Kalijev kobaltinitrit - Povijest promjena

WikiSysop: Zamjena teksta - '' u ''

2025-05-27T13:45:08Z

Zamjena teksta - '' u ''

←Starija inačica		Inačica od 27. svibanj 2025. u 13:45
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Kalijev kobaltinitrit'''-->~~{{Infookvir kemijski spoj		{{Infookvir kemijski spoj
	\| formula = <chem> K3[Co(NO2)6] </chem> (bezvodni) <br> <chem> K3[Co(NO2)6] </chem> ·1,5H<sub>2</sub>O (vodeni)		\| formula = <chem> K3[Co(NO2)6] </chem> (bezvodni) <br> <chem> K3[Co(NO2)6] </chem> ·1,5H<sub>2</sub>O (vodeni)
	\| slika = Potassium cobaltinitrite.svg		\| slika = Potassium cobaltinitrite.svg

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite book +{{Citiranje knjige)

2022-01-02T14:31:35Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite book +{{Citiranje knjige)

←Starija inačica		Inačica od 2. siječanj 2022. u 14:31
Redak 32:		Redak 32:
	'''Kalijev kobaltinitrit''', poznat i kao '''kobaltna žuta''' ili '''kobaltovo žutilo''', [[IUPAC]] naziva kalijev heksanitritokobaltat(III), [[sol]] je [[kemijska formula\|kemijske formule]] K<sub>3</sub>[Co(NO<sub>2</sub>)<sub>6]</sub>. To je žuta [[krutina]] koja je slabo topljiva u vodi. [[Kemijski spoj]] se koristi kao žuti [[pigment]].		'''Kalijev kobaltinitrit''', poznat i kao '''kobaltna žuta''' ili '''kobaltovo žutilo''', [[IUPAC]] naziva kalijev heksanitritokobaltat(III), [[sol]] je [[kemijska formula\|kemijske formule]] K<sub>3</sub>[Co(NO<sub>2</sub>)<sub>6]</sub>. To je žuta [[krutina]] koja je slabo topljiva u vodi. [[Kemijski spoj]] se koristi kao žuti [[pigment]].

	Sol sadrži [[kalij]]eve [[kation]]e i triionski koordinacijski kompleks. U [[anion]]u je [[kobalt]] vezan sa 6 nitrito [[ligand]]a, cjelokupni kompleks koji ima oktaedralnu molekularnu geometriju. Stanje oksidacije kobalta je 3<sup>+</sup>. Njegova konfiguracija d6 s malim okretajem daje [[kinematika\|kinetičku]] stabilnost i [[dijamagnetizam]]. Spoj se priprema kombiniranjem soli kobalta(II) i nitrita u prisutnosti [[kisik]]a. Odgovarajući [[natrij]]ev kobaltinitrit je znatno topljiviji u vodi. <ref>{{~~cite book~~\|author=O. Glemser\|chapter=Sodium Hexanitritocobaltate (III)\|title=Handbook of Preparative Inorganic Chemistry, 2nd Ed. \|editor=G. Brauer\|publisher=Academic Press\|year=1963\|place=NY,NY\|volume=1\|pages=1541}}</ref>		Sol sadrži [[kalij]]eve [[kation]]e i triionski koordinacijski kompleks. U [[anion]]u je [[kobalt]] vezan sa 6 nitrito [[ligand]]a, cjelokupni kompleks koji ima oktaedralnu molekularnu geometriju. Stanje oksidacije kobalta je 3<sup>+</sup>. Njegova konfiguracija d6 s malim okretajem daje [[kinematika\|kinetičku]] stabilnost i [[dijamagnetizam]]. Spoj se priprema kombiniranjem soli kobalta(II) i nitrita u prisutnosti [[kisik]]a. Odgovarajući [[natrij]]ev kobaltinitrit je znatno topljiviji u vodi. <ref>{{Citiranje knjige\|author=O. Glemser\|chapter=Sodium Hexanitritocobaltate (III)\|title=Handbook of Preparative Inorganic Chemistry, 2nd Ed. \|editor=G. Brauer\|publisher=Academic Press\|year=1963\|place=NY,NY\|volume=1\|pages=1541}}</ref>

	Spoj je prvi put opisao 1848. Nikolaus Wolfgang Fischer u [[Breslau]]u, <ref>{{cite journal \| doi = 10.1002/andp.18491500512 \| title = Ueber die salpetrichtsauren Salze \| year = 1848 \| last1 = Fischer \| first1 = N. W. \| journal = Annalen der Physik und Chemie \| volume = 150 \| issue = 5 \| pages = 115–125\|bibcode = 1848AnP...150..115F \| url = https://zenodo.org/record/1423620 }}</ref> i koristio se kao žuti pigment nazvan [[aureolin]]. <ref name="Gates">{{cite journal \| jstor = 1506479 \| pages = 201–206 \| last1 = Gates \| first1 = G. \| title = A Note on the Artists' Pigment Aureolin \| volume = 40 \| issue = 3 \| journal = Studies in Conservation \| year = 1995 \| doi = 10.2307/1506479}}</ref><ref name="Getts">{{~~cite book~~ \| url = https://books.google.com/books?id=bdQVgKWl3f4C&pg=PA109 \| title = Painting materials: A short encyclopaedia \| isbn = 978-0-486-21597-6 \| author1 = Gettens, Rutherford John \| author2 = Stout, George Leslie \| year = 1966 \| pages =109–110}}</ref>		Spoj je prvi put opisao 1848. Nikolaus Wolfgang Fischer u [[Breslau]]u, <ref>{{cite journal \| doi = 10.1002/andp.18491500512 \| title = Ueber die salpetrichtsauren Salze \| year = 1848 \| last1 = Fischer \| first1 = N. W. \| journal = Annalen der Physik und Chemie \| volume = 150 \| issue = 5 \| pages = 115–125\|bibcode = 1848AnP...150..115F \| url = https://zenodo.org/record/1423620 }}</ref> i koristio se kao žuti pigment nazvan [[aureolin]]. <ref name="Gates">{{cite journal \| jstor = 1506479 \| pages = 201–206 \| last1 = Gates \| first1 = G. \| title = A Note on the Artists' Pigment Aureolin \| volume = 40 \| issue = 3 \| journal = Studies in Conservation \| year = 1995 \| doi = 10.2307/1506479}}</ref><ref name="Getts">{{Citiranje knjige \| url = https://books.google.com/books?id=bdQVgKWl3f4C&pg=PA109 \| title = Painting materials: A short encyclopaedia \| isbn = 978-0-486-21597-6 \| author1 = Gettens, Rutherford John \| author2 = Stout, George Leslie \| year = 1966 \| pages =109–110}}</ref>

	== Kobaltna žuta ili kobaltovo žutilo ==		== Kobaltna žuta ili kobaltovo žutilo ==

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-12-10T11:29:36Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Infookvir kemijski spoj
| formula = <chem> K3[Co(NO2)6] </chem> (bezvodni) <chem> K3[Co(NO2)6] </chem> ·1,5H2O (vodeni)
| slika = Potassium cobaltinitrite.svg
| slika_opis = Kemijska struktura kalijevog kobaltinitrita
| slika1 = Cobalt yellow.jpg
| slika_opis1 =
| IUPAC nomenklatura = Kalijev heksanitritokobaltat(III)
| ostala imena = Kobaltna žuta Kobaltovo žutilo
| CAS = 13782-01-9
| EC =
| UN =
| RTECS =
| molarna masa = 452,26 g·mol−1 (bezvodni) 479.284 g·mol−1 (vodeni)
| molekulska masa =
| izgled = Žuti kubični kristali (vodeni)
| gustoća = 2,6 g·cm−3 (vodeni)
| tališteK =
| tališteC =
| vrelišteK =
| vrelišteC =
| tlak para =
| topljivost = Slabo topiv u vodi 3 g/100 mL (100 °C) u vodi (vodeni) Reagira s kiselinama, netopivim u etanolu (vodeni)
| dipolni moment =
| slika2 =
| slika_opis2 =
| oblik molekule =
| izvor znkops =
| znakovi opasnosti =
| NFPA 704 =
}}

'''Kalijev kobaltinitrit''', poznat i kao '''kobaltna žuta''' ili '''kobaltovo žutilo''', [[IUPAC]] naziva kalijev heksanitritokobaltat(III), [[sol]] je [[kemijska formula|kemijske formule]] K3[Co(NO2)6]. To je žuta [[krutina]] koja je slabo topljiva u vodi. [[Kemijski spoj]] se koristi kao žuti [[pigment]].

Sol sadrži [[kalij]]eve [[kation]]e i triionski koordinacijski kompleks. U [[anion]]u je [[kobalt]] vezan sa 6 nitrito [[ligand]]a, cjelokupni kompleks koji ima oktaedralnu molekularnu geometriju. Stanje oksidacije kobalta je 3+. Njegova konfiguracija d6 s malim okretajem daje [[kinematika|kinetičku]] stabilnost i [[dijamagnetizam]]. Spoj se priprema kombiniranjem soli kobalta(II) i nitrita u prisutnosti [[kisik]]a. Odgovarajući [[natrij]]ev kobaltinitrit je znatno topljiviji u vodi. <ref>{{cite book|author=O. Glemser|chapter=Sodium Hexanitritocobaltate (III)|title=Handbook of Preparative Inorganic Chemistry, 2nd Ed. |editor=G. Brauer|publisher=Academic Press|year=1963|place=NY,NY|volume=1|pages=1541}}</ref>

Spoj je prvi put opisao 1848. Nikolaus Wolfgang Fischer u [[Breslau]]u, <ref>{{cite journal | doi = 10.1002/andp.18491500512 | title = Ueber die salpetrichtsauren Salze | year = 1848 | last1 = Fischer | first1 = N. W. | journal = Annalen der Physik und Chemie | volume = 150 | issue = 5 | pages = 115–125|bibcode = 1848AnP...150..115F | url = https://zenodo.org/record/1423620 }}</ref> i koristio se kao žuti pigment nazvan [[aureolin]]. <ref name="Gates">{{cite journal | jstor = 1506479 | pages = 201–206 | last1 = Gates | first1 = G. | title = A Note on the Artists' Pigment Aureolin | volume = 40 | issue = 3 | journal = Studies in Conservation | year = 1995 | doi = 10.2307/1506479}}</ref><ref name="Getts">{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=bdQVgKWl3f4C&pg=PA109 | title = Painting materials: A short encyclopaedia | isbn = 978-0-486-21597-6 | author1 = Gettens, Rutherford John | author2 = Stout, George Leslie | year = 1966 | pages =109–110}}</ref>

== Kobaltna žuta ili kobaltovo žutilo ==
{{glavni|Pigment}}
[[datoteka:KKoHEN.png|mini|lijevo|250px|[[Aureolin]], C.I. žuti pigment 40.]]

Kobaltna žuta je kemijska [[boja]] zlatno žutog tona. Izrazito je prozirna. Češće se koristi u pripremi [[akvarel]]a nego [[Uljene boje|uljanih boja]]. Ne ubraja se u [[pigment]]e za [[freska|freske]]. Boja je veoma skupa. <ref> "Slikarska tehnologija – materijali i tehnika", [https://slikarskatehnologija.wordpress.com/], www.slikarskatehnologija, pristupljeno 20. 7. 2020. </ref>

== Izvori ==
{{izvori}}

[[Kategorija:Kemijski spojevi]]
[[Kategorija:Boje]]