de Belem, com um glossario de varios termos respectivos principalmente a architectura gothica"''.

	Ovaj inovativni stil je sinteza svih kasnogotičkih utjecaja, od [[španjolska umjetnost\|španjolskog]] [[pleterski stil\|pleterskog stila]], talijanske Fiorite (cvjetne gotike) i [[Flamanska umjetnost\|flamanskih]] elemenata. Na taj način obilježeva prijelaz iz kasne gotike u [[renesansa\|renesansu]].		Ovaj inovativni stil je sinteza svih kasnogotičkih utjecaja, od [[španjolska umjetnost\|španjolskog]] [[pleterski stil\|pleterskog stila]], talijanske Fiorite (cvjetne gotike) i [[Flamanska umjetnost\|flamanskih]] elemenata. Na taj način obilježeva prijelaz iz kasne gotike u [[renesansa\|renesansu]].

WikiSysop: no summary specified

2021-11-02T13:43:27Z

no summary specified

←Starija inačica		Inačica od 2. studeni 2021. u 13:43
Redak 37:		Redak 37:

	==Izvori==		==Izvori==
	~~{{commonscat\|Manueline}}~~
	{{izvori}}		{{izvori}}
	* J. Turner, ''Grove Dictionary of Art'', MacMillan Publishers Ltd., 1996.; {{ISBN\|0-19-517068-7}}		* J. Turner, ''Grove Dictionary of Art'', MacMillan Publishers Ltd., 1996.; {{ISBN\|0-19-517068-7}}

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-23T09:23:42Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

[[Datoteka:Torre Belém April 2009-4a.jpg|mini|250px|<center>[[Toranj Belém]] u [[Lisabon]]u je najreprezentativniji primjer manuelinskog stila i nacionalni simbol pomorske portugalske države.]]
[[Slika:Jerónimos April 2009-4.jpg|mini|250px|<center>[[Hijeronimitski samostan u Lisabonu]]]]
[[Datoteka:Mosteiro dos Jeronimos - Igreja 2.jpg|mini|<center>Unutrašnjost Hijeronimitskog samostana u Lisabonu]]

'''Manuelinski stil''' ili '''[[gotika|kasnogotički]] [[portugal]]ski stil''' je kompozitni stil [[arhitektura|arhitektonske]] [[ornament]]acije iz prve polovice 16. stoljeća (oko 1490.-1520.) u kojem su raskošno korišteni [[moreplovstvo|pomorski]] motivi, prizori [[Velika geografska otkrića|velikih zemljopisnih otkrića]] i njihovi simboli. Naziv je dobio po portugalskom kralju [[Manuel I. Portugalski|Manuelu I. Portugalskom]] (1495.-1521.), za čije se vladavine javlja. Prvi put je spomenuo vizkont Porta Segura, Francisco Adolfo de Varnhagen, 1842. godine u opisu [[Hijeronimitski samostan u Lisabonu|Hijeronimitskog samostana u Lisabonu]] u svojoj knjizi "''Noticia historica e descriptiva do Mosteiro de Belem, com um glossario de varios termos respectivos principalmente a architectura gothica"''.

Ovaj inovativni stil je sinteza svih kasnogotičkih utjecaja, od [[španjolska umjetnost|španjolskog]] [[pleterski stil|pleterskog stila]], talijanske Fiorite (cvjetne gotike) i [[Flamanska umjetnost|flamanskih]] elemenata. Na taj način obilježeva prijelaz iz kasne gotike u [[renesansa|renesansu]].

Gradnja crkava i samostana u manuelinskom stilu je sponzorirana portugalskom zaradom koja je počivala na trgovini začina iz Afrike i Indije. Zbog toga je ukrašavanje portugalskih građevina (crkava, samostana, palača i dvoraca) istočnjačkim i indijskim ornamentima, te utjecajem istočnjačkih oblika u [[kiparstvo|kiparstvu]] i [[slikarstvo|slikarstvu]], ali i [[primijenjene umjetnosti|primijenjenim umjentostima]], simboliziralo njihovu povezanost s prekooceanskom trgovinom i pomorskom moći portugala, te je postao izraz nacionalnog ponosa.

==Odlike==

Česti manuelinski motivi su:
* Brodski elementi poput obručaste sfere (koja se koristila u navigaciji, ali i simbol svemira), sidra, konopci (često su stupovi oblikovani poput uvrnutih brodskih konopaca) i kabeli i sl.
* Morski elementi kao što su školjke, biseri i morska trava.
* Biljni motivi kao grane lovora, hrastvovo lišće, češeri, maka, klipovi kukuruza i sl.
* Kršćanski simboli kao križ [[Kristov red|Kristovog reda]] koji je odigrao ključnu ulogu u financiranju pomorskih istraživanja.
* Simboli otkrivenih zemalja, kao npr. [[islamska umjetnost i arhitektura|islamski]] [[filigran]]ski ukrasi na [[Samostan Batalha|Samostanu Batalha]] koji su donešeni iz Indije. A često se u građevinama koriste islamski lukovi od tri polukruga, osmerokutni [[kapitel]]i, [[kupa]]ste filijale i ukrašavanje [[portal]]a [[niša]]ma s [[kanopus]]ima (krovićima iznad [[trijem]]ova).

<gallery>
Image:Convento_Cristo_December_2008-11.jpg|<center>Manuelinski prozor [[Samostan Kristovog reda|Samostanske kuće]] u [[Tomar]]u
Image:Esfera armilar Batalha.jpg|<center>Obručasta sfera ([[Samostan Batalha]])
Image:Mosteiro dos Jeronimos Inside(eugen staab).jpg|<center>Unutrašnjost Hijeronimitskog samostana u Lisabonu
Image:HieronymusKlosterSuedportal.jpg|<center>Portal Hijeronimitskog samostana
Image:Matriz da Golegã.jpg|<center>[[Golegã]], glavna crkva
Slika:Sacristy1.jpg|<center>Manuellinski portal sakristije ([[Samostan Alcobaça]])
Image:Sao Joao Baptista Tomar 77b.jpg|<center>Portal Crkve sv. Ivana Krstitelja u Tomaru
Image:Rua-do-Passadico 1.jpg|<center>Manuelinski prozor privatne kuće u gradu [[Linhares da Beira]]
</gallery>

==Predstavnici==

Neki od slavnih manuelinskih umjentika su<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Category:Manueline_architects Manuelinski arhitekti] {{eng oznaka}} en.wikipedia</ref>:
*[[arhitektura]]: [[Diogo Boitac]], [[Mateus Fernandes]], [[Diogo de Arruda]], [[Francisco de Arruda]], [[João de Castilho]], [[Diogo de Castilho]], [[Diogo of Torralva]], [[Jerome of Rouen]]
*[[kiparstvo]]: [[Diogo Pires]]
*[[slikarstvo]]: [[Vasco Fernandes]], [[Gaspar Vaz]], [[Jorge Afonso]], [[Cristóvão de Figueiredo]], [[Garcia Fernandes]], [[Gregório Lopes]]

==Izvori==
{{commonscat|Manueline}}
{{izvori}}
* J. Turner, ''Grove Dictionary of Art'', MacMillan Publishers Ltd., 1996.; {{ISBN|0-19-517068-7}}
* ''The Rough Guide to Portugal'', ožujak 2005., 11th edition- {{ISBN|1-84353-438-X}}
* Robert C. Smith, ''The Art Of Portugal 1500-1800''; Weidenfeld & Nicolson, London, 1968. {{ISBN|0-297-76096-3}}

{{srednjovjekovna umjetnost}}

[[Kategorija:Gotika]]
[[Kategorija:Portugal]]
[[Kategorija:Arhitektonski stilovi]]