WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Cite web +{{Citiranje weba)

2021-11-11T05:22:24Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Cite web +{{Citiranje weba)

←Starija inačica		Inačica od 11. studeni 2021. u 05:22
Redak 17:		Redak 17:
	== Prva energija ionizacije elemenata ==		== Prva energija ionizacije elemenata ==
	[[File:Measurement_of_ionization_energy_of_atoms_-_schematic.svg\|poveznica=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Measurement_of_ionization_energy_of_atoms_-_schematic.svg\|alt=\|mini\|304x304px\|Mjerenje energije ionizacije pomoću monokromatske ultraljubičaste svjetlosti.]]		[[File:Measurement_of_ionization_energy_of_atoms_-_schematic.svg\|poveznica=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Measurement_of_ionization_energy_of_atoms_-_schematic.svg\|alt=\|mini\|304x304px\|Mjerenje energije ionizacije pomoću monokromatske ultraljubičaste svjetlosti.]]
	Energije ionizacije [[Kemijski element\|kemijskih elemenata]] dobivaju se mjerenjem najmanje energije ultraljubičastih zraka ili najmanje energije brzih elektrona potrebnih za ionizaciju atoma u plinovitom stanju. Čim je dosegnuta energija potrebna za ionizaciju, plin postaje električki vodljiv pa u električnom polju između dviju elektroda pod naponom poteče struja.<ref>{{~~Cite web~~\|url=https://archive.org/details/ionization_energy\|title=Ionization Energy\|archive-url=\|archive-date=\|last=Mahan\|first=Bruce H.\|date=1962\|website=\|publisher=College of Chemistry, University of California Berkeley\|access-date=2020-09-13\|url-status=live}}</ref>		Energije ionizacije [[Kemijski element\|kemijskih elemenata]] dobivaju se mjerenjem najmanje energije ultraljubičastih zraka ili najmanje energije brzih elektrona potrebnih za ionizaciju atoma u plinovitom stanju. Čim je dosegnuta energija potrebna za ionizaciju, plin postaje električki vodljiv pa u električnom polju između dviju elektroda pod naponom poteče struja.<ref>{{Citiranje weba\|url=https://archive.org/details/ionization_energy\|title=Ionization Energy\|archive-url=\|archive-date=\|last=Mahan\|first=Bruce H.\|date=1962\|website=\|publisher=College of Chemistry, University of California Berkeley\|access-date=2020-09-13\|url-status=live}}</ref>

	Za vodikov atom koji ima jedan elektron vezan na jedan proton u jezgri, utvrđena je energija ionizacije ''E''<sub>i</sub>=2,18·10<sup>−18</sup> J ili 13,6 eV. Veličina energije ionizacije elementa ovisi o kombiniranom učinku električnog naboja jezgre, veličine atoma i [[Elektronska konfiguracija\|elektronske konfiguracije atoma]].		Za vodikov atom koji ima jedan elektron vezan na jedan proton u jezgri, utvrđena je energija ionizacije ''E''<sub>i</sub>=2,18·10<sup>−18</sup> J ili 13,6 eV. Veličina energije ionizacije elementa ovisi o kombiniranom učinku električnog naboja jezgre, veličine atoma i [[Elektronska konfiguracija\|elektronske konfiguracije atoma]].

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-08-10T11:47:37Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

U fizici i kemiji, '''energija ionizacije''' je najmanja količina energije potrebna da se ukloni elektron iz izoliranog atoma, iona ili molekule.<ref name="Brit">[https://www.britannica.com/science/ionization-energy] Encyclopædia Britannica, the Editors: Ionization energy</ref>
[[Datoteka:Ionization energies of atoms - labeled - atomic orbital filling indicated.svg|alt=|mini|400x400px|Energije ionizacije atoma u ovisnosti o rednom broju atoma u [[Periodni sustav elemenata|periodnom sustavu elemenata]]. Pri dnu su navedeni početci punjenja pojedinih atomskih orbitala.]]
Kako se redom uklanjaju najslabije vezani elektroni, tako energije ionizacije nastalih iona rastu. ''Prva energija ionizacije'' je energija potrebna za reakciju

X(g) ⟶ X+(g) + e−

U većine elemenata ona je od pet do dvadesetpet [[Elektronvolt|elektronvolta]].

Za uklanjanje sljedećeg elektrona i reakciju

X+(g) ⟶ X2+(g) + e−

potrebna je ''druga energija ionizacije.'' Ona je barem dvostruko veća od prve. Elektroni na najdubljim nivoima toliko su jako vezani za jezgru da su za njihovo uklanjanje potrebne energije ionizacije (višega reda) od nekoliko tisuća elektronvolta.

Energije ionizacije su precizno izmjerene za većinu elemenata i obično se objavljuju u kemijskim priručnicima.<ref>{{Citiranje časopisa|title=Ionization energies of the elements (data page)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ionization_energies_of_the_elements_(data_page)&oldid=979599051|date=2020-09-21|journal=Wikipedia|language=en|accessdate=2020-09-25}}</ref> Mjere se za pojedinačne atome u elektronvoltima (gdje je 1 eV=1,602·10−19 [[Džul|Joule]]) ili za mnoštvo atoma, u kemiji, u kJ/[[Mol (mjerna jedinica)|mol]].

== Prva energija ionizacije elemenata ==
[[File:Measurement_of_ionization_energy_of_atoms_-_schematic.svg|poveznica=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Measurement_of_ionization_energy_of_atoms_-_schematic.svg|alt=|mini|304x304px|Mjerenje energije ionizacije pomoću monokromatske ultraljubičaste svjetlosti.]]
Energije ionizacije [[Kemijski element|kemijskih elemenata]] dobivaju se mjerenjem najmanje energije ultraljubičastih zraka ili najmanje energije brzih elektrona potrebnih za ionizaciju atoma u plinovitom stanju. Čim je dosegnuta energija potrebna za ionizaciju, plin postaje električki vodljiv pa u električnom polju između dviju elektroda pod naponom poteče struja.<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/ionization_energy|title=Ionization Energy|archive-url=|archive-date=|last=Mahan|first=Bruce H.|date=1962|website=|publisher=College of Chemistry, University of California Berkeley|access-date=2020-09-13|url-status=live}}</ref>

Za vodikov atom koji ima jedan elektron vezan na jedan proton u jezgri, utvrđena je energija ionizacije ''E''i=2,18·10−18 J ili 13,6 eV. Veličina energije ionizacije elementa ovisi o kombiniranom učinku električnog naboja jezgre, veličine atoma i [[Elektronska konfiguracija|elektronske konfiguracije atoma]].

U [[periodni sustav elemenata|periodnom sustavu elemenata]] energija raste duž jedne periode s porastom protonskog broja, pa najmanju energiju ionizacije imaju [[alkalni metali]], a najveću [[plemeniti plinovi]]. Unutar skupine elemenata periodnog sustava energija ionizacije pada porastom protonskog broja. Također energija ionizacije naglo raste nakon gubitka prvog elektrona jer jezgra sada sadrži više pozitivnih protona nego što je negativnih elektrona u orbitalama, i zato što je zasjenjenje naboja jezgre preostalim elektronima sada slabije.<ref>Habuš, Tomašić, Liber: Opća kemija 1: Udžbenik kemije, 1.izd., Profil, Zagreb, 2014., {{ISBN|978-953-12-1434-6}}, str. 70-71.</ref>

Energija ionizacije služi kao mjera sposobnosti atoma nekog elementa da ulazi u [[kemijske reakcije]] koje zahtijevaju nastanak iona ili donaciju elektrona. O energiji ionizacije ovisi također priroda [[Kemijska veza|kemijske veze]] u nekom spoju koji nastaje od [[Kemijski element|kemijskih elemenata]].<ref name="Brit" />

==Izvori==

[[Kategorija:Opća kemija]]
[[Kategorija:Kemijska svojstva]]

Energija ionizacije - Povijest promjena

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Cite web +{{Citiranje weba)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica