https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=GlukagonGlukagon - Povijest promjena2026-07-15T10:29:30ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Glukagon&diff=103070&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-09-05T11:29:20Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Glukagon'''-->'''Glukagon''' je [[hormon]] [[gušterača|gušterače]] koji sudjeluje u metabolizmu [[ugljikohidrat]]a. Po kemijskoj strukturi glukagon je [[polipeptid]] koji se sastoji od 29 [[aminokiselina]]. Znanstvenici Kimball i Murlin su 1923.g. prvi opisali glukagon. <br />
<br />
Glukagon se stvara u gušterači ([[alfa stanice]] [[Langerhansovi otočići|Langerhasovih otočića]]), a izlučuje se u [[krvotok]] kada je niska razina [[glukoza|glukoze]] u [[krv]]i ([[hipoglikemija]]). Glukagon u [[jetra|jetri]] djeluje tako uzrokuje razgradnju pohranjenog [[glikogen]] u glukozu koja se otpušta u krv. Glukagon djeluje suprotno od [[inzulin]]a, koji omogućuje ulaz glukoze u stanice. Glukagon potiče i na lučenje inzulina, kako bi glukoza u krvi mogla ući u stanice tkiva koje ne mogu uzimati glukozu bez djelovanja inzulina.<br />
<br />
== Fiziologija ==<br />
=== Stvaranje ===<br />
Hormone se sintetizira i izlučuje iz [[alfa stanica]] (α-stanice) [[Langerhansov otočić|Langerhansovih otočića]], koji se nalaze u endokrinom dijelu gušterače.<br />
=== Mehanizmi regulacije ===<br />
Pojačano lučenje glukagona uzrokuju:<br />
* smanjenje koncentracije glukoze u krvi<br />
* povećanje lučenja [[kateholamin]]a - [[noradrenalin]] i [[adrenalin]]<br />
* povećanje koncentracije [[aminokiselina]] u krvi <br />
* [[simpatički živčani sustav]]<br />
* [[acetilkolin]]<br />
* [[kolecistokinin]]<br />
<br />
Smanjeno lučenje glukogona uzrokuju:<br />
* [[somatostatin]]<br />
* [[inzulin]]<br />
* povećane koncentracije [[slobodna masna kiselina|slobodnih masnih kiselina]] i [[ketonske kiseline|ketonskih kiselina]] u krvi<br />
* povećano stvaranje [[urea|ureje]] <br />
<br />
=== Funkcija ===<br />
[[Datoteka:Glucagon.png|mini|desno]]<br />
[[Datoteka:Glucagon rednblue.png|mini|lijevo|Mikroskopska slika obojenja glukagona.]]<br />
<br />
Glukagon održava razinu glukoze u krvi, vežući se na [[glukagonski receptor]] na [[hepatocit]]ima, što uzrokuje da jetra otpušta u krv glukozu koja je u njenim stanicama pohranjena u obliku [[glikogen]]a, u procesu koji se naziva [[glikogenoliza]]. Nakon što se isprazne zalihe glikogena, glukagon stimulira jetru da počne stvarati dodatne količine glukoze u procesu koji se naziva [[glukoneogeneza]]. Oba ova procesa sprečavaju razvoj hipoglikemije. <br />
<br />
=== Mehanizam djelovanja ===<br />
Glukagon se veže na [[glukagonski receptor]], koji je [[receptor s G-protein]]om, a nalazi se na [[stanična membrana|staničnoj membrani]]. Promjene konformacije u receptoru aktiviraju [[G-protein]], heterotrimerski protein, sa α, β, i γ podjedinicama. Kao posljedica supstitucije [[GDP]] molekule, sa [[GTP]] molekulom, podjedinice se raspadnu, a alfa podjedinica aktivira sljedeći enzim u kaskadi, [[adenil-ciklaza]].<br />
<br />
[[Adenil-ciklaza]] stvara [[cAMP]] (ciklički adenozin-monofosfat) koji aktivira [[regulacijsku bjelančevinu protein kinaze A]], koja aktivira [[protein kinaza A|protein kinazu A]] (cAMP-ovisna proteinska kinaza). Ovaj enzim aktivira [[kinaza fosforliaze B|kinazu fosforilaze B]], koja pretvara fosforilazu B u fosforilazu A. Fosforilaza A pospješuje ragradnju glikogena u [[glukoza-1-fosfat]]. Glukoza-1-fosfat se defosforilira i otpušta u krv iz jetrenih stanica. <br />
<br />
== Patologija ==<br />
[[Glukagonom]] je tumor gušterače koji svojim pretjeranim izlučivanje glukagona, uzokuju povećanu koncentraciju glukagona u krvi i stvara prepoznatljiv [[sindrom]]: [[nekrolitički migrirajući eritem]] (specifični [[dermatitis]]), [[netolerancija glukoze]], [[anemija]] i gubitak na tjelesnoj težini.<br />
<br />
== Primjena ==<br />
Glukagon se koristi kod bolesnika u teškim hipoglikemijama koje ne mogu uzimati glukozu oralno (npr. osobe bez svijesti).<br />
<br />
[[Kategorija: Hormoni]]</div>WikiSysop