https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Kromatiranje
Kromatiranje - Povijest promjena
2026-08-08T18:52:16Z
Povijest promjena ove stranice na wikiju
MediaWiki 1.42.3
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Kromatiranje&diff=598908&oldid=prev
Suradnik10: Zamjena teksta - 'class="prettytable"' u 'class="wikitable"'
2025-06-09T02:25:39Z
<p>Zamjena teksta - 'class="prettytable"' u 'class="wikitable"'</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 9. lipanj 2025. u 02:25</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">Redak 9:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 9:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Razne se vrste kromatiranja najčešće razlikuju po boji:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Razne se vrste kromatiranja najčešće razlikuju po boji:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{| class="<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">prettytable</del>"</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{| class="<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">wikitable</ins>"</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|- class="hintergrundfarbe5"</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|- class="hintergrundfarbe5"</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>! Boja || Opis</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>! Boja || Opis</div></td></tr>
</table>
Suradnik10
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Kromatiranje&diff=247790&oldid=prev
WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica
2021-10-23T18:22:54Z
<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Kromatiranje'''-->{{Formatirati tekst}}<br />
[[Image:Stampings steel zinc chromate conversion coating.JPG|thumb|right|240px|Kromatirani mali čelični predmeti.]]<br />
'''Kromatiranje''' je tehnika zaštite metalnih površina od [[korozija|korozije]] putem stvaranja kemijske konverzijske prevlake na osnovi spojeva šesterovalentnog kroma.Najčešće je korišteno na aluminiju i njegovim slitinama,prije svega kao koroziona zaštita,te kao podloga za boje i lakove.Može se koristiti i na drugim metalima - [[čelik]]u,[[cink]]u,[[kadmij]]u,[[magnezij]]u ,srebru i kositrenim slitinama.Kako su spojevi šesterovalentnog kroma toksični danas je kiselo kromatiranje sa ovim spojevima u Europi u skladu sa RoHS (Restriction of Hazardous Substances)direktivom zabranjeno,te je postupak zamijenjen sa manje toksičnim spojevima trovalentnog kroma.No radi se i na procesima koji umjesto kroma koriste druge metalne spojeve,prije svega cirkona,vanadija,cera,titanija,molibdena te mangana.<br />
==Povijest==<br />
Prvi postupci razvijeni su oko 1915. godine,namijenjeni su bili zaštiti aluminija.No u biti se radilo o postupcima kemijske oksidacije aluminija.Kiselo kromatiranje razvijeno je 1933.(Cronak postupak,patentiran 1936.).U Europi je kromatiranje korišteno do 2007.,nakon toga se koriste samo postupci koji ne sadrže 6 valentni krom.U vojnoj i avio industriji se koristi i danas.<br />
<br />
== Vrste ==<br />
<br />
Razne se vrste kromatiranja najčešće razlikuju po boji:<br />
<br />
{| class="prettytable"<br />
|- class="hintergrundfarbe5"<br />
! Boja || Opis<br />
|-<br />
| Transparentno || slabo uočljivo,slaba koroziona zaštita.Bez 6 valentnog kroma.<br />
|-<br />
| Plavo || Slabi plavkasti ton,metalni karakter površina očuvan.Sadrži 6 valentni krom,no postoje i od istog slobodne varijante.Slaba koroziona zaštita.<br />
|-<br />
| Žuto || Prljavo zlatnog,mesingu nalik tona.Sadrži 6 valentni krom.Uporaba raširena.Najpoznatija varijanta za cink i kadmij - Cronak proces.<br />
|-<br />
| Maslinasto || Vrlo izrazitog tona,liči na loše izveden lak,metalni karakter površine potpuno izgubljen.Sadrži 6 valentni krom,dobra koroziona zaštita.<br />
|-<br />
| Crno ||Tona je manje zasićenog nego kod lakiranja,te je metalni karakter površina zadržan barem djelomice.Ne treba ga brkati sa crnim kromiranjem.Sadrži šesterovalentni krom,no radi se i na prevlakama koje ne sadrže isti.<br />
|}<br />
<br />
==Sastav otopina za kromatiranje==<br />
Dvofazni postupak bezbojnog kromatiranja cinka i kadmija:<br />
<br />
krom anhidrid 150-200 gr<br />
<br />
natrij sulfat 30-45 gr<br />
<br />
voda 1 lit<br />
<br />
Otopina 2:<br />
<br />
natrij bikromat 200-250 gr<br />
<br />
sumporna kiselina 8-10 gr<br />
<br />
dušična kiselina 80-100 gr<br />
<br />
natrij sulfat 4-6 gr<br />
<br />
voda 1 lit<br />
<br />
predmete uroniti u svaku otopinu 5 - 40 sec,zatim isprati vodom pa otopinom 6-7% trinatrijfosfata 2-3 minute<br />
<br />
<br />
Debela kromatna prevlaka zlatno žuto crvenkaste boje:<br />
<br />
krom anhidrid 100 gr<br />
<br />
natrij klorid 25 gr<br />
<br />
1 lit vode<br />
<br />
temp. 20 -30 C ,20-30 sec uroniti predmete u otopinu<br />
<br />
<br />
Postupak sa manjom koncentracijom kromata:<br />
<br />
natrij bikromat 15-25 gr<br />
<br />
dušična kiselina 14-28 gr<br />
<br />
natrij sulfat 10-20 gr<br />
<br />
voda 1 lit<br />
<br />
20-30 C,15-60 sec<br />
<br />
<br />
Kromatiranje kositra<br />
<br />
3 gr natrij kromata<br />
<br />
10 gr natrij hidroksida<br />
<br />
2 mg neionskog detergenta<br />
<br />
1000 mll vode<br />
<br />
pH 11 - 12<br />
<br />
90- 95 C temp. otopine,3- 5 sec. trajanje uronjavanja,potom dobro isprati hladnom pa vrućom vodom pa osušiti na nahviše 60 C<br />
<br />
<br />
Alternativni postupak na bazi molibdena:<br />
<br />
amonij molibdat 4-6 gr<br />
<br />
amonij klorid 35-50 gr<br />
<br />
borna kiselina 5-10 gr<br />
<br />
voda 1 lit<br />
<br />
60-70 sec<br />
<br />
==Dodatna literatura==<br />
Edwards, Joseph (1997). Coating and Surface Treatment Systems for Metals. Finishing Publications Ltd. and ASM International. pp.&nbsp;66–71. {{ISBN|0-904477-16-9}}.<br />
<br />
==Vanjske poveznice==<br />
*[http://hrcak.srce.hr/146687 Chromate conversion coatings and their current application]<br />
<br />
[[Kategorija:Obrada metala]]</div>
WikiSysop