https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=KrezKrez - Povijest promjena2026-08-07T10:32:08ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Krez&diff=354597&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)2021-11-29T05:04:15Z<p>Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 29. studeni 2021. u 05:04</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">Redak 18:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 18:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{Commonscat|Croesus}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Hdt.+1.6.1 Perseus Project: Herodotovi zapisi o Krezu (1.6-94)]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Hdt.+1.6.1 Perseus Project: Herodotovi zapisi o Krezu (1.6-94)]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://archive.is/20120629033228/homepage.mac.com/cparada/GML/Croesus.html Carlos Parada: Krezov život (Homepage.mac.com)]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://archive.is/20120629033228/homepage.mac.com/cparada/GML/Croesus.html Carlos Parada: Krezov život (Homepage.mac.com)]</div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Krez&diff=117915&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-09-11T22:56:50Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Krez'''-->[[Datoteka:Claude Vignon - Parable of the Unforgiving Servant.jpg|mini|desno|350px|[[Lidija|Lidijski]] kralj '''Krez''' na slici ''Krezov danak'' od [[Claude Vignon]]a iz [[1629.]]]]<br />
<br />
'''Krez''' ([[grčki|grč.]] ''Κροῖσος''; Croesus) ([[595. pr. Kr.|595.]] - oko [[547. pr. Kr.]]<ref>[http://www.livius.org/men-mh/mermnads/croesus.htm Krez (Livius.org, Jona Lendering)]</ref>) je bio kralj [[Lidija|Lidije]] od [[561. pr. Kr.]] do poraza protiv [[Ahemenidsko Carstvo|Perzijanaca]] oko [[547. pr. Kr.]] Pad Lidije bio je važan za [[Stara Grčka|grčki svijet]] budući kako je nakon toga došlo do sukoba [[Jonija|Jonije]] i [[Ahemenidsko Carstvo|Perzijskog Carstva]]; odnosno [[Jonski ustanak|jonskog ustanka]] te konačno [[Grčko-perzijski ratovi|grčko-perzijskih ratova]]. Povjesničari Pauzanije i [[Herodot]] spominju njegovo veliko bogatstvo, odnosno njegove bogate darove svetištu u [[Delfi]]ma. Oko Kreza vežu se brojne legende; u [[Grčka|grčkom]] i [[Iran|perzijskom]] svijetu njegovo ime postalo je sinonim za bogata čovjeka, pa čak i danas postoji uzrečica „''Bogat kao Krez''“<ref>[http://www.phrases.org.uk/bulletin_board/15/messages/193.html „Bogat kao Krez“ (Phrases.org.uk)]</ref>.<br />
<br />
Lidijski kralj Krez bio je [[šogor]] [[Medijsko Carstvo|medijskog]] kralja [[Astijag]]a, pa je u političkom prevratu među dvjema [[iran]]skim dinastijama ([[Medijci|Medijaca]] i [[Perzijanci|Perzijanaca]]) vidio priliku za proširenje svog [[Lidija|Lidijskog Carstva]]. [[Herodot]] izvještava kako je Krez tada zatražio savjet od proročišta u [[Delfi]]ma i [[Amfiaraos]]u. Oba proročišta složila su se da će, ako povede trupe protiv [[Ahemenidsko Carstvo|Perzijskog Carstva]], Krez uništiti veliko carstvo. Uvjeren u pobjedu, Krez kreće u boj. Ipak, perzijski vladar [[Kir Veliki]] u [[Bitka kod Pterije|bitci kod Pterije]] brani carstvo od napadača te nastavlja rat protiv Lidijaca sve do konačnog osvajanja lidijskog glavnog grada [[Sard]]a, čime Lidijsko Carstvo prestaje postojati. Krezovi postupci tako [[samoispunjavajuće proročanstvo|sami dovode do ispunjenja proročanstva]], jer u konačnici uništavaju veliko carstvo, njegovo.<ref>[[Herodot]], [http://www.fordham.edu/halsall/ancient/herodotus-creususandsolon.asp Solon i Krez], iz ''Povijesti''</ref><br />
<br />
Krez je zarobljen, no Kir ga daje poštedjeti te ga uzima za svog osobnog savjetnika na kraljevskom dvoru. Prema jednoj od legendi, kada je [[Kir Veliki]] zarobio Kreza, osudio ga je na smrt spaljivanjem na lomači. Nakon što je vatra zapaljena Krez je počeo izgovarati ime „[[Solon]]“, na što je Kir upitao Kreza koga to spominje, a ovaj mu je objasnio kako je mudrac [[Solon]] dolazio ka njemu i govorio mu da se za nikoga do smrti ne može reći da je bio sretan u životu, upozoravajući pritom na promjenjivost sreće. Kir ga je nakon toga poštedio, i uzeo kao osobnog savjetnika.<br />
<br />
== Poveznice ==<br />
* [[Lidija]]<br />
* [[Bitka kod Pterije]]<br />
* [[Bitka kod Timbre]]<br />
* [[Ahemenidsko Carstvo|Perzijsko Carstvo]]<br />
* [[Kir Veliki]]<br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori}}<br />
<br />
== Vanjske poveznice ==<br />
{{Commonscat|Croesus}}<br />
* [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Hdt.+1.6.1 Perseus Project: Herodotovi zapisi o Krezu (1.6-94)]<br />
* [https://archive.is/20120629033228/homepage.mac.com/cparada/GML/Croesus.html Carlos Parada: Krezov život (Homepage.mac.com)]<br />
* [http://www.livius.org/men-mh/mermnads/croesus.htm Krez (Livius.org, Jona Lendering)]<br />
<br />
[[Kategorija:Vladari]]<br />
[[Kategorija:Lidija]]<br />
[[Kategorija:Životopisi, Ahemenidsko Perzijsko Carstvo]]</div>WikiSysop