https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=LatinicaLatinica - Povijest promjena2026-07-18T14:40:13ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Latinica&diff=5180&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-07-09T03:24:44Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Latinica'''-->{{dz|[[Latinica (emisija)]]|TV emisiju}}<br />
{{Povijest alfabeta}}<br />
'''Latinica''' je naziv za pismo (latinično pismo) kojim su se služili stari [[Rim]]ljani i pisma izvedena iz njega. Latinica postoji u nekoliko verzija, koje imaju između 20-40 ''slova'', koja mogu biti kurentna (''mala'') i verzalna (''velika''). Velika slova se redovno koriste na početku rečenice i nekih riječi (ovisno o verziji latinice), kao i u kraticama. Smjer pisanja je slijeva nadesno.<br />
<br />
=== Hrvatska latinica ===<br />
{{glavni|Hrvatska abeceda}}<br />
Hrvatska latinica se sastoji od 30 slova, od kojih su 3 ''digrafa'' ('''Dž''', '''Lj''', '''Nj'''). Hrvatska latinica je doživjela mnoge promjene kroz stoljeća, a u sadašnjem obliku se ustalila na početku [[20. stoljeće|20. stoljeća]]. Napravljena je na temelju [[Češki jezik|češke]] inačice latinice.<br />
<br />
{|border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" style="font-size: 1.25em; text-align: center" class="wikitable"<br />
|-<br />
!colspan="15" style="text-align: left"|Velika slova<br />
|- <br />
||[[A]]<br />
||[[B]]<br />
||[[C]]<br />
||[[Č]]<br />
||[[Ć]]<br />
||[[D]]<br />
||[[Dž]]<br />
||[[Đ]]<br />
||[[E]]<br />
||[[F]]<br />
||[[G]]<br />
||[[H]]<br />
||[[I]]<br />
||[[J]]<br />
||[[K]]<br />
|- <br />
||[[L]]<br />
||[[Lj]]<br />
||[[M]]<br />
||[[N]]<br />
||[[Nj]]<br />
||[[O]]<br />
||[[P]]<br />
||[[R]]<br />
||[[S]]<br />
||[[Š]]<br />
||[[T]]<br />
||[[U]]<br />
||[[V]]<br />
||[[Z]]<br />
||[[Ž]]<br />
|-<br />
!colspan="15" style="text-align: left"|Mala slova<br />
|- <br />
||a||b||c||č||ć||d||dž||đ||e||f||g||h||i||j||k<br />
|- <br />
||l||lj||m||n||nj||o||p||r||s||š||t||u||v||z||ž<br />
|}<br />
<br />
=== Engleska latinica ===<br />
<br />
{|border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" style="font-size: 1.25em; text-align: center" class="wikitable"<br />
|-<br />
!colspan="13" style="text-align: left"|Velika slova<br />
|- <br />
||[[A]]<br />
||[[B]]<br />
||[[C]]<br />
||[[D]]<br />
||[[E]]<br />
||[[F]]<br />
||[[G]]<br />
||[[H]]<br />
||[[I]]<br />
||[[J]]<br />
||[[K]]<br />
||[[L]]<br />
||[[M]]<br />
|- <br />
|[[N]]<br />
||[[O]]<br />
||[[P]]<br />
||[[Q]]<br />
||[[R]]<br />
||[[S]]<br />
||[[T]]<br />
||[[U]]<br />
||[[V]]<br />
||[[W]]<br />
||[[X]]<br />
||[[Y]]<br />
||[[Z]]<br />
|-<br />
!colspan="13" style="text-align: left"|Mala slova<br />
|- <br />
|a||b||c||d||e||f||g||h||i||j||k||l||m<br />
|- <br />
|n||o||p||q||r||s||t||u||v||w||x||y||z<br />
|}<br />
<br />
<br />
== Razvoj pisma ==<br />
<br />
Latinica je jedna od tekovina koje je moderni svijet naslijedio od [[Rimljani|Rimljana]]. To je najprije bio naziv za pismo Rimljana. Latinski se alfabet razvio iz [[Grčko pismo|grčkoga]], a grčki iz [[Feničko pismo|feničkog]]. Prilagodivši grčke znakove glasovnim potrebama svog jezika, latinski je alfabet u početku imao 21 slovo:<br />
<br />
<center>'''A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T V X'''</center><br />
<br />
U antici se pisalo samo velikim slovima a mala su se razvila iz njih pojednostavljivanjem pri brzu pisanju. Znakom '''V''' bilježili su Rimljani vokal '''u''' i konsonant '''v''', a znakom '''I''' i vokal '''i''' i konsonant '''j'''. U [[1. stoljeće pr. Kr.|I. st. pr. Kr.]], kad su se Rimljani bliže upoznali s grčkom kulturom, uvedena su grčka slova '''Y''' (ipsilon) i '''Z''' da bi se točnije pisale mnoge grčke riječi koje su bile u upotrebi. Tako je konačan broj slova do kraja Rimskog Carstva iznosio 23. Kako danas glasove '''u''' i '''v''' bilježimo svaki posebnim slovom - '''U''' i '''V''', latinski alfabet ima sad 24 slova.<br />
<br />
Mnogi moderni jezici preuzeli su latinicu kao svoje pismo, prilagođavajući pojedina slova vlastitom govornom sustavu. Tako su nastala slova '''j''' i '''w''', a u našem jeziku, na primjer '''č''', '''ć''', '''š''', '''ž''', '''đ'''. Danas se latinicom, osim velikog broja naroda u [[Europa|Europi]], [[Amerika|Americi]], [[Azija|Aziji]], [[Afrika|Africi]] i [[Australija|Australiji]], služe sve više, zbog lakšeg sporazumijevanja, i oni narodi koji imaju vlastita drevna pisma: Kinezi, Japanci, Indijci itd.<br />
<br />
[[Kategorija:Pismo]]</div>WikiSysop