WikiSysop: bnz

2022-05-08T12:00:02Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 8. svibanj 2022. u 12:00
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Aviano'''-->~~{{Infookvir naselje		{{Infookvir naselje
	\| ime =Aviano		\| ime =Aviano
	\| ime_genitiv =Aviana		\| ime_genitiv =Aviana

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-05T07:42:13Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 5. studeni 2021. u 07:42
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Aviano'''-->{{~~Naselje~~		<!--'''Aviano'''-->{{Infookvir naselje
	\| ime =Aviano		\| ime =Aviano
	\| ime_genitiv =Aviana		\| ime_genitiv =Aviana

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-27T01:02:43Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Naselje
| ime =Aviano
| ime_genitiv =Aviana
| izvorno_ime =<small>Comune di Pordenone</small>

| slika_panorama = Stazione di Aviano.JPG
| veličina_slike =280px
| opis_slike = Željeznički kolodvor Aviano

| slika_zastava =
| slika_zastava_veličina =
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =
| slika_grb_veličina =

| slika_karta =
| veličina_karte =
| opis_karte =
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država = Italija

| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi =46
| širina-minute =04
| širina-oznaka =N
| dužina-stupnjevi =12
| dužina-minute =35
| dužina-oznaka =E

| lokacija_ime =[[Popis država|Država]]
| lokacija_info =[[Italija]]
| lokacija1_ime = Regija
| lokacija1_info =[[Furlanija-Julijska krajina]]
| lokacija2_ime =Provincija
| lokacija2_info =[[Pordenone (pokrajina)|Pordenone (PN)]]
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| dijelovi=Villotta, Costa, Giais, Marsure, Piancavallo, Castello di Aviano, San Martino di Campagna
| vrsta_dijelova =frazioni
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe =Gradonačelnik
| ime_vođe =Stefano Del Cont Bernard
| stranka_vođe =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna =113 km²
| visina =159

| stanovništvo_godina =31. prosinac 2009.
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =8,747<ref name=stat>[http://demo.istat.it/pop2009/index.html Statistiche demografiche ISTAT, Comune: Aviano 31 Dicembre 2009]</ref>
| stanovništvo_gustoća =77.4/ km²
| stanovništvo_uže =
| stanovništvo_uže_gustoća =
| stanovništvo_šire =

| vremenska_zona =
| utc_pomak =+1
| vremenska_zona_DST =CEST
| utc_pomak_DST =+2
| poštanski_broj =33081
| pozivni_broj =0434
| gradovi_prijatelji =

| prazno_ime =
| prazno_info =
| prazno1_ime =

| web_stranica = [http://www.comune.aviano.pn.it/ www.comune.aviano]
| bilješke =
}}
'''Aviano''' ([[furlanski]]: ''Avian''<ref>{{Citiranje časopisa |url=http://www.arlef.it/documents/toponomastiche-denominazions-uficials-in-lenghe-furlane/Denominazions_uficials_in_lenghe_furlane.pdf |accessdate=24. ožujka 2011. |title=Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111222082845/http://www.arlef.it/documents/toponomastiche-denominazions-uficials-in-lenghe-furlane/Denominazions_uficials_in_lenghe_furlane.pdf |archivedate=22. prosinca 2011. }}</ref>) je [[grad]] i općina (comune) u [[Sjeverna Italija|sjevernoj Italiji]] u [[Pordenone (pokrajina)|Pokrajini Pordenone]] u pokrajini [[Furlanija-Julijska krajina]].

Aviano je danas najpoznatiji po zračnoj bazi [[Ratno zrakoplovstvo SAD-a|Ratnog zrakoplovstva SAD-a (USAF)]].

== Zemljopisne karakteristike ==
Aviano leži u podnožju [[Dolomiti|Dolomita]], udaljen 12 km od središta provincije [[Pordenone]]a i 60 km od [[Udine|Udina]]. Od Aviana do poznatog skijališta [[Piancavalo]] (1,267 m), koje je dio (frazione) Aviana ima 16 km.

== Povijest ==
[[Antički Rim|Rimljani]] su pokorili taj kraj oko [[186. pr. Kr.]]
Današnji Aviano je kao naselje nastao početkom 10. stoljeća oko [[srednji vijek|srednjovjekovne]] utvrde, koju su izgradili lokalni [[Feudalizam|feudalci]] - [[vazal]]i [[Akvilejska biskupija|Akvilejske biskupije]]. Od [[1420.]] je pod vlašću
[[Mletačka Republika|Mletačke Republike]], nakon [[Napoleonski ratovi|napoleonskih ratova]], početkom 19. stoljeća Aviano je kao i čitav kraj bio uključen u [[Habsburška Monarhija|habsburšku]] tvorevinu [[Kraljevstvo Lombardija-Venecija]]. Od [[1866.]] je dio [[Kraljevina Italija|Kraljevine Italije]], koja je [[1911.]] izgradila prvu vojnu zračnu luku, tako da je Aviano kolijevka talijanskog ratnog zrakoplovstva.

== Znamenitosti Aviana==
*''Ostatci utvrde'' iz prve polovice 10. stoljeća, na brdu pored grada, od kojeg su ostali; dva tornja, [[donžon]] i bedemi.
*Katedrala (''Duomo'') ''San Zenone'' , podignuta između [[1775.]] – [[1832.]], posjeduje [[Freska|freske]] iz 10. i 17. stoljeća, koje se pripisuju školi [[Paolo Veronese|Paola Veronesea]].

===Zračna baza Aviano ===
[[SAD|Amerikanci]] su počeli rabiti Aviano, odmah po završetku [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] kao pomoćnu [[Zračna luka|zračnu luku]] u kojem su se izmjenjivale razne [[eskadrila|eskadrile]]. Nakon potpisivanja sporazuma između [[Italija|talijanske]] i [[SAD|američke]] vlade [[1955.]] godine u Aviano je iz [[Udine|Udina]] premješteno vrhovno zapovjedništvo [[Ratno zrakoplovstvo SAD-a|Ratnog zrakoplovstva SAD-a (USAF)]] za Italiju.
[[Datoteka:Aviano f-15.jpg|mini|lijevo|240px|Zračna baza Aviano]]
Uloga Aviana je značajno porasla [[1991.]] godine u doba [[Zaljevski rat|Zaljevskog rata]] kad je Aviano bio baza za strateške rezerve. Aviano je dobio još više na značaju kad je [[1992.]] premješteno zapovjedništvo 16 brigade lovačkog zrakoplovstva za hitne operacije i zapovjedništvo 401 brigade (401 Fighter Wing) iz baze [[Torrejon Air Base|Torrejon]] u [[Španjolska|Španjolskoj]]. Aviano je od tad sjedište dviju [[Eskadrili|eskadrila]] lovaca [[F-16 Fighting Falcon|F-16]] (510 i 555 eskadrila) koje su tu premještene iz baze [[Ramstein Air Base|Ramstein]] u [[Njemačka|Njemačkoj]] [[1994.]] Ta brigada je [[1994.]] godine preimenovana iz 401 u ''31 brigadu'', i reorganizirana tako da danas ima 4 eskadrile lovačkih zrakoplova. Od tada je Aviano stalna baza [[NATO]]-a koju vode Amerikanci, a u kojoj rade Talijani rade kao pomoćno osoblje.

== Izvori ==
{{izvori}}

== Vanjske poveznice ==
*[https://web.archive.org/web/20190704192006/http://www.comune.aviano.pn.it/ Službene stranice grada]
*[http://www.aviano.af.mil 31 lovačka brigada iz Aviana]
*[https://web.archive.org/web/20110708024253/http://avianodolcevita.blogspot.com/ Aviano Blog (iz zračne baze Aviano)]

[[Kategorija:Gradovi u Furlaniji-Julijskoj krajini‎]]

Aviano - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica