https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Filogenetsko_stabloFilogenetsko stablo - Povijest promjena2026-08-06T13:15:16ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Filogenetsko_stablo&diff=31769&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-16T07:26:27Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Filogenetsko stablo'''-->[[Datoteka:Phylogenetic_tree.svg|mini|200px|desno|Filogenetsko stablo temeljeno na [[rRNK]] genima]]<br />
'''Filogenetsko stablo''' pokazuje [[evolucija (biologija)|evolucijske]] odnose između raznih [[vrsta]] ili drugih dijelova za koje se pretpostavlja da imaju zajedničke pretke. Time je filogenetsko stablo ustvari oblik [[kladogram]]a. Svako grananje od predaka označava na stablu najbližeg zajedničkog pretka. Dužine grana označavaju procijenjeno vrijeme kroz koje su se grupe [[životinje|životinja]] odvojeno razvijale, ili broj [[mutacija]] koje su se u tom vremenu dogodile. Svako čvorište na filogenetskom stablu smatra se ''taksonomskom zajednicom'', pri čemu se unutrašnja čvoričta smatraju ''[[hipoteza|hipotetičkom]] taksonomskom zajednicom'', ako se odgovarajuće vrste ne mogu promatrati.<br />
<br />
== Izvori podataka i njihovo interpretiranje ==<br />
Filogenetska stabla danas se grade uglavnom na [[analiza segmenata|analizi segmenata]] [[gen]]a pojedinih [[vrsta]]. Pri tome se izračunavaju dužine pojedinih segmenata istog gena (ili eventualno istih gena) određene vrste i koriste se sličnosti i razlike za izgradnju stabla. Vrste čiji su segmenti slični, vjerojatno se na stablu nalaze bliže od onih, kod kojih se iste sekvence jako razlikuju. Kako kompleksnost izračuna takvih stabala s brojem segmenata eksponencijalno raste, za generiranje stabala koristi se [[heuristika]]. U standardne metode molekularno filogenetičke konstrukcije stabla spada više matematičko-statističkih metoda.<br />
<br />
Cilj izrade filogenetskog stabla je što detaljnije objašnjenje [[evolucija (biologija)|evolucije]]. Danas je poznato, da se geni nisu razvijali ravnomjerno. Neki geni koji se danas nalaze kod [[čovjek]]a, imaju zajedničkog pretka samo sa [[čimpanza]]ma, dok se neki drugi pojavljuju kod svih [[sisavci|sisavaca]], i tome slično. <br />
<br />
Zbog toga se može dogoditi, da filogenetske analize različitih gena iste vrste rezultiraju različitim filogenetskim stablima od kojih je svako korektno. Kako bi se utvrdio razvojni slijed kao i grananja u [[evolucija (biologija)|evoluciji]] pojedinih [[vrsta]], neophodno je ispitivanje različitih područja (segmenata) gena. Osim toga, u interpretaciji treba uzeti u obzir kako rezultate klasične [[filogeneza|filogeneze]] tako i [[morfologija (biologija)|morfološka]] obilježja.<br />
<br />
== Kritike ==<br />
* Po definiciji, filogenetička stabla ne mogu predstavljati [[hibridiziranje]] niti [[lateralni transfer gena]], koji su također važne metode prijenosa gena. Zbog toga, neki znanstvenici zastupaju stanovište, da ne treba istraživati filogenetsko stablo, nego bi trebalo istraživati ''filogenetsku mrežu'' (ona se od filogenetskog stabla razlikuje time, da dozvoljava "poprečne veze" između vrsta koje inače nisu direktno srodne).<br />
* Stabla, koja ne sadrže [[izumiranje|izumrle]] [[vrsta|vrste]] treba interpretirati s oprezom. <br />
<br />
''vidi i''<br />
<br />
* [[Filogeneza]]<br />
* [[Grupiranje]]<br />
<br />
== Vanjske veze ==<br />
*[http://tolweb.org/tree Tree of Life Web-Projekt (engleski)]<br />
<br />
<br />
[[Kategorija:Sistematika]]</div>WikiSysop