Suradnik10: Zamjena teksta - '{{satelit|' u '{{infookvir satelit|'

2025-05-20T02:24:25Z

Zamjena teksta - '{{satelit|' u '{{infookvir satelit|'

←Starija inačica		Inačica od 20. svibanj 2025. u 02:24
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Feba (mjesec)'''-->{{satelit\|		<!--'''Feba (mjesec)'''-->{{infookvir satelit\|
	\| boja pozadine =		\| boja pozadine =
	\| ime slike = Phoebe cassini.jpg		\| ime slike = Phoebe cassini.jpg

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-12-21T06:20:45Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{satelit|
| boja pozadine =
| ime slike = Phoebe cassini.jpg
| sirina slike u px = 200px
| tekst ispod slike = Feba (snimio [[Cassini]])
| ime = Feba
| otkrio = [[William Henry Pickering]]
| datum otkrica = [[18. kolovoza]] [[1898.]]
| privremena oznaka =
| planet =
| grupa =
| ekscentricitet = 0.1562415
| prosjecna udaljenost = 
| periapsis = 12,955,759 km
| apoapsis =
| period = 550.564636 [[dan|d]]
| max v = 
| avg v = 
| min v = 
| i_ekliptika = 
| i_planet = 
| srednji promjer = 
| povrsina = 
| masa = 
| volumen = 
| gustoca = 
| gravitacija = 
| brzina oslobadjanja = 
| Ekvatorijalna brzina rotacije = 
| period rotacije = 
| abs_mag =
| albedo =
| temperatura = 
| atmosferski pritisak = 
| nagib osi = 
}}

'''Feba''' ili '''Feb'''<ref>Jure Šonje, gl. ur., ''[[Rječnik hrvatskoga jezika]]'', Leksikografski zavod »Miroslav Krleža«, Školska knjiga, Zagreb, 2000., {{ISBN|953-6036-64-9}}, {{ISBN|978-953-0-40009-2}}, str. 258. Fȇb ²</ref> (također ''Saturn IX''; ''Phoebe''), [[prirodni satelit]] planeta [[Saturn (planet)|Saturna]], na udaljenosti od 12 952 000 km. od matične planete. Febine dimenzije su 230 × 220 × 210 km, a [[masa]] 4,0 × 1018 kg.

== Osnovni podatci ==

Za razliku od svih ostalih većih Saturnovih satelita (osim [[Japet (mjesec)|Japet]]a) koji imaju orbite približno u ravnini Saturnova [[ekvator]]a, Febina je nagnuta 175°. Drugim riječima, Febe se giba [[retrogradno gibanje|retrogradno]], suprotno smjeru Saturnove rotacije.
Osim toga, orbita joj je vrlo eliptična, pa se sumnja da je Feba zapravo zarobljeni [[asteroid]] iz [[Kuiperov pojas|Kuiperovog pojasa]]. Ona je i jedini veći Saturnov satelit (osim [[Hiperion (mjesec)|Hiperion]]a) koji nema [[sinkrona rotacija|sinkronu rotaciju]].

Febu je otkrio [[William Henry Pickering]] [[1899.]] godine na temelju fotografskih ploča koje je u kolovozu [[1898.]] snimio DeLisle Stewart (prvo otkriće satelita pomoću fotografije). Najbolje snimke Febe do sada načinila je letjelica [[Cassini-Huygens]] 11. lipnja [[2004.]], s udaljenosti oko 2000 km.

== Orbita ==
Febina orbita je retrogradna; to jest, kruži oko [[Saturn|Saturna]] nasuprot Saturnovoj rotaciji. Više od 100 godina Feba je bila najudaljeniji Saturnov mjesec, sve do otkrića nekoliko manjih mjeseci 2000. Feba je gotovo 4 puta više udaljena od Saturna od najbližeg velikog mjeseca [[Japet (mjesec)|Japeta]] i znatno je veća od bilo kojeg drugog satelita koji kruže oko planeta na usporedivim udaljenostima.

Sva Saturnova redovita mjeseca, osim [[Japet (mjesec)|Japeta]], kruže gotovo u ravnini Saturnovog ekvatora. Vanjski nepravilni sateliti slijede umjereno do izrazito ekscentrične orbite i od njih se ne očekuje da se okreću sinkrono kao što to čine svi unutarnji mjesečevi Saturni (osim [[Hiperion (mjesec)|Hiperiona]] ).

=== Febin prsten ===
[[File:Saturn largest ring Spitzer telescope 20091006.jpg|thumb|lijevo|Umjetnička vizija Febinog prstena]]
Febin prsten jedan je od Saturnovih prstenova. Ovaj prsten je nagnut za 27 stupnjeva od Saturnove ravnine (i ostali prstenovi). Proteže se od najmanje 128 do 207 puta više od radijusa Saturna; Feba kruži oko planete na prosječnoj udaljenosti od 215 Saturnovih radijusa. Prsten je oko 40 puta deblji od promjera planete. Budući da se pretpostavlja da su čestice prstena nastale iz mikrometeorita koji bi udarili na Febu, one bi trebale dijeliti njegovu retrogradnu orbitu, što je suprotno orbitalnom gibanju sljedećeg unutarnjeg mjeseca, Japeta . Materijal prstena koji se kreće iznutra tako bi pogodio prednju hemisferu Japeta, stvarajući njegove dvije polutke različitih boja. Iako vrlo velik, prsten je praktički nevidljiv i otkriven je pomoću [[Svemirski teleskop Spitzer|svemirskog teleskopa Spitzer]].

== Sastav i reljef ==

Feba je, za razliku od većine Saturnovih satelita, vrlo tamna. [[Albedo]] Febine površine iznosi samo 0.05 (poput ugljena).

Astronomi vjeruju da je Feba zarobljeni [[asteroid]], te da pripada asteroidima tipa C. Ovi su asteroidi vrlo stari i nisu se mijenjali skoro od vremena nastanka [[Sunčev sustav|Sunčevog sustava]]. Građeni su od tvari koje su se kondenzirale iz Sunčeve maglice od koje je nastao Sunčev sustav.

Smatra se da je materijal izbačen s Febine površine udarom mikro[[meteorit]]a odgovoran za stvaranje sloja tamnog materijala na površini Hiperiona te na Japetovoj "prednjoj" strani.

== Unutarnje poveznice ==
* [[Saturnovi prirodni sateliti]]
* [[Feba (mitologija)]]

== Izvori ==
* {{astro.fdst.hr|SuncevSustav/618_phoebe.php}}
{{Izvori}}

{{saturnovi sateliti}}
[[Kategorija:Saturnovi prirodni sateliti]]

Feba (mjesec) - Povijest promjena

Suradnik10: Zamjena teksta - '{{satelit|' u '{{infookvir satelit|'

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica