Diyarbakır - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

2022-04-13T05:51:02Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 13. travanj 2022. u 05:51
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Diyarbakır'''-->~~{{Infookvir naselje		{{Infookvir naselje
	\| ime = Diyarbakır		\| ime = Diyarbakır
	\| ime_genitiv = Diyarbakıra		\| ime_genitiv = Diyarbakıra

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite news +{{Citiranje novina)

2021-12-06T01:36:11Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite news +{{Citiranje novina)

←Starija inačica		Inačica od 6. prosinac 2021. u 01:36
Redak 128:		Redak 128:
	}}		}}

	'''Diyarbakır''' ([[Kurdski jezik\|kurdski]]: ''Amed'', [[armenski jezik\|armenski]]: ''Դիարբեքիր'', Տիգրանակերտ, translit. Dikranagerd, arapski ديار بكر‎, sirjački: ܐܡܝܕܐ‎, translit. Amida)<ref name="Gunter">{{Citiranje knjige\|last1=Gunter\|first1=Michael M.\|authorlink1=Michael M. Gunter\|title=Historical Dictionary of the Kurds\|date=2010\|publisher=Scarecrow Press\|page=[https://books.google.com/books?id=DoNSXwb8D9EC&pg=PA86&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 86]\|quote=Diyarbakir is often called the unofficial capital of Turkish Kurdistan. Its Kurdish name is Amed.}}</ref><ref>{{Citiranje knjige\|last1=King\|first1=Diane E.\|title=Kurdistan on the Global Stage: Kinship, Land, and Community in Iraq\|date=2013\|publisher=Rutgers University Press\|page=[https://books.google.com/books?id=HNcyAgAAQBAJ&pg=PA233&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 233]\|quote=Diyarbakir's Kurdish name is “Amed.”}}</ref><ref>{{~~cite news~~\|last1=Akyol\|first1=Mustafa\|title=Pro-Kurdish DTP sweeps Diyarbakir\|url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11318806.asp?scr=1\|work=[[Hürriyet]]\|date=2007\|quote=Amed is the ancient name given to Diyarbakır in the Kurdish language.}}</ref> [[Antika\|antička]] '''Amida'''<ref name=brit/>, je grad u jugoistočnoj [[Turska\|Turskoj]], administrativni centar [[Diyarbakır (pokrajina))\|Pokrajina Diyarbakır]], u pokrajini [[Jugoistočna Anadolija (pokrajina)\|Jugoistočna Anadolija]].		'''Diyarbakır''' ([[Kurdski jezik\|kurdski]]: ''Amed'', [[armenski jezik\|armenski]]: ''Դիարբեքիր'', Տիգրանակերտ, translit. Dikranagerd, arapski ديار بكر‎, sirjački: ܐܡܝܕܐ‎, translit. Amida)<ref name="Gunter">{{Citiranje knjige\|last1=Gunter\|first1=Michael M.\|authorlink1=Michael M. Gunter\|title=Historical Dictionary of the Kurds\|date=2010\|publisher=Scarecrow Press\|page=[https://books.google.com/books?id=DoNSXwb8D9EC&pg=PA86&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 86]\|quote=Diyarbakir is often called the unofficial capital of Turkish Kurdistan. Its Kurdish name is Amed.}}</ref><ref>{{Citiranje knjige\|last1=King\|first1=Diane E.\|title=Kurdistan on the Global Stage: Kinship, Land, and Community in Iraq\|date=2013\|publisher=Rutgers University Press\|page=[https://books.google.com/books?id=HNcyAgAAQBAJ&pg=PA233&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 233]\|quote=Diyarbakir's Kurdish name is “Amed.”}}</ref><ref>{{Citiranje novina\|last1=Akyol\|first1=Mustafa\|title=Pro-Kurdish DTP sweeps Diyarbakir\|url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11318806.asp?scr=1\|work=[[Hürriyet]]\|date=2007\|quote=Amed is the ancient name given to Diyarbakır in the Kurdish language.}}</ref> [[Antika\|antička]] '''Amida'''<ref name=brit/>, je grad u jugoistočnoj [[Turska\|Turskoj]], administrativni centar [[Diyarbakır (pokrajina))\|Pokrajina Diyarbakır]], u pokrajini [[Jugoistočna Anadolija (pokrajina)\|Jugoistočna Anadolija]].

	Deveti je grad po veličini u Turskoj, i drugi po veličini grad u Jugoistočnoj Anadoliji, odmah iza [[Gaziantep]]a. Većina stanovnika ''Diyarbakıra'' su [[Kurdi]]<ref name=brit/>, tako da je on neformalni [[glavni grad]] Kurda.		Deveti je grad po veličini u Turskoj, i drugi po veličini grad u Jugoistočnoj Anadoliji, odmah iza [[Gaziantep]]a. Većina stanovnika ''Diyarbakıra'' su [[Kurdi]]<ref name=brit/>, tako da je on neformalni [[glavni grad]] Kurda.

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)

2021-11-18T03:41:08Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Commonscat(.*?)}} +)

←Starija inačica		Inačica od 18. studeni 2021. u 03:41
Redak 234:		Redak 234:
	==Izvori==		==Izvori==
	{{Izvori}}		{{Izvori}}
	~~{{Commonscat\|Diyarbakır}}~~
	== Vanjske poveznice ==		== Vanjske poveznice ==
	* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/166863/Diyarbakir Diyarbakır na portalu Encyclopædia Britannica Online]		* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/166863/Diyarbakir Diyarbakır na portalu Encyclopædia Britannica Online]

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

2021-11-17T00:50:58Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

←Starija inačica		Inačica od 17. studeni 2021. u 00:50
Redak 89:		Redak 89:
	\| stanovništvo =		\| stanovništvo =
	\| stanovništvo_gustoća =		\| stanovništvo_gustoća =
	\| stanovništvo_uže = 930 266 <ref name=city>{{~~cite web~~ \| url =http://www.citypopulation.de/Turkey-C20.html \| title =''TURKEY: Census Population''		\| stanovništvo_uže = 930 266 <ref name=city>{{Citiranje weba \| url =http://www.citypopulation.de/Turkey-C20.html \| title =''TURKEY: Census Population''
	\| accessdate = 25. srpnja 2015. \| language=engleski \| publisher=Citypopulationde}}</ref>		\| accessdate = 25. srpnja 2015. \| language=engleski \| publisher=Citypopulationde}}</ref>
	\| stanovništvo_uže_gustoća =		\| stanovništvo_uže_gustoća =
Redak 132:		Redak 132:
	Deveti je grad po veličini u Turskoj, i drugi po veličini grad u Jugoistočnoj Anadoliji, odmah iza [[Gaziantep]]a. Većina stanovnika ''Diyarbakıra'' su [[Kurdi]]<ref name=brit/>, tako da je on neformalni [[glavni grad]] Kurda.		Deveti je grad po veličini u Turskoj, i drugi po veličini grad u Jugoistočnoj Anadoliji, odmah iza [[Gaziantep]]a. Većina stanovnika ''Diyarbakıra'' su [[Kurdi]]<ref name=brit/>, tako da je on neformalni [[glavni grad]] Kurda.
	[[Datoteka:City_of_Diyarbak%C4%B1r.jpg\|mini\|lijevo\|280px\|<center>Prvi red: Alipašina džamija, Nebi džamija; drugi red: Park ''Seyrangeha''; treći red: Minaret džamije ''Dört Ayakli, Deriyê Çiyê'', Most Silvan preko rijeke [[Tigris]]; četvrti red: Gradske zidine i ''Gazi Köşkü'' („Paviljon veterana”)]]		[[Datoteka:City_of_Diyarbak%C4%B1r.jpg\|mini\|lijevo\|280px\|<center>Prvi red: Alipašina džamija, Nebi džamija; drugi red: Park ''Seyrangeha''; treći red: Minaret džamije ''Dört Ayakli, Deriyê Çiyê'', Most Silvan preko rijeke [[Tigris]]; četvrti red: Gradske zidine i ''Gazi Köşkü'' („Paviljon veterana”)]]
	Ime grada ''Diyarbakır'' je [[sintagma]] od [[Arapski jezik\|arapskih]] riječi diyar i bakr,<ref name=brit/> što znači tvrđava [[Arapi\|arapskog]] naroda [[Banu Bakr\|Bakr]].<ref name=brit>{{~~cite web~~		Ime grada ''Diyarbakır'' je [[sintagma]] od [[Arapski jezik\|arapskih]] riječi diyar i bakr,<ref name=brit/> što znači tvrđava [[Arapi\|arapskog]] naroda [[Banu Bakr\|Bakr]].<ref name=brit>{{Citiranje weba
	\|url =http://www.britannica.com/EBchecked/topic/166863/Diyarbakir		\|url =http://www.britannica.com/EBchecked/topic/166863/Diyarbakir
	\| title =''Diyarbakır''		\| title =''Diyarbakır''
Redak 210:		Redak 210:
	\|God_obo=474.9		\|God_obo=474.9

	\|Izvor=<ref name=weat>{{~~cite web~~		\|Izvor=<ref name=weat>{{Citiranje weba
	\| url =http://www.dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=DIYARBAKIR		\| url =http://www.dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=DIYARBAKIR
	\| title =''Weather Information for Diyarbakır''		\| title =''Weather Information for Diyarbakır''

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite book +{{Citiranje knjige)

2021-11-16T07:22:29Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite book +{{Citiranje knjige)

←Starija inačica		Inačica od 16. studeni 2021. u 07:22
Redak 128:		Redak 128:
	}}		}}

	'''Diyarbakır''' ([[Kurdski jezik\|kurdski]]: ''Amed'', [[armenski jezik\|armenski]]: ''Դիարբեքիր'', Տիգրանակերտ, translit. Dikranagerd, arapski ديار بكر‎, sirjački: ܐܡܝܕܐ‎, translit. Amida)<ref name="Gunter">{{~~cite book~~\|last1=Gunter\|first1=Michael M.\|authorlink1=Michael M. Gunter\|title=Historical Dictionary of the Kurds\|date=2010\|publisher=Scarecrow Press\|page=[https://books.google.com/books?id=DoNSXwb8D9EC&pg=PA86&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 86]\|quote=Diyarbakir is often called the unofficial capital of Turkish Kurdistan. Its Kurdish name is Amed.}}</ref><ref>{{~~cite book~~\|last1=King\|first1=Diane E.\|title=Kurdistan on the Global Stage: Kinship, Land, and Community in Iraq\|date=2013\|publisher=Rutgers University Press\|page=[https://books.google.com/books?id=HNcyAgAAQBAJ&pg=PA233&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 233]\|quote=Diyarbakir's Kurdish name is “Amed.”}}</ref><ref>{{cite news\|last1=Akyol\|first1=Mustafa\|title=Pro-Kurdish DTP sweeps Diyarbakir\|url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11318806.asp?scr=1\|work=[[Hürriyet]]\|date=2007\|quote=Amed is the ancient name given to Diyarbakır in the Kurdish language.}}</ref> [[Antika\|antička]] '''Amida'''<ref name=brit/>, je grad u jugoistočnoj [[Turska\|Turskoj]], administrativni centar [[Diyarbakır (pokrajina))\|Pokrajina Diyarbakır]], u pokrajini [[Jugoistočna Anadolija (pokrajina)\|Jugoistočna Anadolija]].		'''Diyarbakır''' ([[Kurdski jezik\|kurdski]]: ''Amed'', [[armenski jezik\|armenski]]: ''Դիարբեքիր'', Տիգրանակերտ, translit. Dikranagerd, arapski ديار بكر‎, sirjački: ܐܡܝܕܐ‎, translit. Amida)<ref name="Gunter">{{Citiranje knjige\|last1=Gunter\|first1=Michael M.\|authorlink1=Michael M. Gunter\|title=Historical Dictionary of the Kurds\|date=2010\|publisher=Scarecrow Press\|page=[https://books.google.com/books?id=DoNSXwb8D9EC&pg=PA86&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 86]\|quote=Diyarbakir is often called the unofficial capital of Turkish Kurdistan. Its Kurdish name is Amed.}}</ref><ref>{{Citiranje knjige\|last1=King\|first1=Diane E.\|title=Kurdistan on the Global Stage: Kinship, Land, and Community in Iraq\|date=2013\|publisher=Rutgers University Press\|page=[https://books.google.com/books?id=HNcyAgAAQBAJ&pg=PA233&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 233]\|quote=Diyarbakir's Kurdish name is “Amed.”}}</ref><ref>{{cite news\|last1=Akyol\|first1=Mustafa\|title=Pro-Kurdish DTP sweeps Diyarbakir\|url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11318806.asp?scr=1\|work=[[Hürriyet]]\|date=2007\|quote=Amed is the ancient name given to Diyarbakır in the Kurdish language.}}</ref> [[Antika\|antička]] '''Amida'''<ref name=brit/>, je grad u jugoistočnoj [[Turska\|Turskoj]], administrativni centar [[Diyarbakır (pokrajina))\|Pokrajina Diyarbakır]], u pokrajini [[Jugoistočna Anadolija (pokrajina)\|Jugoistočna Anadolija]].

	Deveti je grad po veličini u Turskoj, i drugi po veličini grad u Jugoistočnoj Anadoliji, odmah iza [[Gaziantep]]a. Većina stanovnika ''Diyarbakıra'' su [[Kurdi]]<ref name=brit/>, tako da je on neformalni [[glavni grad]] Kurda.		Deveti je grad po veličini u Turskoj, i drugi po veličini grad u Jugoistočnoj Anadoliji, odmah iza [[Gaziantep]]a. Većina stanovnika ''Diyarbakıra'' su [[Kurdi]]<ref name=brit/>, tako da je on neformalni [[glavni grad]] Kurda.

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-08T00:34:15Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 8. studeni 2021. u 00:34
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Diyarbakır'''-->{{~~Naselje~~		<!--'''Diyarbakır'''-->{{Infookvir naselje
	\| ime = Diyarbakır		\| ime = Diyarbakır
	\| ime_genitiv = Diyarbakıra		\| ime_genitiv = Diyarbakıra

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-10-08T06:42:52Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime = Diyarbakır
| ime_genitiv = Diyarbakıra
| izvorno_ime =
| translit_jezik1 = Dijarbakir
| translit_jezik1_vrsta =
| translit_jezik1_info =
| slika_panorama = Seyrangeha Parkormanê Amed 2010.JPG
| veličina_slike = 280px
| opis_slike = Park u središtu grada Diyarbakıra

| slika_zastava =
| slika_zastava_veličina =
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =
| slika_grb_veličina =
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| slika_karta =
| veličina_karte =
| opis_karte =
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država = Turska
| slika_lokacijska_karta_opis = <center>Diyarbakır na karti Turske
| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi =37
| širina-minute =91
| širina-oznaka =N
| dužina-stupnjevi =40
| dužina-minute =24
| dužina-oznaka =E

| lokacija_ime = [[Popis država|Država]]
| lokacija_info = [[Turska]]
| lokacija1_ime = Regija
| lokacija1_info = [[Jugoistočna Anadolija (regija)|Jugoistočna Anadolija]]
| lokacija2_ime = [[Turske pokrajine|Pokrajina]]
| lokacija2_info = [[Diyarbakır (provincija)|Diyarbakır]]
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =
| utemeljenje_datum =
| utemeljenje1_ime =
| utemeljenje1_datum =
| utemeljenje2_ime =
| utemeljenje2_datum =
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe = gradonačelnik
| ime_vođe = Osman Baydemir
| stranka_vođe =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna = 2 060 [[kvadratni kilometar|km²]]
| površina_kopna =
| površina_vode =
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira =
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina = 675
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina = [[2000]].
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =
| stanovništvo_gustoća =
| stanovništvo_uže = 930 266 <ref name=city>{{cite web | url =http://www.citypopulation.de/Turkey-C20.html | title =''TURKEY: Census Population''
| accessdate = 25. srpnja 2015. | language=engleski | publisher=Citypopulationde}}</ref>
| stanovništvo_uže_gustoća =
| stanovništvo_šire = 1 362 708
| stanovništvo_šire_gustoća =
| stanovništvo_prazno1_ime =
| stanovništvo_prazno1 =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime =
| stanovništvo_prazno2 =
| stanovništvo_gustoća_prazno2 =

| vremenska_zona = [[UTC+2]]
| utc_pomak = +3
| vremenska_zona_DST =
| utc_pomak_DST =
| poštanski_broj = 21x xx
| pozivni_broj = (0090)+ 412
| gradovi_prijatelji =

| web_stranica =[http://www.diyarbakir-bld.gov.tr/langredir.aspx?lang=en www.Diyarbakır.bel.tr/]
| bilješke =

| prazno_ime = [[UNESCO]]-va [[svjetska baština]]
| prazno_info = '''Diyarbakır utvrda i kulturni krajolik Hevsel vrtova'''
| prazno1_ime = Godina uvrštenja
| prazno1_info = [[2015.]]
| prazno2_ime = Vrsta
| prazno2_info = Kulturno dobro
| prazno3_ime = Mjerilo
| prazno3_info = iv
| prazno4_ime = Ugroženost
| prazno4_info = ne
| prazno5_ime = Poveznica
| prazno5_info = [http://whc.unesco.org/en/list/1488 UNESCO]
| prazno6_ime =
| prazno6_info =
}}

'''Diyarbakır''' ([[Kurdski jezik|kurdski]]: ''Amed'', [[armenski jezik|armenski]]: ''Դիարբեքիր'', Տիգրանակերտ, translit. Dikranagerd, arapski ديار بكر‎, sirjački: ܐܡܝܕܐ‎, translit. Amida)<ref name="Gunter">{{cite book|last1=Gunter|first1=Michael M.|authorlink1=Michael M. Gunter|title=Historical Dictionary of the Kurds|date=2010|publisher=Scarecrow Press|page=[https://books.google.com/books?id=DoNSXwb8D9EC&pg=PA86&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 86]|quote=Diyarbakir is often called the unofficial capital of Turkish Kurdistan. Its Kurdish name is Amed.}}</ref><ref>{{cite book|last1=King|first1=Diane E.|title=Kurdistan on the Global Stage: Kinship, Land, and Community in Iraq|date=2013|publisher=Rutgers University Press|page=[https://books.google.com/books?id=HNcyAgAAQBAJ&pg=PA233&dq=Diyarbakır+kurdish+amed 233]|quote=Diyarbakir's Kurdish name is “Amed.”}}</ref><ref>{{cite news|last1=Akyol|first1=Mustafa|title=Pro-Kurdish DTP sweeps Diyarbakir|url=http://www.hurriyet.com.tr/english/domestic/11318806.asp?scr=1|work=[[Hürriyet]]|date=2007|quote=Amed is the ancient name given to Diyarbakır in the Kurdish language.}}</ref> [[Antika|antička]] '''Amida'''<ref name=brit/>, je grad u jugoistočnoj [[Turska|Turskoj]], administrativni centar [[Diyarbakır (pokrajina))|Pokrajina Diyarbakır]], u pokrajini [[Jugoistočna Anadolija (pokrajina)|Jugoistočna Anadolija]].

Deveti je grad po veličini u Turskoj, i drugi po veličini grad u Jugoistočnoj Anadoliji, odmah iza [[Gaziantep]]a. Većina stanovnika ''Diyarbakıra'' su [[Kurdi]]<ref name=brit/>, tako da je on neformalni [[glavni grad]] Kurda.
[[Datoteka:City_of_Diyarbak%C4%B1r.jpg|mini|lijevo|280px|<center>Prvi red: Alipašina džamija, Nebi džamija; drugi red: Park ''Seyrangeha''; treći red: Minaret džamije ''Dört Ayakli, Deriyê Çiyê'', Most Silvan preko rijeke [[Tigris]]; četvrti red: Gradske zidine i ''Gazi Köşkü'' („Paviljon veterana”)]]
Ime grada ''Diyarbakır'' je [[sintagma]] od [[Arapski jezik|arapskih]] riječi diyar i bakr,<ref name=brit/> što znači tvrđava [[Arapi|arapskog]] naroda [[Banu Bakr|Bakr]].<ref name=brit>{{cite web
|url =http://www.britannica.com/EBchecked/topic/166863/Diyarbakir
| title =''Diyarbakır''
| accessdate = 11. 06. 2012
| language=engleski
| publisher=Encyclopædia Britannica Online
}}</ref>

== Povijest ==
[[datoteka:Diyarbakirwalls2.jpg|mini|lijevo|<center>Ostatci gradskih zidina tvrđave ''Kara Kale'']]
[[datoteka:Diyarbakir_P1050751_20080427135832.JPG|mini|lijevo|<center>Velika džamija Diyarbakıra (Diyarbakır Ulu Camii/Mizgefta Mezin a Amedê) može primiti oko 5.000 vjernika]]
[[Antika|Antička]] ''Amid'' bio je od 13. st. pr. Kr prijestolnica [[Aramejci|aramejskog]] kraljevstva.
[[Antički Rim|Rimljani]] su na području grada osnovali svoju [[Kolonija|koloniju]] ''Amidu'' u 3. st., [[Antički Rim|rimski]] [[car]]a [[Konstancije II.]] podigao je nove zidine oko grada [[349]].<ref name=brit/> Nakon duge opsade, grad je [[359]]. pripao [[Sasanidska Monarhija|Sasanidskom kraljevstvu]]. Nakon toga je često prelazio iz ruke u ruku Rimljana i Perzijanaca. U ranom [[Srednji vijek|srednjem vijeku]] gradom je vladao [[Bizant]] sve do oko [[639]]. kad su gradom zavladali [[Arapi]].<ref name=brit/>

Sa slabljenjem [[Abasidi|abasidske]] [[Dinastija|dinastije]] i pojavom [[Hamdanidi|hamdanidske]] dinastije iz [[Mosul]]a u [[Irak]]u u 10. st., oslabila je kontrola nad cijelom regijom pa su ''Amidom'' od tad vladale razne lokalne [[Arapi|arapske]], [[Seldžuci|turske]], [[Mongoli|mongolske]] i [[Perzija|perzijske]] dinastije, sve do [[1516]]. kad je grad osvojio [[otomansko Carstvo|osmanski]] [[sultan]] i uključio ga u svoje carstvo. Pod [[Osmanlije|Osmanlijama]] grad je postao prijestolnicom važne pokrajine, i doživio ponovni procvat. Zbog svog položaja pored [[Perzija|perzijske]] granice, grad je postao veliko vojno središte iz kojeg su kretale brojne vojske u bitke s [[Perzijanci]]ma.<ref name=brit/>

== Znamenitosti ==

[[Datoteka:Deriyê Çiyê Amed 2010.JPG|thumb|right|<center>Ulica u središtu grada]]
Najimpresivniji povijesni spomenik ''Diyarbakıra'', je staro središte grada okruženo zidinama. Njih je podigao [[Antički Rim|rimski]] [[car]] [[Konstancije II.]], vladao [[337]].-[[361]]., a proširio i dogradio car [[Valentinijan I.]] od [[367]].-[[375]]. Nakon njih zidine su dograđivali [[Arapi]] i [[Otomansko Carstvo|Osmanlije]] tako da danas imaju ukupno 5 km sa 82 kule i 4 vrata. Izgrađene su od crnog [[bazalt]]a, zbog toga [[Turci]] taj dio grada zovu ''Kara Kale'', Crna tvrđava, ili ''Kara Amid'', Crni Amid.<ref name=brit/>

Kako je Diyarbakır utvrda bila važno središte od [[helenizam|helenističkog]] razdoblja, preko [[stari Rim|rimskog]], [[sasanidi|sasanidskog]], [[bizant]]skog, rano[[islam]]skog i [[osmanlije|osmanskog]] doba do danas, ona je, zajedno s kulturnim krajolikom Hevsel vrtova, 2015. god. upisana na [[UNESCO]]-v [[popis mjesta svjetske baštine u Europi]]<ref name=UNESCO>[http://whc.unesco.org/en/list/1488 Diyarbakır Fortress and Hevsel Gardens Cultural Landscape] {{eng oznaka}} Pristupljeno 14. srpnja 2015.</ref> Zaštićeno područje uključuje Amida nasip, poznat kao ''İçkale'' („Unutarnji dvorac”), te 5,8 km duge zidine Diyarbakira sa svojim brojnim kulama, kontraforima i 63 natpisa iz različitih razdoblja, kao i Hevsel vrtove, zelenu vezu između grada i Tigrisa koji opskrbljuje grad s hranom i vodom<ref name=UNESCO/>.

U gradu su brojne [[Džamija|džamije]] izgrađene od 11. do 16. st.; Velika džamija, Beharam pašina džamija, Fatih pašina džamija, Hüsrev pašina džamija.

== Geografske karakteristike ==
''Diyarbakır'' leži na desnoj obali rijeke [[Tigris]]., na strateški izuzetno važnom položaju, preko kojeg su išli trgovački putevi prema [[Mezopotamija|Mezopotamiji]].

Okolica grada, - kotllina rijeke [[Tigris]] geografski pripada gornjoj [[Mezopotamija|Mezopotamiji]], od istočne [[Mala Azija|Anadolije]] sa sjevera je razdaja masiv [[Taursko gorje|Taurus]], s juga je od [[Mezopotamija|mezopotamske]] ravnice razdvaja masiv Mardin, a sa zapada je omeđena planinom [[Karaca Dağ]].<ref name=brit/> Grad je udaljen 318 od [[Gaziantep]]a, 997 km od [[Ankara|Ankare]] i oko 424 km od [[Mosul]]a u [[Irak]]u.

== Klimatske karakteristike ==
''Diyarbakır'' ima [[Polupustinjska klima|Polupustinjsku klimu]] po [[Köppenova klasifikacija klime|Köppenovoj klasifikaciji klime - BSh, BSk]], sa vrućim ljetima i hladnim snježnim zimama. Na Diyarbakır prosječno padne na godinu oko 474,9 mm oborina.

{{Infookvir vrijeme
|mjesto =Diyarbakır
|location = Diyarbakır
|Sij_sr_maks=6.6
|Velj_sr_maks=9.1
|Ožu_sr_maks=14.5
|Tra_sr_maks=20.3
|Svi_sr_maks=26.5
|Lip_sr_maks=33.7
|Srp_sr_maks=38.5
|Kol_sr_maks=38.1
|Ruj_sr_maks=33.2
|Lis_sr_maks=25.1
|Stu_sr_maks=15.9
|Pro_sr_maks=9.0
|God_sr_maks=22.54

|Sij_sr_min=-2.3
|Velj_sr_min=1.1
|Ožu_sr_min=2.4
|Tra_sr_min=6.8
|Svi_sr_min=11.0
|Lip_sr_min=16.8
|Srp_sr_min=21.6
|Kol_sr_min=20.8
|Ruj_sr_min=15.7
|Lis_sr_min=10.0
|Stu_sr_min=3.5
|Pro_sr_min=−0.3
|God_sr_min=8.74

|Sij_obo=63.4
|Velj_obo=68.2
|Ožu_obo=67.8
|Tra_obo=64.3
|Svi_obo=38.7
|Lip_obo=9.3
|Srp_obo=0.9
|Kol_obo=0.8
|Ruj_obo=6.0
|Lis_obo=32.6
|Stu_obo=53.2
|Pro_obo=69.7
|God_obo=474.9

|Izvor=<ref name=weat>{{cite web
| url =http://www.dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=DIYARBAKIR
| title =''Weather Information for Diyarbakır''
| accessdate =11. 06. 2012
| publisher =Turkish State Meteorological Service
| archiveurl =https://web.archive.org/web/20110119201316/http://dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=DIYARBAKIR
| archivedate =19. siječnja 2011.
}}</ref>
}}
== Gospodarstvo ==

[[Datoteka:Diyarbakirmarket.jpg|mini|<center>Ulična trgovina]]
''Diyarbakır'' je [[industrija|industrijsko]] središte tog dijela Turske poznat po [[Vuna|vunenim]] i [[pamuk|pamučnim]] [[tekstil|tkaninama]] i [[Bakar (element)|bakrenim]] proizvodima. Još od [[Srednji vijek|srednjeg vijeka]] poznat je po svojim [[zlatarstvo|zlatarima]], koji su izrađivali [[filigran]]ski nakit.<ref name=brit/>

Okolica je grada bogat [[Poljoprivreda|poljoprivredni]] kraj, u kojem se uzgajaju [[žitarice]], [[pamuk]], [[duhan]], i [[voće]], naročito [[Lubenica|lubenice]].
Pored grada nalaze se rudnici [[Bakar (element)|bakra]], [[ugljen]]a i [[Nafta|nafte]].<ref name=brit/> Grad je dobro povezan cestama sa svim većim turskim gradovima.<ref name=brit/>

[[Aerodrom]] Diyarbakır ([[IATA]]: DIY, [[ICAO]]: LTCC), koji leži leži južno od centra grada, izgrađen je za potrebe [[NATO]]-a kao baza Pirinçlik [[1971]]. Nakon raspada [[Sovjetski Savez|SSSR]]-a baza je zatvorena [[1997]]., danas je to vojno (turska vojska) - civilni aerodrom.

== Obrazovanje ==
U gradu djeluje ''[[sveučilište]] Tigris'' osnovano [[1966]]. kao podružnica sveučilišta u Ankari, koji je od [[1973]]. stekao status nezavisnog sveučilišta.<ref name=brit/>

==Izvori==
{{Izvori}}
{{Commonscat|Diyarbakır}}
== Vanjske poveznice ==
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/166863/Diyarbakir Diyarbakır na portalu Encyclopædia Britannica Online]
* [http://www.diyarbakir-bld.gov.tr/langredir.aspx?lang=en Službene stranice grada]

{{Svjetska baština u Turskoj}}

[[Kategorija:Gradovi u Turskoj]]
[[Kategorija:Svjetska baština u Turskoj]]