WikiSysop: brisanje nepotrebnog teksta

2022-03-07T03:12:43Z

brisanje nepotrebnog teksta

←Starija inačica		Inačica od 7. ožujak 2022. u 03:12
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Hematit'''-->~~{{Infokutija mineral		{{Infokutija mineral
	\| ime = Hematit		\| ime = Hematit
	\| kategorija = Oksid		\| kategorija = Oksid

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-08-25T02:25:18Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Infokutija mineral
| ime = Hematit
| kategorija = Oksid
| kutija_sirina = 250px
| kutija_pozadinska_boja = #FF5855
| slika = HematiteUSGOV.jpg
| slika_velicina =
| naslov =
| formula = α-Fe2O3
| molarna_masa =
| boja = crven, siv, crn
| habitus =
| sustav = Heksagonski, ''R''3''c''
| sraslaci =
| kalavost =
| lom =
| zilavost =
| tvrdoca = 6,5
| sjaj =
| polish =
| indeks_loma =
| opticka_svojstva =
| dvolom =
| disperzija =
| pleokroizam =
| fluorescencija =
| apsorpcija =
| ogreb = crven
| specificna_tezina =
| gustoca = 5,26 g/cm3
| tocka_talista = 1565 °C
| taljivost =
| prepoznatljivost =
| topljivost =
| prozirnost =
| drugo =
| reference =
}}
'''Hematit'''<ref> R. M. Cornell, U. Schwertmann, The Iron Oxides, Structure, Properties, Reactions, Occurrence and Uses, VCH Publ. Corp., D-69451 Weinheim, Njemačka, 1996.
</ref>, željezov oksidni [[mineral]], [[kemijska formula]] α-Fe2O3, najstabilniji je i najrasprostranjeniji od svih [[željezovi oksidi|željezovih oksida]]. Ime hematit izvedeno je od grčke riječi "haima" što znači krv, a odnosi se na crvenu boju ovog minerala. Hematit je glavni član [[Hematitova grupa|hematitove grupe]] minerala koju čine četiri minerala identične kristalne strukture s općenitom kemijskom formulom R2O3 gdje je R = Al3+([[korund]]), V3+([[karelianit]]), Cr3+([[eskolait]]) ili Fe3+.

== Kristalna struktura==

Struktura hematita temelji se na heksagonskoj gustoj slagalini [[kisik]]ovih aniona (O2-) s dvije trećine oktaedarskih šupljina popunjenim [[željezo]]vim (Fe3+) kationima. Hematit kristalizira u heksagonskom kristalnom sustavu, prostorna grupa ''R''3''c'' s parametrima jedinične ćelije ''a'' = 5.03 Å, ''c'' = 13.74 Å.

== Fizička svojstva==

Boja mu ovisi o kristalnosti, a kreće se od crvene za fini prah do sive i crne za uzorke većih kristala. [[Tvrdoća]] Hematita je od 5 do 5,5 na [[Mohsova skala|Mohsovoj skali]], a [[Relativna gustoća|specifična težina]] varira od 4,9 do 5,3, ovisno o uzorku.

Hematit je slabo feromagnetičnan materijal na sobnoj temperaturi. Ispod temperature Morinovog prijelaza (oko 260 K) magnetsko uređenje je antiferimagnetsko, a iznad [[Curiejeva temperatura|Curijeeve temperature]] (956 K) postaje paramagnetsko. Tali se pri temperaturi od 1565 °C.

== Primjena==

Mineral hematit najvažniji je sastojak željezovih ruda koje se koriste kao sirovina za proizvodnju željeza, [[čelik|čelika]] i drugih [[legura]].

Prirodni i sintetički hematiti koriste se kao crveni [[pigment]]i (premazi za metalne konstrukcije, bojila za beton, kozmetiku, hranu, itd.). Prednost hematita nad drugim pigmentima je njegova netoksičnost, kemijska stabilnost, otpornost na toplinu i UV-zračenje te dobar omjer cijene i svojstava. <ref> G. Buxbaum, G. Pfaff (editori), Industrial Inorganic Pigments, Wiley-VCH, Weinheim, Njemačka, 2005.
</ref>

Hematit se koristi kao polazni materijal za sintezu raznih ferita (koriste se kao [[magnet|magneti]]).

Također se koristi za izradu nakita, kao abraziv za poliranje nakita i [[Leća (optika)|leća]] te kao [[katalizator]] u nekim industrijskim sintezama.

== Izvori ==
{{Izvori}}

[[Kategorija: Minerali]]
[[Kategorija: Metalni oksidi]]
[[Kategorija:Spojevi željeza]]

Hematit - Povijest promjena

WikiSysop: brisanje nepotrebnog teksta

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica