Cascais - Povijest promjena

Suradnik10: Zamjena teksta - '{{pt}}' u '{{por oznaka}}'

2025-06-02T01:24:16Z

Zamjena teksta - '{{pt}}' u '{{por oznaka}}'

←Starija inačica		Inačica od 2. lipanj 2025. u 01:24
Redak 141:		Redak 141:

	==Vanjske poveznice==		==Vanjske poveznice==
	*[http://www.cm-cascais.pt/cascais Câmara Municipal de Cascais] {{pt}}		*[http://www.cm-cascais.pt/cascais Câmara Municipal de Cascais] {{por oznaka}}
	*[http://www.flickr.com/search/?w=getty&q=cascais&m=text Fotografije Cascaisa, na portalu Flickr]		*[http://www.flickr.com/search/?w=getty&q=cascais&m=text Fotografije Cascaisa, na portalu Flickr]

	[[Kategorija:Gradovi u Portugalu]]		[[Kategorija:Gradovi u Portugalu]]

WikiSysop: bnz

2022-05-07T15:00:40Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 7. svibanj 2022. u 15:00
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Cascais'''-->~~{{Infookvir naselje		{{Infookvir naselje
	\| ime = Cascais		\| ime = Cascais
	\| ime_genitiv = Cascaisa		\| ime_genitiv = Cascaisa

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

2021-11-16T05:23:14Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-05T22:53:45Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 5. studeni 2021. u 22:53
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Cascais'''-->{{~~Naselje~~		<!--'''Cascais'''-->{{Infookvir naselje
	\| ime = Cascais		\| ime = Cascais
	\| ime_genitiv = Cascaisa		\| ime_genitiv = Cascaisa

WikiSysop: no summary specified

2021-11-01T16:32:52Z

no summary specified

←Starija inačica		Inačica od 1. studeni 2021. u 16:32
Redak 143:		Redak 143:
	*[http://www.cm-cascais.pt/cascais Câmara Municipal de Cascais] {{pt}}		*[http://www.cm-cascais.pt/cascais Câmara Municipal de Cascais] {{pt}}
	*[http://www.flickr.com/search/?w=getty&q=cascais&m=text Fotografije Cascaisa, na portalu Flickr]		*[http://www.flickr.com/search/?w=getty&q=cascais&m=text Fotografije Cascaisa, na portalu Flickr]
	~~{{commonscat\|Cascais}}~~
	[[Kategorija:Gradovi u Portugalu]]		[[Kategorija:Gradovi u Portugalu]]

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-30T10:11:09Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime = Cascais
| ime_genitiv = Cascaisa
| slika_panorama = Cascais 5.JPG
| veličina_slike =250px
| opis_slike = Centar Cascaisa
| slika_zastava = Pt-csc1.png
| slika_zastava_veličina = 60px
| slika_grb = CSC.png
| slika_grb_veličina = 60px
| slika_lokacijska_karta_država = Portugal
| slika_lokacijska_karta_opis = Cascais na karti Portugala
| širina-stupnjevi = 38
| širina-minute = 41
| širina-oznaka = N
| dužina-stupnjevi = 9
| dužina-minute = 25
| dužina-oznaka = W
| lokacija_ime = [[Popis država|Država]]
| lokacija_info = [[Portugal]]
| lokacija1_ime = [[Portugalske regije|Regija]]
| lokacija1_info = [[Regija Lisabon|Lisabon]]
| lokacija2_ime = Distrikt
| lokacija2_info = [[Distinkt Cascais]]

| dijelovi =<small> Alcabideche, Carcavelos, Cascais, Estoril, Parede, São Domingos de Rana</small>
| vrsta_dijelova =freguesias
| d1-d50
| titula_vođe = [[Gradonačelnik]]
| ime_vođe = António d'Orey
| površina_ukupna = 97 km²
| visina = 0
| stanovništvo_godina = 2005.
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =
| stanovništvo_gustoća =
| stanovništvo_uže = 35 681 <ref name=mon/>
| stanovništvo_uže_gustoća = 1 659 /km²
| stanovništvo_šire = 205 117
| stanovništvo_šire_gustoća =
| vremenska_zona_DST =
| utc_pomak_DST =
| poštanski_broj = 2750
| pozivni_broj =(+351) 214
| web_stranica = [http://www.cm-cascais.pt/cascais Câmara Municipal de Cascais]
}}
'''Cascais''' je grad od 35.681 stanovnika <ref name=mon>{{cite web
| url =http://www.mongabay.com/igapo/2005_world_city_populations/Portugal.html
| title =''2005 population estimates for cities in Portugal ''
| accessdate = 18. 11. 2011
| language=engleski
| publisher=mongabay
}}</ref> i istoimena općina u sredini [[Portugal]]a od 205 117 stanovnika, u [[Regija Lisabon|Regiji Lisabon]], administrativni centar istoimenog [[Distinkt Cascais|distikta Cascais]].

Nekadašnje ribarsko selo postalo je slavno krajem 19. st. kad je postalo ljetna rezidencija portugalskih kraljeva. Danas je popularno mjesto za odmor brojnih portugalskih i stranih turista.

==Zemljopisne karakteristike==
''Cascais'' je udaljen 30 km zapadno od [[Lisabon]]a, leži na samom ušću rijeke [[Tajo]] (s desne stane) i duž obale [[Atlantik|Atlanskog oceana]] (Obala Estoril).

Sam ''Cascais'' kao i njegova okolica ima puno hotela, restorana i mjesta za zabavu, u neposrednoj blizini je [[Estoril]], sa poznatim [[Kockarnica|kazinom]] i brojnim [[golf]] igralištima, u Parku Monsanto su se do [[1960e|1960-ih]] vozile utrke [[Formula 1|Formule 1]], a nedaleko je i Sintra sa svojim spomenicima.

==Povijest==
Cascais je kao seoce na obali nastao u 12. st., i bio pod upravom obližnje [[Sintra|Sintre]]. Tad su stanovnici Cascaisa živjeli od mora i obrade zemlje, ali se već u 13. st., položaj naselja izmjenio kad je Lisabon postao prijestolnica Portugala. Tijekom 14. st., broj stanovnika Cascaisa se povećao, tako da se naselje počelo širiti izvan utvrđenih zidina. Napredak mjesta dovelo je i do administrativne nezavisnosti od Sintre [[1364.]] <ref name=his/>Tad je Cascais, kao i njegova okolica bila vlasništvo lokalnih feudalca, najpoznatiji od njih bio je João das Regras (umro [[1404.]]), pravnik i profesor na [[Sveučilište Lisabonu]], koji je bio krunio [[kralj]]a [[João I. Portugalski|João I.]]. <ref name=his>{{cite web
| url =http://www.cm-cascais.pt/Cascais/Cascais/Historia/
| title =''História de Cascais''
| accessdate = 18. 11. 2011
| language=portugalski
| publisher=Câmara Municipal de Cascais
}}</ref>
Sve do kraja [[Srednji vijek|srednjeg vijeka]] stanovnici Cascaisa živjeli su od [[Ribarstvo|ribolova]], [[poljoprivreda|poljoprivrede]] ([[vino]], [[maslinovo ulje]], [[žitarice]], [[voće]]..) i naplate taksi za plovidbu rijekom [[Tajo]] Kako je kod Cascaisa ulaz u rijeku, i prva linija obrane Lisabona - mjesto je dobilo i strateški značaj. Oko [[1488.]], portugalski kralj [[João II. Portugalski|João II.]] dao je podići malu tvrđavu uz more. <ref name=his/> Ta mala [[Srednji vijek|srednjovjekovna]] utvrda nije bila dovoljna da spriječi invaziju [[Španjolska|španjolskih]] vojnika - [[1580.]], nakon tog je Portugal bio u personalnoj uniji sa [[Španjolska|Španjolskom]]. Utvrdu je proširio krajem 16. st. španjolski kralj [[Filip II, kralj Kastilje|Filip II.]], pretvorivši je u tipično nisku [[Renesansa|renesansnu]] [[Citadela|citadelu]] [[zvijezda]]stog tlocrta. Pored tog podignute su druge utvrde oko Cascaisa tijekom 17. st., od kojih mnoge postoje i dan danas.

[[Datoteka:Cascais beach 2.JPG|thumb|240px|left|''Plaža Rainha'' (Praia da Rainha) u centru mjesta]]
Veliki [[Potres u Lisabonu 1755.|potres iz 1755.]] koji je razrušio Lisabon, pogodio je i Cascais. Oko [[1774.]], tadašnji premjer kraljevske vlade [[Markiz Pombal]], u cilju obnove Cascaisa osnovao je kraljevsku tvornicu vune (Real Fábrica de Lanifícios), koja je radila do 19. st., i poduzeo mjere zaštite za [[vino]] [[Carcavelos]] iz tog kraja, kako bi ga bolje plasirao. <ref name=his/> Za vrijeme invazije [[napoleon]]skih trupa na Portugal, citadelu Cascais zauzele su jedinice [[general]]a [[Jean-Andoche Junot|Junota]] koje su neko vrijeme boravile u njoj.
[[Datoteka:Cascais Farol Casa Santa Maria.jpg|thumb|left|240px|Svjetionik Santa Marta i Casa de Santa Maria.]]
Letargiju u koji je Cascais upao, nestala je kad je kralj [[Luís I. Portugalski|Luís I.]] odlučio preurediti utvrdu Cascais u svoju ljetnu rezidenciju. <ref name=his/>Od [[1870.]] do [[1908.]], Cascais je bio ljetna rezidencija portugalskih kraljeva, to je izmjenilo malo pospano ribarsko selo u mondeno naselje. Nova rezidencija prvi je u zemlji dobila električnu rasvjetu - [[1878.]], izgrađene su dobre ceste do Sintre i Lisabona, a [[1889.]] stigla je i željeznička pruga do Cascaisa. Istovremeno su i brojni portugalski [[Aristokracija|aristokrati]] i bogataši podignuli svoje vile u mjestu i oko njega, koje se još uvijek mogu vidjeti.

Kralj [[Carlos I. Portugalski|Carlos I.]], bio je zaljubljenik u more i pomorstvo, zbog tog je [[1896.]] dao instalirati u ljetnoj rezidenciji prvi [[Oceanografija|oceanografski]] [[laboratorij]] u Portugalu. On osobno vodio je 12 naučnih ekspedicija uz portugalsku obalu, sve je to prekinuto njegovim ubojstvom u Lisabonu [[1908.]]

Važni korak za Cascais bio je kad se u prvoj polovici 20. st. u susjednom [[Estoril]]u, otvorio [[Kockarnica|kazino]], sa pratećom infrastrukturom za provod bogatih posjetitelja.

Zbog portugalske neutralnosti za vrijeme [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] i ugodne ladanjske atmosfere brojne prognane kraljevske porodice odabrale su Cascais kao svoj novi dom, tu su boravili bivši kraljevi [[Španjolska|Španjolske]], [[Italija|Italije]], [[Mađarska|Mađarske]] i [[Bugarska|Bugarske]].

Danas je Cascais sa okolicom poznato ladanjsko mjesto, od ulaska Portugala u EU, brojni europski sjevernjaci kupili su vile i apartmane, koje su se intenzivno gradile od 1986 do 2000.
[[Datoteka:Cascais Rathausvorplatz (Portugal).jpg|280px|thumb|right|Centar Cascaisa]]
[[Datoteka:Cascais znimok 5.jpg|thumb|left|220px|Plaža u Cascaisu]]

==Turizam==

Danas Cascais ima veliku marinu, mali [[aerodrom]] za prihvat privatnih zrakoplova, deset [[golf]] igrališta i brojne pješčane plaže u i oko grada. Do njega je lako stići iz Lisabona autom ili čestim prigradskim vlakovima. U gradu ima puno hotela i turističkih apartmana, kao i mnoštvo dobrih restorana, za svačiji džep. Tako da mnogi koriste Cascais za bazu za posjet Lisabonu i okolici.

== Rast stanovništva općine Cascais==
{| {{prettytable}}
! colspan="9" | Stanovništvo općine Cascais od 1801. do 2004.
|- bgcolor="#C0C0C0"
| align="center" | [[1801.]]
| align="center" | [[1849.]]
| align="center" | [[1900.]]
| align="center" | [[1930.]]
| align="center" | [[1960.]]
| align="center" | [[1981.]]
| align="center" | [[1991.]]
| align="center" | [[2001.]]
| align="center" | [[2004.]]
|-
| align="center" | 6052
| align="center" | 5679
| align="center" | 9463
| align="center" | 22932
| align="center" | 59617
| align="center" | 141498
| align="center" | 153294
| align="center" | 170683
| align="center" | 181444
|}
== Gradovi prijatelji ==
Cascais je ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima; <ref name=twin>{{cite web
| url =http://www.cm-cascais.pt/Cascais/Cascais/Relacoes_Internacionais/
| title =''Relações Internacionais''
| accessdate = 18. 11. 2011
| language=portugalski
| publisher=Câmara Municipal de Cascais
}}</ref>
{| cellpadding="10"
|- valign="top"
|
* [[Brazil]], [[Salvador (Brazil)|Salvador]] od [[1985.]]
* [[Francuska]], [[Biarritz]] od [[1986.]]
* [[Brazil]], [[Vitória (Brazil)|Vitória]] od [[1986.]]
* [[Palestinska samouprava]], [[Gaza]]
* [[Sao Tome i Principe]], [[Santana, Sao Tome i Principe|Santana]] od [[1986.]]
||
* [[Japan]], [[Atami]] od [[1990.]]
* [[Narodna Republika Kina]], [[Usi]] od [[1993.]]
* [[Zelenortska Republika]], [[Sal (Zelenortska Republika)|Sal]] od [[1993.]]
* [[Brazil]], [[Guarujá]] od [[2000.]]
* [[Mozambik]], [[Šai-Šai]] od [[2000.]]
|}

==Izvori==
{{izvori}}

==Vanjske poveznice==
*[http://www.cm-cascais.pt/cascais Câmara Municipal de Cascais] {{pt}}
*[http://www.flickr.com/search/?w=getty&q=cascais&m=text Fotografije Cascaisa, na portalu Flickr]
{{commonscat|Cascais}}
[[Kategorija:Gradovi u Portugalu]]

←Starija inačica		Inačica od 16. studeni 2021. u 05:23
Redak 45:		Redak 45:
	\| web_stranica = [http://www.cm-cascais.pt/cascais Câmara Municipal de Cascais]		\| web_stranica = [http://www.cm-cascais.pt/cascais Câmara Municipal de Cascais]
	}}		}}
	'''Cascais''' je grad od 35.681 stanovnika <ref name=mon>{{~~cite web~~		'''Cascais''' je grad od 35.681 stanovnika <ref name=mon>{{Citiranje weba
	\| url =http://www.mongabay.com/igapo/2005_world_city_populations/Portugal.html		\| url =http://www.mongabay.com/igapo/2005_world_city_populations/Portugal.html
	\| title =''2005 population estimates for cities in Portugal ''		\| title =''2005 population estimates for cities in Portugal ''
Redak 61:		Redak 61:

	==Povijest==		==Povijest==
	Cascais je kao seoce na obali nastao u 12. st., i bio pod upravom obližnje [[Sintra\|Sintre]]. Tad su stanovnici Cascaisa živjeli od mora i obrade zemlje, ali se već u 13. st., položaj naselja izmjenio kad je Lisabon postao prijestolnica Portugala. Tijekom 14. st., broj stanovnika Cascaisa se povećao, tako da se naselje počelo širiti izvan utvrđenih zidina. Napredak mjesta dovelo je i do administrativne nezavisnosti od Sintre [[1364.]] <ref name=his/>Tad je Cascais, kao i njegova okolica bila vlasništvo lokalnih feudalca, najpoznatiji od njih bio je João das Regras (umro [[1404.]]), pravnik i profesor na [[Sveučilište Lisabonu]], koji je bio krunio [[kralj]]a [[João I. Portugalski\|João I.]]. <ref name=his>{{~~cite web~~		Cascais je kao seoce na obali nastao u 12. st., i bio pod upravom obližnje [[Sintra\|Sintre]]. Tad su stanovnici Cascaisa živjeli od mora i obrade zemlje, ali se već u 13. st., položaj naselja izmjenio kad je Lisabon postao prijestolnica Portugala. Tijekom 14. st., broj stanovnika Cascaisa se povećao, tako da se naselje počelo širiti izvan utvrđenih zidina. Napredak mjesta dovelo je i do administrativne nezavisnosti od Sintre [[1364.]] <ref name=his/>Tad je Cascais, kao i njegova okolica bila vlasništvo lokalnih feudalca, najpoznatiji od njih bio je João das Regras (umro [[1404.]]), pravnik i profesor na [[Sveučilište Lisabonu]], koji je bio krunio [[kralj]]a [[João I. Portugalski\|João I.]]. <ref name=his>{{Citiranje weba
	\| url =http://www.cm-cascais.pt/Cascais/Cascais/Historia/		\| url =http://www.cm-cascais.pt/Cascais/Cascais/Historia/
	\| title =''História de Cascais''		\| title =''História de Cascais''
Redak 114:		Redak 114:
	\|}		\|}
	== Gradovi prijatelji ==		== Gradovi prijatelji ==
	Cascais je ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima; <ref name=twin>{{~~cite web~~		Cascais je ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima; <ref name=twin>{{Citiranje weba
	\| url =http://www.cm-cascais.pt/Cascais/Cascais/Relacoes_Internacionais/		\| url =http://www.cm-cascais.pt/Cascais/Cascais/Relacoes_Internacionais/
	\| title =''Relações Internacionais''		\| title =''Relações Internacionais''