Suradnik10: preuzeto s hr.wikipedije

2026-03-11T01:40:13Z

preuzeto s hr.wikipedije

Nova stranica

{{Naselje
| ime = Lunenburg
| ime_genitiv = Lunenburga
| izvorno_ime =

| slika_panorama = Lunenburg_Aerial.jpg
| veličina_slike = 250px
| opis_slike = Lunenburg iz zraka

| slika_zastava =
| slika_zastava_veličina =
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =
| slika_grb_veličina =
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi =44
| širina-minute =23
| širina-oznaka =N
| dužina-stupnjevi =64
| dužina-minute =19
| dužina-oznaka =W

| lokacija_ime = [[Popis država|Država]]
| lokacija_info = {{Z|KAN}} [[Kanada]]
| lokacija1_ime = [[Popis pokrajina i teritorija Kanade|Pokrajina]]
| lokacija1_info = [[Slika:Flag_of_Nova_Scotia.svg|20px|]] [[Nova Škotska]]
| lokacija2_ime = [[Regija]]
| lokacija2_info = [[Lunenburg (okrug)]]
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =
| utemeljenje_datum =[[1753.]]
| utemeljenje1_ime =
| utemeljenje1_datum =
| utemeljenje2_ime =
| utemeljenje2_datum =
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe = Gradonačelnik
| ime_vođe = [[Laurence Mawhinney]]
| stranka_vođe =
| titula_vođe1 =
| ime_vođe1 =
| titula_vođe2 =
| ime_vođe2 =
| titula_vođe3 =
| ime_vođe3 =
| titula_vođe4 =
| ime_vođe4 =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna = 4,01 km²
| površina_kopna =
| površina_vode =
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira = 2.906,47 km²
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina = 98 m
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina = 2016.
| stanovništvo_bilješke =<ref>[http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table.cfm?Lang=Eng&T=302&SR=1&S=86&O=A&RPP=9999&PR=12 Statistika popisa stanovništva Kanade 8. velječe 2017.] {{eng oznaka}} Preuzeto 8. srpnja 2022.</ref>
| stanovništvo = 2.263
| stanovništvo_gustoća = /km²
| stanovništvo_uže =
| stanovništvo_uže_gustoća =
| stanovništvo_šire = 48.599
| stanovništvo_šire_gustoća = 16,7/km²
| stanovništvo_prazno1_ime =
| stanovništvo_prazno1 =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime =
| stanovništvo_prazno2 =
| stanovništvo_gustoća_prazno2 =

| vremenska_zona = UTC-4
| utc_pomak = -4
| vremenska_zona_DST = UTC-3
| utc_pomak_DST = -3
| poštanski_broj = B0J
| pozivni_broj = 902
| gradovi_prijatelji =
| države_gradova_prijatelja =

| prazno_ime =
| prazno_info =
| prazno1_ime =
| prazno1_info =
| prazno2_ime =
| prazno2_info =
| prazno3_ime =
| prazno3_info =
| prazno4_ime =
| prazno4_info =
| prazno5_ime =
| prazno5_info =
| prazno6_ime =
| prazno6_info =

| web_stranica = [http://www.explorelunenburg.ca/ explorelunenburg.ca]

| slika_karta =
| veličina_karte =
| opis_karte =
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država = Kanada

| bilješke =

}}
'''Lunenburg''' je kanadski lučki grad i sjedište istoimene općine i okruga Lunenburg na južnoj obali [[Popis pokrajina i teritorija Kanade|kanadske pokrajine]] [[Nova Škotska]]. Lunenburg je smješten na poluotoku zapadne strane zaljeva Mahonne, oko 90 km jugozapadno od granice s općinom [[Halifax]].

Osnovali su ga [[Englezi]] tijekom Englesko-micmačkog rata (1749. – 55.), samo četiri godine nakon osnutka Halifaxa, kao jedan od prvih pokušaja da nasele protestante u Novoj Škotskoj. To je rezultiralo ratovima u kojima ih je indijanska katolička Wabanaki konfederacija ([[Abenaki]], [[Maliseet]], [[Passamaquoddy]] i [[Micmac Indijanci]]) napadala devet puta. Usprkos tomu grad je sačuvao jedinstvenu arhitekturu i društvenu organizaciju koji su najbolji primjer planiranog [[Britansko Carstvo|britanskog kolonijalnog]] naselja u [[Sjeverna Amerika|Sjevernoj Americi]]. Zbog toga je upisan na [[UNESCO]]-ov [[popis mjesta svjetske baštine u Sjevernoj Americi]] 1995. godine.<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/741 Old Town Lunenburg] na službenim stranicama UNESCO-a {{eng oznaka}} Preuzeto 28. kolovoza 2012.</ref>
{{Široka slika|Lunenbergpano2.jpg|900px|Panorama starog grada Lunenberga|600px}}

==Povijest==
[[Slika:SackofLunenburgByAJWrightNSARMno1979-147no64.jpg|mini|lijevo|A.J. Wright, ''Napad na Lunenburg 1782.'']]
[[Slika:Lunenburg_Opera_House_2010.JPG|mini|lijevo|Lunenburška opera iz 19. st.]]
{{UNESCO – svjetska baština
|ime mjesta = Stari grad Lunenburg
|slika = Lunenburg_-_NS_-_Lunenburg_Hafen2.jpg
|godina = [[1995.]] <small>(19. zasjedanje)</small>
|vrst baštine = Kulturno dobro
|mjerilo = iv, v
|ugroženost = ne
|dossier = 741
|država = {{Z+X|KAN}}
|karta =
|karta-oznaka = Lunenburg
|oznaka-položaj =
|koordinate = {{coord|format=dms|display=inline}}
|karta-opis =
}}
Uski [[poluotok]] na kojem je sagrađen Lunenburg je prvi put formalno naseljen 1753. godine kada su njemački, švicarski i francuski protestantski doseljenici (uglavnom iz [[Montbeliardian]]a) doseljeni na Novu Škotsku po britanskom kolonizacijskom planu. Stroga mreža ulica je položena na padini strmog brežuljka koji se diže iz luke. To novo naselje je dobilo ime Lunenburg po kraljevskoj kući Brunswick-Lüneberg, od koje su potjecali [[Kraljevstvo Hannover|Hannoverski]] kraljevi Ujedinjenog Kraljevstva, počevši od [[Đuro I., kralj Velike Britanije i Irske|Đure I.]] naselje od 1453 doseljenika, uglavnom njemačkih protestanata koji migrirali u Lunenburg od 1752. – 1753., predstavlja najsjevernije njemačko naselje u Sjevernoj Americi u 18. stoljeću. Njemački običaji i njemački jezik preživjeli su neuobičajeno dugo vremena u Lunenburgu zahvaljujući njegovoj relativnoj izolaciji, ali i snažnoj tradiciji očuvanja narodne baštine.

Tijekom Francusko indijanskog rata (1754. – 63.) Wabanaki konfederacija je devet puta napadala Lunenburg, ali bez nekog velikog uspjeha. Stanovnici su se povukli sa svojih farmi u okolici grada i samo pojačali obranu gradskih utvrda. Grad su opustošili i američki [[pirat]]i tijekom [[Američka revolucija|Američke revolucije]], 1775. i 1782. godine. Za vrijeme Britansko-američkog rata 1812. godine stanovnici Lunenbrga su pomagale britansku vojsku izgradnjom brodova koji su opsjedali i otimali američke brodice.

Tijekom 19. stoljeća grad je razvio snažnu gospodarstvo temeljeno na [[ribolov]]u i [[brodogradnja|brodogradnji]]; industrijama koje su se proširile u 20. stoljeću. God. 1850. Lunenburg je poslao prvu flotu ribarskih brodova na Grand Banks, ribom najbogatije područje na svijetu istočno od [[Newfoundland]]a. Do 1870. je izveo revoluciju u industriji uvođenjem „dvostrukih dory” [[koćarica]], a 1920-ih je bio na čelu razvoja prerade svježe ribe u Kanadi. Čak je i danas baza kanadskog najve ćeg prerađivača ribe i flote kočarica za duboko more. Lunenburg je bio, i ostao, važno središte za brodogradnju i srodne industrije. Te je jedna od rijetkih zajednica u Sjevernoj Americi gdje se još uvijek mogu pronaći vještine tradicionalne brodogradnje.

==Znamenitosti==

Lunenburg bio drugi britanski kolonijalni „grad-model”, nakon [[Halifax]]a (1749.). Model-grad je bio važan aspekt britanske imperijalne politike za nesmetano djelovanje kolonije koji je izradila Uprave za trgovinu i plantaže. Lunenburški plan iz 1753. je posjedovao sva načela grada-modela: geometrijski pravilne ulice i četvrti s javnim prostorima, doplatkom za utvrđenja i jasnom razlikom između urbanih i ruralnih područja. Od svih njih, danas nisu preživjele samo utvrde.

Grad je iznenađujuće jednobrazan s preko 95% građevina od drveta, uglavnom uporabom tzv. ''coulisse'' tehnike gradnje (drveni okvirovi ispunjeni vodoravnim daskama) koja je neuobičajena za Sjevernu Ameriku. Obrazac stambenih građevina se ponavlja u javnim i lučkim građevinama, ali i u crkvama. Grad je mjesto najstarijeg kontinuirano korištenih [[luteranizam|luteranskih]] i [[prezbiterijanizam|prezbiterijanskih]] crkava u Kanadi, od osnutka grada 1753. god. Anglikanska crkva sv. Ivana (''St John's Anglican Church'') iz 1754. god., druga najstarija protestantska crkva u Kanadi, se smatra najboljim primjerom tzv. „stolarske [[gotika|gotike]]”.

<gallery>
Slika:Lunenburg_Nova_Scotia_3.jpg|Lunenburška luka
Slika:Bluenose-in-Lunenburg.jpg|Povijesni brod Bluenose II u luci
Slika:Lunenburg - NS - St. John's Anglican Church.jpg|Anglikanska crkva sv. Ivana
Slika:Lunenburg_-_NS_-_Lunenburg_Academy_edit.jpg|Lunenburška akademija
Slika:Lunenburg_-_NS_-_Zion%27s_Lutheran_Church.jpg|Zionsko-luteranska crkva
</gallery>

==Izvori==
{{izvori}}

==Vanjske poveznice==
*[http://www.explorelunenburg.ca Službena stranica grada] {{eng oznaka}}
* [http://www.world-heritage-tour.org/america/canada/eastern-provinces/lunenburg/map.html Panofotografije] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110702091947/http://www.world-heritage-tour.org/america/canada/eastern-provinces/lunenburg/map.html |date=2. srpnja 2011. }} na Patrimonium-mundi.org
*[http://www.lunenburgregion.ca Municipality of the District of Lunenburg - Things to do in the surrounding area] {{eng oznaka}}
*[http://www.pc.gc.ca/progs/spm-whs/itm2-/site12_E.asp Old Town Lunenburg (Parks Canada)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060714050914/http://www.pc.gc.ca/progs/spm-whs/itm2-/site12_E.asp |date=14. srpnja 2006. }}

{{Svjetska baština u Kanadi}}

[[Kategorija: Gradovi u Kanadi]]
[[Kategorija:Svjetska baština u Kanadi]]

Lunenburg - Povijest promjena

Suradnik10: preuzeto s hr.wikipedije