https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=DiakonikonDiakonikon - Povijest promjena2026-07-19T05:59:32ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Diakonikon&diff=477093&oldid=prevWikiSysop: bnz2022-04-12T22:29:12Z<p>bnz</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 12. travanj 2022. u 22:29</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Diakonikon'''--></del>[[Datoteka:Diaconicon.svg|300px|mini|desno|Diakonikon]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Datoteka:Diaconicon.svg|300px|mini|desno|Diakonikon]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Diakonikon''', ([[Grčki jezik|grč.]] Διακονικόν; diakonikón, [[Latinski jezik|lat.]]; diaconicum), prvotni je oblik [[Sakristija|sakristije]] u ranokršćanskim i bizantskim crkvama.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Diakonikon''', ([[Grčki jezik|grč.]] Διακονικόν; diakonikón, [[Latinski jezik|lat.]]; diaconicum), prvotni je oblik [[Sakristija|sakristije]] u ranokršćanskim i bizantskim crkvama.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Diakonikon&diff=147424&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-09-22T00:23:36Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Diakonikon'''-->[[Datoteka:Diaconicon.svg|300px|mini|desno|Diakonikon]]<br />
'''Diakonikon''', ([[Grčki jezik|grč.]] Διακονικόν; diakonikón, [[Latinski jezik|lat.]]; diaconicum), prvotni je oblik [[Sakristija|sakristije]] u ranokršćanskim i bizantskim crkvama.<br />
<br />
== Opis ==<br />
Predstavlja prostoriju četvrtastog ili kvadratnog oblika koja se nalazi sa južne strane apside [[Crkva|crkve]] te je služila svećenicima za pripremanje mise i za čuvanje [[Liturgija|liturgijske]] knjige, spisa, crkvenog posuđa i ruha, te za pripremanje žrtvene darove kruha i vina.<ref name="Badurina 1979"/>{{is|str. 491.}}. Bila je svojevrsan arhv i riznica, što bi odgovaralo današnjoj sakristiji, a povjerena [[đakon]]u, od čega je i nastalo ime.<br />
<br />
Uz diakonikonu valja spomenuti i protesis, prostoriju koja se nalazila nasuprot diakonikonu, odnosno, na sjevernoj strani apside i služila je kao spremište za žrtvene prinose. Obje se prostorije nazivaju ''pastoforijama''<ref name="Badurina 1979">Leksikon ikonografije, liturgike i simbolike zapadnog kršćanstva, ur. Anđelko Badurina. AB: Pastoforija, Sveučilišna naklada Liber, Kršćanska sadašnjost, Institut za povijest umjetnosti, Zagreb, 1979.</ref>{{is|str. 452.}} i one se kao elementi [[Crkveno graditeljstvo|crkvene arhitekture]] javljaju u 5. i 6. stoljeću nakon vladavine cara [[Konstantin I. Veliki |Konstantina]], kada crkvena zdanja nisu više toliko monumentalna i golema, već manja i intimnija. Crkve tada, naravno, uzimaju osnovne elemente konstantinske crkve, kao što su lađe, apside i atriji, te se dodaju novi elementi, kao što su primjerice ''[[narteks]]'', ''galerije'', ponekad i ''[[transept]]'', ''[[protesis]]'' i ''diakonikon''. <br />
<br />
U početku je postojala samo jedna prostorija za pripremu misnog obreda, čuvanje crkvenog posuđa i ruha, a to je upravo bio diakonikon.<br />
<br />
Kasnije u crkvama na Istoku, posebice na području [[Sirija|Sirije]], javljaju se obje prostorije, svaka sa svojom funkcijom, te su se sačuvale do danas, dok se na Zapadu od 10. stoljeća javlja sakristija. One se mogu nalaziti, na istočnoj strani crkve flankirajući [[apsida|apsidu]], mogu biti u krilima [[transept]]a, uz [[narteks]] ili čak uz [[atrij]].<br />
<br />
== Literatura ==<br />
<br />
* Aleksandar Durman: Stotinu hrvatskih arheoloških nalazišta, Leksikografski zavod Miroslav Krleža, Zagreb, 2006.<br />
<br />
== Vanjske poveznice ==<br />
* [http://dernis.info/sufit/kultura/crkvine-trbounje.html Crkvine, Trbounje]<br />
<br />
[[Kategorija:Crkvena arhitektura]]</div>WikiSysop