WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-08-19T03:02:19Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Filmski umjetnik
|ime = Fritz Lang
|slika = Bundesarchiv Bild 102-08538, Fritz Lang bei Dreharbeiten.jpg
|veličina =
|opis slike = Fritz Lang (desno), 1929.
|rodno ime = Friedrich Christian Anton Lang
|pseudonim =
|rođenje = [[5. prosinca]] [[1890.]]
|mjesto rođenja = [[Beč]], [[Austro-Ugarska]]
|smrt = [[2. kolovoza]] [[1976.]]
|mjesto smrti = [[Beverly Hills]], [[SAD]]
|zanimanje = redatelj
|godine rada =
|web =
|supruga = Lisa Rosenthal (1919.-1921.)<br />[[Thea von Harbou]] (1922.-1933.)<br />Lily Latté (1971.-1976.)
|suprug =
|važnije uloge =
|važniji filmovi =
|oscar =
|emmy =
|tony =
|zlatni globus =
|bafta =
|cesar =
|goya =
|afi =
|olivier =
|saturn =
|ostale_nagrade =
}}

'''Fritz Lang''' ([[Beč]], [[Austro-Ugarska]], [[5. prosinca]] [[1890.]] - [[Beverly Hills]], [[SAD]], [[2. kolovoza]] [[1976.]]), pravim imenom '''Friedrich Anton Lang''', je bio slavni redatelj, jedan od najpoznatijih emigranata njemačkog ekspresionizma. Mnogi njegovi filmovi su priznati klasici.

== Mlade godine ==

Lang se rodio u [[Beč]]u kao dijete Antona Langa, arhitekta i menadžera za konstrukcijsku kompaniju, i Pauline Schlesinger. On je bio njihov drugi sin. Njegovi roditelji su bili [[katolici]]. Nakon završetka škole upisao se nakratko na tehnički studij, ali je kasnije studirao umjetnost. [[1910.]] je otišao vidjeti svijet, putujući po Europi, Africi, Aziji i Tihom oceanu. Kada je izbio [[1. svjetski rat]] unovačen je u vojsku te je ratovao na fronti [[Rusija|Rusije]] i [[Rumunjska|Rumunjske]] gdje je bio ranjen tri puta. Dok se oporavljao od šoka pisao je ideje za scenarije.

== Karijera ==
[[Datoteka:Fritz Lang und Thea von Harbou, 1923 od. 1924.jpg|lijevo|mini|Fritz Lang sa suprugom Harbou [[1924.]]]]

Nakon što se zaposlio u studiju '''Ufa''', počeo je raditi kao redatelj u [[Njemačka|Njemačkoj]], spajajuči popularne žanrove sa ekspresionizmom. Njegov prvi film je bio “'''Halbblut'''” iz [[1919.]] [[1920.]], sa 30 godina, je sreo svoju buduću suprugu i glumicu '''Theu von Harbou'''. Zajedno su napisali scenarije za filmove “[[Dr. Mabuse]]”, ep “[[Nibelunzi (1924)|Nibelunzi]]” te slavni ZF “[[Metropolis (1927)|Metropolis]]”, kao i njihov prvi zvučni film “[[M (1931)|M]]”, triler o lovu na serijskog ubojicu djece.

Navodno mu je [[1934.]] [[Joseph Goebbels]] ponudio poziciju urednika studija Ufa, usprkos tome što je njegov film “[[Testament Dr. Mabusea]]” bio zabranjen u Njemačkoj zbog paralela glavnog negativca sa Hitlerom, a Lang je pristao da bi narednog dana napustio državu i pobjegao u [[Pariz]]. Njegova supruga je ostala u Njemačkoj jer je simpatizirala sa Nacistima. Lang je kasnije otišao u [[Hollywood]], pridružio se studiju MGM te režirao hvaljenu krimi dramu „'''Bijes'''“ u kojoj je glumio [[Spencer Tracy]]. Naredne 21 godinu je snimio 21 film u SAD-u, podijelivši kritiku koja se nije mogla složiti oko toga je li njegovo ranije razdoblje jednako vrijedno kao i njegovo u Americi. [[1963.]] je nastupio u filmu „'''Prezir'''“ kojeg je režirao [[Jean-Luc Godard]] – u priči je glumio samog sebe.

Često je nosio monokl, čime je razvio klišej o teškom njemačkom redatelju tijekom snimanja (makar neki ističu da je taj stereotip iznikao od Ericha von Stroheima). Preminuo je [[1976.]] u svojoj 86. godini.

== Izabrana filmografija ==

*[[1921.]] - ''[[Umorna smrt]]''
*[[1922.]] - ''[[Dr. Mabuse, igrač]]''
*[[1924.]] - ''[[Nibelunzi (1924)|Nibelunzi]]''
*[[1927.]] - ''[[Metropolis (1927)|Metropolis]]''
*[[1929.]] - ''[[Žena na mjesecu]]''
*[[1931.]] - ''[[M (1931)|M]]''
*[[1933.]] - ''[[Testament Dr. Mabusea]]''
*[[1936.]] - ''[[Zakon linča (1936)|Zakon linča]]''
*[[1940.]] - ''[[Povratak Franka Jamesa]]''
*[[1944.]] - ''[[Zarobljenik straha (1944)|Zarobljenik straha]]''
*[[1944.]] - ''[[Žena u izlogu]]''
*[[1952.]] - ''[[Ranč prokletih]]''
*[[1953.]] - ''[[Velika vrućina]]''
*[[1956.]] - ''[[Dok grad spava]]''
*[[1959.]] - ''[[Tigar od Ešnapura]]''

== Vanjske poveznice ==

*[http://www.imdb.com/name/nm0000485/ Imdb profil]
*[https://web.archive.org/web/20070927024526/http://zakka.dk/euroscreenwriters/interviews/fritz_lang_521.htm Intervju sa Langom]
*[http://www.sensesofcinema.com/2002/great-directors/lang/ Sense of Cinema]
*[https://web.archive.org/web/20070915143651/http://www.persocom.com.br/brasilia/erika.htm Metropolis – prvi ZF film]

{{GLAVNIRASPORED:Lang, Frit}}
[[Kategorija: Austrijski filmski umjetnici]]
[[Kategorija: Filmski redatelji]]
[[Kategorija: Filmski scenaristi]]

Fritz Lang - Povijest promjena

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica