WikiSysop: Zamjena teksta - '{{Mrva-biol}}' u ''

2025-06-02T11:36:01Z

Zamjena teksta - '{{Mrva-biol}}' u ''

←Starija inačica		Inačica od 2. lipanj 2025. u 11:36
Redak 308:		Redak 308:
	== Izvori ==		== Izvori ==
	{{Izvori}}		{{Izvori}}
	~~{{Mrva-biol}}~~

	[[Kategorija:Stanični procesi]]		[[Kategorija:Stanični procesi]]

WikiSysop: bnz

2022-04-28T11:42:37Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 28. travanj 2022. u 11:42
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Biosinteza proteina'''-->~~{{Radovi24}}		{{Radovi24}}

	'''Biosinteza proteina''' je jedan od glavnih [[Biologija\|bioloških]] procesa unutar [[stanica]] kojim se stvaraju [[bjelančevine]].		'''Biosinteza proteina''' je jedan od glavnih [[Biologija\|bioloških]] procesa unutar [[stanica]] kojim se stvaraju [[bjelančevine]].

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

2021-12-21T23:54:03Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

←Starija inačica		Inačica od 21. prosinac 2021. u 23:54
Redak 73:		Redak 73:
	=== Standardna tablica RNA kodona ===		=== Standardna tablica RNA kodona ===
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|+Standardni genetski kod<ref name="RNA kodon table">{{~~cite web~~\|url=http://sites.science.oregonstate.edu/genbio/otherresources/aminoacidtranslation.htm\|title=Amino Acid Translation Table\|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529000711/http://sites.science.oregonstate.edu/genbio/otherresources/aminoacidtranslation.htm\|archive-date=29 May 2020\|publisher=Oregon State University\|access-date=2 December 2020\|url-status=live}}</ref><ref>{{~~cite web~~\|url=https://www.nature.com/scitable/topicpage/the-information-in-dna-determines-cellular-function-6523228/\|title=The Information in DNA Determines Cellular Function via Translation\|archive-url=https://web.archive.org/web/20170923100645/http://www.nature.com/scitable/topicpage/the-information-in-dna-determines-cellular-function-6523228\|archive-date=23 September 2017\|website=Scitable\|publisher=Nature\|access-date=5 December 2020\|url-status=live}}</ref>		\|+Standardni genetski kod<ref name="RNA kodon table">{{Citiranje weba\|url=http://sites.science.oregonstate.edu/genbio/otherresources/aminoacidtranslation.htm\|title=Amino Acid Translation Table\|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529000711/http://sites.science.oregonstate.edu/genbio/otherresources/aminoacidtranslation.htm\|archive-date=29 May 2020\|publisher=Oregon State University\|access-date=2 December 2020\|url-status=live}}</ref><ref>{{Citiranje weba\|url=https://www.nature.com/scitable/topicpage/the-information-in-dna-determines-cellular-function-6523228/\|title=The Information in DNA Determines Cellular Function via Translation\|archive-url=https://web.archive.org/web/20170923100645/http://www.nature.com/scitable/topicpage/the-information-in-dna-determines-cellular-function-6523228\|archive-date=23 September 2017\|website=Scitable\|publisher=Nature\|access-date=5 December 2020\|url-status=live}}</ref>
	! rowspan="2" \|Prvi nukleotid		! rowspan="2" \|Prvi nukleotid
	! colspan="8" \|Drugi nukleotid		! colspan="8" \|Drugi nukleotid
Redak 212:		Redak 212:
	=== Inverzna tablica RNA kodona ===		=== Inverzna tablica RNA kodona ===
	{\| class="wikitable" style="vertical-align:top;"		{\| class="wikitable" style="vertical-align:top;"
	\|+Inverzna tablica za standardni genetski kod<ref name="iupac">{{~~cite web~~\|url=http://publications.iupac.org/pac/1974/pdf/4003x0277.pdf\|title=Abbreviations and Symbols for Nucleic Acids, Polynucleotides and Their Constituents\|author=IUPAC—IUB Commission on Biochemical Nomenclature\|publisher=International Union of Pure and Applied Chemistry\|access-date=5 December 2020}}</ref>		\|+Inverzna tablica za standardni genetski kod<ref name="iupac">{{Citiranje weba\|url=http://publications.iupac.org/pac/1974/pdf/4003x0277.pdf\|title=Abbreviations and Symbols for Nucleic Acids, Polynucleotides and Their Constituents\|author=IUPAC—IUB Commission on Biochemical Nomenclature\|publisher=International Union of Pure and Applied Chemistry\|access-date=5 December 2020}}</ref>
	!Aminokiselina		!Aminokiselina
	!DNA kodoni		!DNA kodoni

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-12-11T23:36:42Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Radovi24}}

'''Biosinteza proteina''' je jedan od glavnih [[Biologija|bioloških]] procesa unutar [[stanica]] kojim se stvaraju [[bjelančevine]].

[[Prokarioti|Prokariotske]] i [[Eukarioti|eukatiotske]] stanice imaju sintetiziraju proteine na sličan način uz neke razlike:

* Prokarioti vrše transkripciju i translaciju u citoplazmi, dok se u eukariota transkripcija vrši u jezgri, a translacija u citoplazmi<ref name=":0">{{Citiranje weba|url=https://www.khanacademy.org/science/biology/gene-expression-central-dogma/translation-polypeptides/a/the-stages-of-translation|title=Stages of translation (article)|work=Khan Academy|language=en|accessdate=2021-04-07}}</ref>

Postupak sinteze može se podijeliti u dvije faze: transkripciju i translaciju.

Postupak biosinteze proteina poštuje [[Središnja dogma molekularne biologije|središnju dogmu molekularne biologije]].

Nukleinske kiseline (molekule DNA i RNA) i proteini po prirodi su '''[[Polimer|heteropolimeri]]''', građeni su od više podjedinica. U nukleinskim kiselinama, podjedinice (monomeri) su nukleotidi, dok su proteinske podjedinice aminokiseline, koje tvore peptidni lanac koji postaje protein. Slijed nukleotida u dijelu molekule DNA određuje slijed aminokiselina u polipeptidu.

'''[[Nukleotidi|Nukleotid]]''' je građen od pet-ugljičnog [[Šećer|šećera]] [[Pentoza|pentoze]] za koji su vezane [[fosfatna skupina]] i [[dušikova baza]]. Šećer može biti <small>D</small>-[[riboza]] (kod RNA) ili <small>D</small>-[[deoksiriboza]] (kod DNA). [[Fosfat]] je [[Fosfoesterska veza|fosfoesterskom vezom]] spojen s 5'-[[Ugljik|ugljikom]] u šećeru, dok je baza vezana za 1'-ugljik. Baza može biti ''purinska'' ili ''pirimidinska''. DNA sadrži purine '''[[adenin]] (A)''' i '''[[gvanin]] (G)''', te pirimidine '''[[citozin]] (C)''' i '''[[timin]] (T)'''. RNA također sadrži adenin, gvanin i citozin, dok timin zamjenjuje pirimidinskom bazom '''[[uracil]] (U)'''.

'''Molekula DNA''' sadrži dva komplementarna nukleotidna lanca. Svaki nukleotid jednog lanca uvijek je uparen sa svojim komplementom u drugom lancu: A-T i C-G (povezuje ih [[vodikova veza]]). Nukleotidi u jednome lancu međusobno su povezani [[Kovalentna veza|kovalentnom]] [[Fosfodiesterska veza|fosfodiesterskom vezom]] koja se stvara između hidroksilne skupine na 3' ugljiku jednog nukleotida i fosfatnom skupinom na 5' ugljiku drugog nukleotida. Svaki nukleotidni lanac stoga ima dva kraja: 3' kraj i 5' kraj. Komplemementarni lanci u DNA molekuli povezani su na način da je 5' kraj jednog lanca povezan uz 3' kraj njemu komplementarnog lanca.<ref>{{Citiranje knjige|title=Molecular biology of the cell|first=Bruce|last=Alberts|date=2015|url=https://www.worldcat.org/oclc/887605755|edition=Sixth edition|location=New York, NY|isbn=978-0-8153-4432-2}}</ref>

'''Molekula RNA''' razlikuje se u tome što je građena od samo jednog nukleotidnog lanca. Uracil se može komplementarno spariti s adeninom (A-U).

'''Gen''' je dio molekule DNA koji nosi uputu za pojedini protein.

'''Eksoni''' su nizovi nukleotida koji sadrže informaciju koja se može prevesti u niz aminokiselina odnosno polipeptid. Suprotno tome, '''introni''' su dijelovi gena koji se ne prevode u protein.

== Transkripcija ==
{{Glavni|Transkripcija (biologija)}}

Tijekom transkripcije, dio [[Deoksiribonukleinska kiselina|DNA]] (gen) koji kodira protein, kopira se na molekulu [[mRNA]]. Transkripciju iz DNA u mRNA vrše enzimi [[Polimeraza ribonukleinske kiseline|RNA polimeraze]]<ref>[http://struna.ihjj.hr/naziv/polimeraza-ribonukleinske-kiseline/26372/ polimeraza ribonukleinske kiseline] Struna - Hrvatsko anatomsko i fiziološko nazivlje</ref> u staničnoj jezgri. U prokariotskim stanicama ovaj se proces odvija u citoplazmi.<ref name=":0" />

Postupak započinje nakon što enzim [[helikaza]] prekine vodikove veze između komplementarnih nukleotida u genu. Time se efektivno dio DNA privremeno raspliće u dva komplementarna lanca koja više nisu međusobno povezana.

Transkripcija započinje nakon što se enzim RNA polimeraze veže na [[Promotor (genetika)|promotorsko mjesto]]. Lanac koji se prepisuje uvijek je orijentiran u smjeru '''3' -> 5'''', a naziva se '''lanac kalup''', '''(-) lanac''', '''nekodirajuća DNA''' ili '''transkribirajuća DNA''', dok se drugi lanac naziva '''(+) lanac''', '''kodirajuća DNA''' ili '''netranskribirajuća DNA'''. RNA polimeraza čita nukleotide u lancu i sintetizira lanac pre-mRNA (20 nukleotida po sekundi). Komplementarni lanci (koje je helikaza rasplela) iza polimeraze obnavljaju vodikove veze i ponovno se spajaju na način da je najviše 12 nukleotida raspleteno odjednom.<ref name=":1">{{Citiranje knjige|title=AQA biology A level. Student book|first=Glenn|last=Toole|date=2015|url=https://www.worldcat.org/oclc/948338441|edition=Second edition|location=Oxford|isbn=978-0-19-835177-1}}</ref> Transkripcija završava nakon što RNA polimeraza naiđe na [[Završni kodon|STOP kodon]] u kalup lancu.

Prekursorska-mRNA (pre-mRNA) koja nastaje postupkom transkripcije komplementarna je lancu kalupu (na mjestu adenina u kalup-lancu, na mRNA stajat će uracil, i slično).

=== Prilagodbe nakon transkripcije ===
Molekula pre-mRNA koja nastaje transkripcijom (primarni transkript) treba proći tri koraka prilagodbe kako bi postala mRNA:

- na 5' kraj novostvorene molekule dodaje se 7-metilgvanozinska kapa ('''5' kapa''') koja sadrži modificirani guanin. Dodavanje kape je reakcija koju omogućavaju tri enzima: jedan pomiče jedan fosfat s 5' nastajuće RNA , jedan dodaje GMP u obrnutom smjeru, a treći dodaje metilnu skupinu na G bazu i na ribazu jednog ili dva nukleotida na 5' kraj RNA lanca. Zato što se sva tri enzima vežu za fosforizirani rep polimeraze II, oni mogu modificirati 5' kraj nastajućeg transkripta čim se on odvoji od polimeraze.<ref>{{Citiranje knjige|title=ANALIZA KODIRAJUĆIH REGIJA U GENOMU|author=Mirna Bokšić|origdate=lipanj 2009.|chapter=4.1. Dodavanje kape na RNA |url=http://complex.zesoi.fer.hr/data/pdf/Zavrsni_2009_Boksic_Analiza_kodirajucih_regija_u_genomu.pdf|format=PDF|pages=14|publisher=Sveučilište u Zagrebu, FER|location=Zagreb}}</ref>

- na 3' kraj dodaje se poli-A-rep ('''poli-A kapa''') reakcijom poliadenacije (obično se dodaje 100-200 adeninskih baza).<ref>{{Citiranje weba|url=https://www.khanacademy.org/science/ap-biology/gene-expression-and-regulation/transcription-and-rna-processing/a/eukaryotic-pre-mrna-processing|title=Eukaryotic pre-mRNA processing {{!}} RNA splicing (article)|work=Khan Academy|language=en|accessdate=2021-04-07}}</ref>

- iz molekule se pomoću spliceosoma<ref>{{Citiranje časopisa|author=Bong-Seok Jo, Sun Shim Choi|title=Introns: The Functional Benefits of Introns in Genomes|url=http://genominfo.org/journal/view.php?doi=10.5808/GI.2015.13.4.112|date=2015|journal=Genomics & Informatics|volume=13|issue=4|pages=112|id=10.5808/GI.2015.13.4.112|language=en|accessdate=2021-04-07}}</ref> uklanjaju introni (nekodirajući dijelovi molekule), a krajevi eksona se povezuju

mRNA molekula se zatim prenosi u citoplazmu stanice. Dolaskom do [[Ribosomi|ribosoma]] započinje sljedeći korak.

== Translacija ==
{{Glavni|Translacija (biologija)}}

Tijekom translacije, ribosomi iz mRNA sintetiziraju polipeptidni lanac.

Ribosom se vezuje za mRNA na mjestu [[START kodon|START kodona]] (AUG) u smjeru 5'->3' i time počinje translacija.

Niz nukleotida na mRNA čita se u tripletima, odn. slijed od tri nukleotida (kodon) nosi informaciju o jednoj aminokiselini. Ribosom sadrži mnoštvo tRNA (''transport RNA'') molekula. Svaka tRNA ima na sebi slijed od tri nukleotida (antikodon) i nosi molekulu odgovarajuće aminokiseline. Ribosom čita jedan po jedan triplet, na svaki triplet se veže tRNA sa odgovarajućim antikodonom. tRNA otpušta aminoskiselinu koju nosi, koju ribosom zatim veže uz prijašnju aminokiselinu pomoću enzima peptidil transferaze koji katalizira stvaranje kovalentnih veza između dvaju aminokiselina, čime se tvori polipeptidni lanac.<ref name=":1" />

Npr. za slučaj START kodona (AUG), tRNA sa komplementarnim slijedom nukleotida (UAC; nosi aminokiselinu [[metionin]]) veže se za mRNA. Ribosom zatim prelazi na idući kodon i veže iduću aminokiselinu iz odgovarajuće tRNA u lanac. Prelaskom na treći kodon prva se tRNA otpušta iz ribosoma, a nova se aminokiselina veže za rastući lanac (brzinom od oko 15 aminokiselina po sekundi).

Iza prvog ribosoma, još do 50 drugih ribosoma (zajedno tvore polisom ili ergosom) može istovremeno sintetizirati polipeptidni lanac iz iste molekule mRNA.<ref name=":1" />

Proces translacije staje kad ribosom dođe do [[STOP-kodon|STOP-kodona]] (UAA, UAG ili UGA).

Popis RNA kodona i antikodona dan je niže:
{| class="wikitable" style="border:none; background:none; text-align:center;"
|Biokemijska svojstva aminokiselina
| style="background-color:#ffe75f; width: 50px;" |Nepolarna [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
| style="background-color:#b3dec0; width: 50px;" |Polarna [[Datoteka:Dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=dagger]]
| style="background-color:#bbbfe0; width: 50px;" |Bazična [[Datoteka:Double-dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=double-dagger]]
| style="background-color:#f8b7d3; width: 50px;" |Kisela ↓
| style="border:none; background:none; width: 100px;" |
| style="background-color:#B0B0B0;" |Kraj: stop kodon
|}

=== Standardna tablica RNA kodona ===
{| class="wikitable"
|+Standardni genetski kod<ref name="RNA kodon table">{{cite web|url=http://sites.science.oregonstate.edu/genbio/otherresources/aminoacidtranslation.htm|title=Amino Acid Translation Table|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529000711/http://sites.science.oregonstate.edu/genbio/otherresources/aminoacidtranslation.htm|archive-date=29 May 2020|publisher=Oregon State University|access-date=2 December 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nature.com/scitable/topicpage/the-information-in-dna-determines-cellular-function-6523228/|title=The Information in DNA Determines Cellular Function via Translation|archive-url=https://web.archive.org/web/20170923100645/http://www.nature.com/scitable/topicpage/the-information-in-dna-determines-cellular-function-6523228|archive-date=23 September 2017|website=Scitable|publisher=Nature|access-date=5 December 2020|url-status=live}}</ref>
! rowspan="2" |Prvi nukleotid
! colspan="8" |Drugi nukleotid
! rowspan="2" |Treći nukleotid
|-
! colspan="2" style="width:150px;" |U
! colspan="2" style="width:150px;" |C
! colspan="2" style="width:150px;" |A
! colspan="2" style="width:150px;" |G
|-
! rowspan="4" |U
|UUU
| rowspan="2" style="background-color:#ffe75f" |(Phe/F) [[Fenilalanin]] [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
|UCU
| rowspan="4" style="background-color:#b3dec0" |(Ser/S) [[Serin]] [[Datoteka:Dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=dagger]]
|UAU
| rowspan="2" style="background-color:#b3dec0" |(Tyr/Y) [[Tirozin]] [[Datoteka:Dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=dagger]]
|UGU
| rowspan="2" style="background-color:#b3dec0" |(Cys/C) [[Cistein]] [[Datoteka:Dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=dagger]]
!U
|-
|UUC
|UCC
|UAC
|UGC
!C
|-
|UUA
| rowspan="6" style="background-color:#ffe75f" |(Leu/L) [[Leucin]] [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
|UCA
|UAA
| style="background-color:#B0B0B0;" |[[Završni kodon|Stop]]
|UGA
| style="background-color:#B0B0B0;" |[[Završni kodon|Stop]]
!A
|-
|UUG
|UCG
|UAG
| style="background-color:#B0B0B0;" |[[Završni kodon|Stop]]
|UGG
| style="background-color:#ffe75f;" |(Trp/W) [[Triptofan]] [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
!G
|-
! rowspan="4" |C
|CUU
|CCU
| rowspan="4" style="background-color:#ffe75f" |(Pro/P) [[Prolin]] [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
|CAU
| rowspan="2" style="background-color:#bbbfe0" |(His/H) [[Histidin]] [[Datoteka:Double-dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=double-dagger]]
|CGU
| rowspan="4" style="background-color:#bbbfe0" |(Arg/R) [[Arginin]] [[Datoteka:Double-dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=double-dagger]]
!U
|-
|CUC
|CCC
|CAC
|CGC
!C
|-
|CUA
|CCA
|CAA
| rowspan="2" style="background-color:#b3dec0" |(Gln/Q) [[Glutamin]] [[Datoteka:Dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=dagger]]
|CGA
!A
|-
|CUG
|CCG
|CAG
|CGG
!G
|-
! rowspan="4" |A
|AUU
| rowspan="3" style="background-color:#ffe75f" |(Ile/I) [[Izoleucin]] [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
|ACU
| rowspan="4" style="background-color:#b3dec0" |(Thr/T) [[Treonin]] [[Datoteka:Dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=dagger]]
|AAU
| rowspan="2" style="background-color:#b3dec0" |(Asn/N) [[Asparagin]] [[Datoteka:Dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=dagger]]
|AGU
| rowspan="2" style="background-color:#b3dec0" |(Ser/S) [[Serin]] [[Datoteka:Dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=dagger]]
!U
|-
|AUC
|ACC
|AAC
|AGC
!C
|-
|AUA
|ACA
|AAA
| rowspan="2" style="background-color:#bbbfe0" |(Lys/K) [[Lizin]] [[Datoteka:Double-dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=double-dagger]]
|AGA
| rowspan="2" style="background-color:#bbbfe0" |(Arg/R) [[Arginin]] [[Datoteka:Double-dagger-14-plain.png|poveznica=|alt=double-dagger]]
!A
|-
|AUG
| style="background-color:#ffe75f;" |(Met/M) [[Metionin]] [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
|ACG
|AAG
|AGG
!G
|-
! rowspan="4" |G
|GUU
| rowspan="4" style="background-color:#ffe75f" |(Val/V) [[Valin]] [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
|GCU
| rowspan="4" style="background-color:#ffe75f" |(Ala/A) [[Alanin]] [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
|GAU
| rowspan="2" style="background-color:#f8b7d3" |(Asp/D) [[Asparaginska kiselina]] ↓
|GGU
| rowspan="4" style="background-color:#ffe75f" |(Gly/G) [[Glicin]] [[Datoteka:Up-arrow-14.png|poveznica=|alt=Up-arrow]]
!U
|-
|GUC
|GCC
|GAC
|GGC
!C
|-
|GUA
|GCA
|GAA
| rowspan="2" style="background-color:#f8b7d3" |(Glu/E) [[Glutaminska kiselina]] ↓
|GGA
!A
|-
|GUG
|GCG
|GAG
|GGG
!G
|-
|}

=== Inverzna tablica RNA kodona ===
{| class="wikitable" style="vertical-align:top;"
|+Inverzna tablica za standardni genetski kod<ref name="iupac">{{cite web|url=http://publications.iupac.org/pac/1974/pdf/4003x0277.pdf|title=Abbreviations and Symbols for Nucleic Acids, Polynucleotides and Their Constituents|author=IUPAC—IUB Commission on Biochemical Nomenclature|publisher=International Union of Pure and Applied Chemistry|access-date=5 December 2020}}</ref>
!Aminokiselina
!DNA kodoni
!Skraćeno
| rowspan="13" |
!Aminokiselina
!DNA kodoni
!Skraćeno
|-
! style="text-align:center;" |Ala, A
|GCU, GCC, GCA, GCG
|GCN
! style="text-align:center;" |Ile, I
|AUU, AUC, AUA
|AUH
|-
! style="text-align:center;" |Arg, R
|CGU, CGC, CGA, CGG; AGA, AGG
|CGN, AGR; ili
CGY, MGR
! style="text-align:center;" |Leu, L
|CUU, CUC, CUA, CUG; UUA, UUG
|CUN, UUR; ili
CUY, YUR
|-
! style="text-align:center;" |Asn, N
|AAU, AAC
|AAY
! style="text-align:center;" |Lys, K
|AAA, AAG
|AAR
|-
! style="text-align:center;" |Asp, D
|GAU, GAC
|GAY
! style="text-align:center;" |Met, M
| colspan="2" |AUG
|-
! style="text-align:center;" |Asn ili Asp, B
|AAU, AAC; GAU, GAC
|RAY
! style="text-align:center;" |Phe, F
|UUU, UUC
|UUY
|-
! style="text-align:center;" |Cys, C
|UGU, UGC
|UGY
! style="text-align:center;" |Pro, P
|CCU, CCC, CCA, CCG
|CCN
|-
! style="text-align:center;" |Gln, Q
|CAA, CAG
|CAR
! style="text-align:center;" |Ser, S
|UCU, UCC, UCA, UCG; AGU, AGC
|UCN, AGY
|-
! style="text-align:center;" |Glu, E
|GAA, GAG
|GAR
! style="text-align:center;" |Thr, T
|ACU, ACC, ACA, ACG
|ACN
|-
! style="text-align:center;" |Gln ili Glu, Z
|CAA, CAG; GAA, GAG
|SAR
! style="text-align:center;" |Trp, W
| colspan="2" |UGG
|-
|-
! style="text-align:center;" |Gly, G
|GGU, GGC, GGA, GGG
|GGN
! style="text-align:center;" |Tyr, Y
|UAU, UAC
|UAY
|-
! style="text-align:center;" |His, H
|CAU, CAC
|CAY
! style="text-align:center;" |Val, V
|GUU, GUC, GUA, GUG
|GUN
|-
! style="text-align:center;" |START
| colspan="2" |AUG
! style="text-align:center;" |STOP
|UAA, UGA, UAG
|URA, UAR
|}

== Izvori ==
{{Izvori}}
{{Mrva-biol}}

[[Kategorija:Stanični procesi]]

Biosinteza proteina - Povijest promjena

WikiSysop: Zamjena teksta - '{{Mrva-biol}}' u ''

WikiSysop: bnz

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica