https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=MajmunMajmun - Povijest promjena2026-08-05T17:27:54ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Majmun&diff=590144&oldid=prevWikiSysop: Zamjena teksta - '<!--'''M(.*)'''-->' u ''2025-05-29T10:47:50Z<p>Zamjena teksta - '<!--'''M(.*)'''-->' u ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 29. svibanj 2025. u 10:47</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Majmun'''--></del>{{Taksokvir | boja = pink</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Taksokvir | boja = pink</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| naziv = Majmuni</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| naziv = Majmuni</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| slika = Bonnet macaque (Macaca radiata) head.jpg</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| slika = Bonnet macaque (Macaca radiata) head.jpg</div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Majmun&diff=22242&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-02T06:33:41Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Majmun'''-->{{Taksokvir | boja = pink<br />
| naziv = Majmuni<br />
| slika = Bonnet macaque (Macaca radiata) head.jpg<br />
| slika_širina = 220px<br />
| slika_opis = ''Macaca radiata''<br />
| regnum = [[Životinje|Animalia]]<br />
| phylum = [[Svitkovci|Chordata]]<br />
| classis = [[Sisavci|Mammalia]]<br />
| subclassis = [[Viši sisavci|Eutheria]]<br />
| superordo = [[Euarchonta]]<br />
| ordo = [[Primates]]<br />
| subordo = [[Haplorrhini]]<br />
| infraordo = [[Simiiformes]]<br />
}}<br />
'''Majmun''' ([[turski|tur]]. maymun) naziv je za pojedine [[životinja|životinjske]] vrste iz reda [[sisavci|sisavaca]] [[primati|primata]]. Red primata možemo dijeliti na dvije grupe: u prvu grupu bi se mogli ubrajati svi polumajmuni ([[Prosimii]]), a u drugu pravi majmuni, [[čovjekoliki majmuni]] i [[ljudi]] ([[Anthropoidea]]). Pojam „majmun“ striktno bi obuhvaćao prave i čovjekolike majmune, ali nije pogrešno tim pojmom obuhvatiti i polumajmune, jer sam pojam ne označava monofiletsku grupu. Ako se promatra u širem smislu riječi, “majmun” bi bila oznaka za bilo koju vrstu primata, izuzev [[čovjek]]a i njegovih neposrednih [[predak]]a.<br />
<br />
[[Simiiformes]] ([[latinski|lat]]. simia = majmun) ili viši primati i tarsieri pojavili su se unutar [[Haplorrhini|haplorrhina]] prije nekih 60 milijuna [[godina]]. [[Majmuni Novog svijeta]] i [[Catarrhini|uskonosci]] pojavili su se unutar Simiiformes prije oko 35 milijuna godina. [[Majmuni Starog svijeta]] i [[čovjekoliki majmuni]] nastali su unutar Catarrhinih majmuna prije oko 25 milijuna godina. Primatolozi također smatraju majmunima izumrle bazalne [[Simiiformes]], poput [[Aegyptopithecus]]a ili [[Parapithecus]]a (prije 35-32 milijuna godina), Eosimiidea i ponekad čak i grupu [[Catarrhini]].<ref> Takai, Masanaru; Shigehara, Nobuo; Aung, Aye Ko; Tun, Soe Thura; Soe, Aung Naing; Tsubamoto, Takehisa; Thein, Tin (2001). "A new anthropoid from the latest middle Eocene of Pondaung, central Myanmar". Journal of Human Evolution. 40 (5): 393–409. doi:10.1006/jhev.2001.0463. ISSN 0047-2484. PMID 11322801.</ref><br />
[[Lemuri]], [[lorisi]] i [[galagiji]] nisu majmuni, već su [[Strepsirrhini]] primati. Poput majmuna, tarsieri su haplorrhini [[primati]]; međutim, oni također nisu majmuni.<br />
<br />
[[Čovjekoliki majmuni]] pojavili su se unutar „majmuna” kao sestrinska porodica [[Cercopithecidae]] unutar Catarrhina, tako da su kladistički gledano i oni majmuni. Postojao je [[otpor]], da se čovjekoliki majmuni (a time i [[ljudi]]) direktno označe kao majmuni.<ref>Osman Hill, W.C. (1953). Primates Comparative Anatomy and Taxonomy I—Strepsirhini. Edinburgh Univ Pubs Science & Maths, No 3. Edinburgh University Press. p. 53. OCLC 500576914.</ref> Do spoznaje da su čovjekoliki majmuni zapravo majmuni, došao je već u 18. stoljeću [[Georges-Louis Leclerc de Buffon]].<br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori}}<br />
<br />
[[Kategorija:Primati]]</div>WikiSysop