Suradnik10: Zamjena teksta - '{{(.)ommons(.*)}}' u ''

2026-03-10T05:13:57Z

Zamjena teksta - '{{(.)ommons(.*)}}' u ''

←Starija inačica		Inačica od 10. ožujak 2026. u 05:13
Redak 83:		Redak 83:
	* [http://www.culture.gouv.fr/culture/arcnat/vienne/en/forum2.htm Maison Carrée na stranici Ministarstva kulture Republike Francuske]		* [http://www.culture.gouv.fr/culture/arcnat/vienne/en/forum2.htm Maison Carrée na stranici Ministarstva kulture Republike Francuske]

	~~{{commons\|Maison Carrée}}~~

	[[Kategorija:Rimski spomenici]]		[[Kategorija:Rimski spomenici]]

WikiSysop: Zamjena teksta - '' u ''

2025-05-29T10:51:37Z

Zamjena teksta - '' u ''

←Starija inačica		Inačica od 29. svibanj 2025. u 10:51
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Maison Carrée'''-->~~
	[[Datoteka:The Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14562136110).jpg\|right\|thumb\|405px\|Maison Carrée – bočni pogled]]		[[Datoteka:The Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14562136110).jpg\|right\|thumb\|405px\|Maison Carrée – bočni pogled]]
	'''Maison Carrée''' (što na francuskom znači „Kvadratna kuća“) u [[Nîmes]]u (rimski ''Nemausus'') jedan je od najbolje sačuvanih hramova [[Rimsko Carstvo\|Rimskog Carstva]], te vjerojatno najbolje sačuvani hram [[August]]ova doba.<ref>Picard / Stierlin, 63</ref>		'''Maison Carrée''' (što na francuskom znači „Kvadratna kuća“) u [[Nîmes]]u (rimski ''Nemausus'') jedan je od najbolje sačuvanih hramova [[Rimsko Carstvo\|Rimskog Carstva]], te vjerojatno najbolje sačuvani hram [[August]]ova doba.<ref>Picard / Stierlin, 63</ref>

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{izdvojeni članak(.*?)}} +)

2022-01-02T10:51:26Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{izdvojeni članak(.*?)}} +)

←Starija inačica		Inačica od 2. siječanj 2022. u 10:51
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Maison Carrée'''-->~~{{izdvojeni članak\|srpanj-kolovoz 2017.}}~~		<!--'''Maison Carrée'''-->
	[[Datoteka:The Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14562136110).jpg\|right\|thumb\|405px\|Maison Carrée – bočni pogled]]		[[Datoteka:The Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14562136110).jpg\|right\|thumb\|405px\|Maison Carrée – bočni pogled]]
	'''Maison Carrée''' (što na francuskom znači „Kvadratna kuća“) u [[Nîmes]]u (rimski ''Nemausus'') jedan je od najbolje sačuvanih hramova [[Rimsko Carstvo\|Rimskog Carstva]], te vjerojatno najbolje sačuvani hram [[August]]ova doba.<ref>Picard / Stierlin, 63</ref>		'''Maison Carrée''' (što na francuskom znači „Kvadratna kuća“) u [[Nîmes]]u (rimski ''Nemausus'') jedan je od najbolje sačuvanih hramova [[Rimsko Carstvo\|Rimskog Carstva]], te vjerojatno najbolje sačuvani hram [[August]]ova doba.<ref>Picard / Stierlin, 63</ref>

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-10-26T23:56:08Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{izdvojeni članak|srpanj-kolovoz 2017.}}
[[Datoteka:The Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14562136110).jpg|right|thumb|405px|Maison Carrée – bočni pogled]]
'''Maison Carrée''' (što na francuskom znači „Kvadratna kuća“) u [[Nîmes]]u (rimski ''Nemausus'') jedan je od najbolje sačuvanih hramova [[Rimsko Carstvo|Rimskog Carstva]], te vjerojatno najbolje sačuvani hram [[August]]ova doba.<ref>Picard / Stierlin, 63</ref>

==Arhitektonske odlike==
Po arhitektonskoj konstrukciji, riječ je o [[Korintski red|korintskom]] heksastilnom pseudoperipteru na visokom podiju (2,85 m), koji je izgrađen po uzoru na nekoliko godina ranija zdanja podignuta u samom Rimu.<ref>Šeper 1962</ref>
Osobito velika sličnost postoji između korintskih kapitela ovoga hrama i korintskih kapitela Hrama Marsa Ultora na [[Augustov forum|Augustovu forumu]] u Rimu, te između vegetabilnih ornamenata [[Vijenac (arhitektura)|vijenca]], [[friz]]a i kazetiranog stropa ovoga hrama i vegetabilnih ornamenata glasovite rimske [[Ara Pacis]].<ref>Ward-Perkins 1994</ref>
[[Datoteka:The Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14562003718).jpg|left|thumb|345px|Maison Carrée – ulazno pročelje sa stubištem]]

Hramu na visokom podiju pristupa se širokim stubištem. Dužina hrama približno je duplo veća od njegove širine (26,42 x 13,54 m).

Heksastilni pro[[naos]] dubok je tri traveja i ukrašen prekrasnim kamenim kasetiranim stropom.
Pravokutna [[naos|cela]] koja zauzima cijelu širinu podija uzdužno je položena, te u nju svjetlost ulazi samo kroz vrata.

Korintski stupovi hrama vrlo su profinjene izrade, te [[Primog|akantusovo (primogovo)]] lišće njihovih kapitela nije onako oštro kao što je to slučaj kod njihovih grčkih preteča.

Vijenac hrama prividno se oslanja na ukrasne [[modiljon]]e, male konzole koje su imale isključivo ukrasnu funkciju, a prvi puta se javljaju na Regiji na [[Rimski forum |Rimskom forumu]], restauriranoj 36. g. pr. Kr., te predstavljaju jednu od prvih tendencija k razvoju ''rimskoga baroka'', čije odlike uočavamo i na frizu.

Vrh i rubove zabata hrama, kao i ogradu stubišta, izvorno su vjerojatno ukrašavale skulpture ([[akroterij]]i)<ref>Picard / Stierlin, 95</ref>, što je u to vrijeme bio čest običaj.

Trg na kojem se hram nalazi izvorno je bio s tri strane okružen [[Trijem|trjemovima]] sa stupovima. Ti trijemovi su bili blago uzdignuti nad popločanjem trga, dok četvrta strana trga, ona uz koju se nalazio hram, nije imala trijem, te je bila plitke polukružne osnove. Ovakav scenično komponiran forum bio je sretno rješenje koje će, ovisno o okolnostima i ukusu, u različitim inačicama biti slijeđeno i u drugim gradovima Rimskog Carstva.<ref>Picard / Stierlin, 98</ref>
Svojim dominantnim položajem u osi trga, te uzastopnim nizanjem stuba, pronaosa i cele, hram Maison Carrée je u cijelosti orijentiran prema trgu, što je odlika rimskih hramova od samoga početka.<ref>Keler 1970, 54</ref>
Takav koncept, tzv. ''temenos'', koji odražava ideju „božje vlasti“ koja se širi izvan njegove kuće (hrama), osobito je bio raširen u [[Helenizam|helenizmu]]. Rimljani su taj koncept spojili s također grčkim konceptom ''[[Agora|agore]]'', čime je nastala tipično rimska sinteza - ''forum'', čiji jedan od najranijih tipičnih primjera nalazimo u [[Pompeji]]ma, te ovdje u Nîmesu.<ref>Picard / Stierlin, 98; Milić 1994</ref>
[[Datoteka:The reconstruction inscription dedicating the temple to Gaius and Lucius (sons of Augustus), the Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14561937670).jpg|thumb|365px|Rekonstrukcija izvornog posvetnog natpisa s pročelja hrama]]

==Povijest gradnje==
[[datoteka:Acta Eruditorum - I iscrizioni, 1760 – BEIC 13444805.jpg|right|thumb|320px|Ilustracija objavljena u ''Acta eruditorum'', 1760]]
Hram Maison Carrée je izvorno bio podignut u sklopu [[August]]ovog programa obnove vjerskoga života [[Rimsko Carstvo|Carstva]], umnogome zamrlog tijekom burnih desetljeća građanskih ratova.

Podigao ga je – kako je to otkriveno na osnovi rupa u kamenu entablature za koje su bila pričvršćena brončana slova posvetnoga natpisa – Augustov zet [[Marko Vipsanije Agripa]] u čast Rome i Augusta, ali je nedugo nakon njegove smrti 12. g. pr. Kr. dedikacija promijenjena, te je hram posvećen kultu Agripinih dvaju sinova, Gaju Cezaru i Luciju Augustu, koje je August posinio određujući ih time za svoje nasljednike, ali su obojica rano umrla.<ref>Keler 1970, 54</ref>

Na taj način, i ovaj se forum direktno uklopio u shemu foruma u čijem se središtu nalazilo hram koji je umjesto božanstvima rimskog panteona bio posvećen vladajućoj dinastiji, kako je to bio običaj još od Cezarovog i Augustovog vremena.

Agripa je hram podigao u Nîmesu koji je bio kolonija veterana Augustova ''Egipatskog rata''<ref>Picard / Stierlin, 102</ref>, zadnjeg u nizu građanskih ratova u kojima je nestala Rimska Republika i nastalo Carstvo.
[[datoteka:Nimes maison carrée.jpg|right|thumb|320px|Maison Carrée – detalj krovnoga vijenca]]
Usprkos posveti dvama preminulim Agripinim sinovima, hram zapravo nije bio posvećen zagrobnom kultu, nego nekovrsnoj državnoj religiji, paradoksalno lišenoj njezine metafizičke strane, kojom je August pokušavao povezati različite krajeve prostranoga Carstva u kompaktnu cjelinu.<ref>Picard / Stierlin, 102</ref>

==Maison Carrée i Dioklecijanova palača u Splitu==
Premda oko tri stoljeća stariji, Maison Carrée ima mnogo toga zajedničkog s arhitekturom splitske [[Dioklecijanova palača|Dioklecijanove palače]]. To ponajprije vrijedi za vrlo bogatu dekoraciju oba zdanja koja već u Maison Carrée počinje napuštati Virtruvijevsku jednostavnost i strogost, otvarajući prostor sve većem bujanju ornamenta, koje svoj vrhunac dostiže upravo u dekoraciji sakralnih i profanih sklopova Dioklecijanove palače (Dioklecijanov mauzolej, Peristil, Kibelin hram, Jupiterov hram i dr.).

==Maison Carrée nakon pada Zapadnog Rimskog Carstva==
Maison Carrée je odlično očuvan ponajviše zahvaljujući tome što se u 4. stoljeću prenamijenjen u kršćansku crkvu, pa stoga što je ostao u funkciji, nije podleglo hirovima sudbine i zubu vremena.
Kasnije je služio i kao gradska vijećnica, arsenal, štala (za vrijeme [[Francuska revolucija|Francuske revolucije]]), te kao gradski arhiv. Nakon godine 1823. je pretvoren u muzej.

==Maison Carrée i arhitektura klasicizma==
Arhitektura Maison Carréea izravno je inspirirala izgradnju glasovite [[Arhitektura neoklasicizma|klasicističke]] crkve La Madeleine u [[Pariz]]u, koja je u vrijeme Francuske revolucije bila prenamijenjena u „Hram Slave“. Maison Carrée je inspirirao i izgradnju Kapitola Države Virginije u Richmondu (projekt [[Thomas Jefferson|Thomasa Jefersona]]) u SAD, gradske vijećnice u Birminghamu (projekt Josepha Hansoma),<ref>Summerson 1991, 28</ref> a neizravno i čitav niz drugih više ili manje poznatih klasicističkih zdanja.

== Bilješke ==
{{Izvori|3}}

== Literatura ==
*Keler 1970 – Keler, Hajnc: Rimsko Carstvo, preveo Milutin Garašanin, Novi Sad, 1970., str. 52-55
*Milić 1994 – Milić, Bruno: Razvoj grada kroz stoljeća, I, Prapovijest – antika, Zagreb, 1994., str. 240-241
* Picard / Stierlin – Picard, Gilbert; Stierlin, Henri: The Roman Empire, Benedikt Taschen Verlagt GmbH, s. a.
*Summerson 1991 – Summerson, John: The Classical Language of Architecture, London, 1991., str. 28
*Šeper 1962 – Šeper, Mirko: Hram, Enciklopedija likovnih umjetnosti, sv. 2, Zagreb, 1962., str. 574
*Ward-Perkins 1994 - Ward-Perkins, J. B.: Roman Imperial Architecture, London / New Heaven, 1994., str. 227

==Detalji arhitekture (galerija)==
<gallery>
Datoteka:Detail - Maison Carrèe - Nîmes 2014.JPG

Datoteka:The Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14562056828).jpg

Datoteka:Nîmes (30) Maison Carrée 03.JPG

Datoteka:Columns - Maison Carrèe - Nîmes 2014.JPG

Datoteka:The Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14768543593).jpg

Datoteka:The Maison Carrée, 1st century BCE Corinthian temple commissioned by Marcus Agrippa, Nemausus (Nîmes, France) (14746279314).jpg
</gallery>

==Vidjeti također==
* [[Modiljon]]
* [[Umjetnost starog Rima]]
* [[Rimski spomenici u Orangeu]]
* [[Arhitektura neoklasicizma]]

==Vanjske poveznice==
* [http://www.maisoncarree.eu/ Službena stranica Maison Carrée]
* [http://www.arenes-nimes.com/en/folders/maison-carree?galerie=1 Službena stranica grada Nîmesa - Maison Carrée (fotogalerija)]
* [http://www.culture.gouv.fr/culture/arcnat/vienne/en/forum2.htm Maison Carrée na stranici Ministarstva kulture Republike Francuske]

{{commons|Maison Carrée}}

[[Kategorija:Rimski spomenici]]
[[Kategorija:Rimska arhitektura]]
[[Kategorija:Građevine u Francuskoj]]
[[Kategorija:Vjerski objekti u Francuskoj]]

Maison Carrée - Povijest promjena

Suradnik10: Zamjena teksta - '{{(.)ommons(.*)}}' u ''

WikiSysop: Zamjena teksta - '' u ''

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{izdvojeni članak(.*?)}} +)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica