https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=GolemGolem - Povijest promjena2026-07-16T17:11:29ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Golem&diff=405918&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)2022-01-02T09:15:01Z<p>Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 2. siječanj 2022. u 09:15</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">Redak 12:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 12:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== Vanjske poveznice ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{Commonscat|Golem}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=22552 Golem - Hrvatska enciklopedija]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=22552 Golem - Hrvatska enciklopedija]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://proleksis.lzmk.hr/23852/ Golem - Prolesis enciklopedija]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://proleksis.lzmk.hr/23852/ Golem - Prolesis enciklopedija]</div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Golem&diff=391189&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-12-11T19:55:41Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Golem'''-->[[Slika:Golem by Philippe Semeria.jpg|180px|desno|mini|Golem]]<br />
'''Golem''' ([[hebrejski jezik|hebr.]] ''גולם''; zametak, neoblikovana tvar), prema [[Talmud]]u amorfna masa koja predstavlja [[Adam]]a u amorfnom stanju. Prema [[židovska mitologija|židovskoj mitologiji]], može se odnositi i na [[antropomorfizam|antropomorno biće]] načinjeno od [[glina|gline]] ili [[blato|blata]] i oživljeno pomoću [[magija|magije]] koje ne posjeduje vlastitu volje, već je potčinjeno volji gospodara koji ga je izradio. U [[srednji vijek|srednjem vijeku]] su postojale brojne legende o tim stvorenjima koji bi bili oživljeni kombinacijom [[čaranje|čaranja]] i slova koje su tvorile svetu riječ ili jednu od imena [[Bog]]a.<ref>[https://proleksis.lzmk.hr/23852/ Golem - Britannica Online]</ref> Najpoznatija [[legenda]] je ona o čovjeku od gline kojeg je [[1580.]] godine izradio i oživio [[Prag|praški]] [[rabin]] [[Juda Loew ben Bezalel|Levi ben Bezabel]] (o. 1520.-1609.) te ga postavio za svog slugu i branitelja židovske općine.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=22552 Golem - Hrvatska enciklopedija]</ref> Kada je golem postao nasilan i počeo terorizirati građane Praga, Levi ben Bezabel ga je uništio tako što je izbrisao prvo slovo riječi ''emet'' (hebr. אמת – "istina") s njegova čela, tako da je ostalo zapisano samo ''met'' (hebr. מת – "smrt"), što je zaustavilo i uništilo golema.<br />
<br />
== U popularnoj kulturi ==<br />
<br />
* Lik Golema susreće se u više epizoda [[Italija|talijanskog]] [[strip]]a ''[[Martin Mystere]]'', poput epizode ''Kuća slijepih prozora'' i u posebnom izdanju ''Čarobni grad''. Također, golem je glavni negativac u epizodi [[Dylan Dog|Dylana Doga]] pod nazivom ''Ubojica''.<br />
* U petnaestoj epizodi četvrte sezone kultne [[SAD|američke]] [[ZF]] serije ''[[Dosjei X]]'' pod naslovom "Kaddish" pojavljuje se golem kojega izrađuje nepoznati pripadnik [[Židovi|židovske]] zajednice u [[Brooklyn]]u, [[New York]] kako bi osvetio ubojstvo jednog člana zajednice, kojeg je ubila grupa [[neonacizam|neonacista]].<br />
* [[Njemačka|njemački]] film ''Golem'' snimljen [[1914.]] i ''Homunculus'' (1916.) sa sličnom temom utjecali su na američku kinematografiju, osobito na filmove o [[Frankenstein]]u.<br />
<br />
== Bilješke ==<br />
{{izvori}}<br />
<br />
== Vanjske poveznice ==<br />
{{Commonscat|Golem}}<br />
* [http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=22552 Golem - Hrvatska enciklopedija]<br />
* [https://proleksis.lzmk.hr/23852/ Golem - Prolesis enciklopedija]<br />
* [https://proleksis.lzmk.hr/23852/ Golem - Britannica Online] {{eng oznaka}}<br />
<br />
[[Kategorija:Židovska mitologija]]<br />
[[Kategorija:Srednjovjekovne legende]]<br />
[[Kategorija:Češka kultura]]<br />
[[Kategorija:Folklor]]<br />
[[Kategorija:Urbane legende]]</div>WikiSysop