https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=ArganArgan - Povijest promjena2026-07-16T15:24:35ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Argan&diff=674443&oldid=prevSuradnik10: Zamjena teksta - '{{Jubilarni članak\|(.*)}}' u ''2026-03-13T12:19:24Z<p>Zamjena teksta - '{{Jubilarni članak\|(.*)}}' u ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 13. ožujak 2026. u 12:19</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{Jubilarni članak|55.000}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{naslov u kurzivu}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{naslov u kurzivu}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Taksokvir</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Taksokvir</div></td></tr>
</table>Suradnik10https://enciklopedija.cc/index.php?title=Argan&diff=506468&oldid=prevWikiSysop: bnz2022-05-07T07:49:36Z<p>bnz</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 7. svibanj 2022. u 07:49</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Argan'''--></del>{{Jubilarni članak|55.000}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Jubilarni članak|55.000}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{naslov u kurzivu}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{naslov u kurzivu}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Taksokvir</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Taksokvir</div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Argan&diff=99022&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-09-04T02:29:27Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Argan'''-->{{Jubilarni članak|55.000}}<br />
{{naslov u kurzivu}}<br />
{{Taksokvir<br />
| boja = lightgreen<br />
| naziv = ''Argan''<br />
| slika = Arganier.JPG<br />
| slika_širina = 240px<br />
| slika_opis = Drvo Argan<br />
| regnum = [[Biljke|Plantae]]<br />
| divisio = [[Magnoliophyta]] <br />
| classis = [[Magnoliopsida]]<br />
| ordo = [[Ericales]]<br />
| familia = [[Sapotaceae]]<br />
| genus = '''''[[Sideroxylon]]'''''<br />
| species = '''''S. spinosum'''''<br />
| dvoimeno = ''Sideroxylon spinosum''<br />
| dvoimeno_autorstvo = <small>[[L.]]</small><br />
}}<br />
'''Argan''' ([[latinski jezik|lat]]. ''Sideroxylon spinosum''; sin. ''Argania spinosa, Argania sideroxylon'') [[endem]]sko je stablo vapnenačke polupustinjske doline Sous u jugozapadnom [[Maroko|Maroku]] te regije Tindouf u [[Alžir|Alžiru]]. Jedina je vrsta u rodu ''Argania''.<br />
<br />
== Opis ==<br />
[[Datoteka:Goats on an Argan (Argania spinosa) tree in Morocco.jpg|mini|230px|lijevo|Koze na stablu Argana]]<br />
Stablo argana naraste 8 do 10 m u visinu, a može živjeti 150 do 200 godina. [[Stablo]] je trnovito sa kvrgavim deblom, [[list]]ovi su mali, 2 do 4 cm dugi, ovalni sa zaobljenim vrhom. [[Biljka]] cvjeta u travnju, malim [[cvijet|cvjetovima]] s pet žuto-zelenih latica. [[Plod]] je 2 do 4 cm dugačak te 1.5 do 3 cm širok sa debelom, gorkom korom koja okružuje perikarp neugodnog okusa i slatkastog mirisa. U središtu ploda je vrlo tvrd orah koji sadržava jednu do tri male, uljem bogate sjemenke. Plodovi su zreli u lipnju i srpnju, a potrebno im je više od godinu dana kako bi sazrijeli. <br />
<br />
Šume argana u sjevernoj Africi pokrivaju približno 8,280 km<sup>2</sup> te su pod zaštitom [[UNESCO]]-a kao poseban rezervat biosfere. Površina na kojoj raste argan smanjila se za 50% u posljednjih 100 godina, prvenstveno zbog proizvodnje ugljena, ispaše stoke te intenzivnog uzgoja drugih kultura. Arganovo ulje je danas unosni izvozni proizvod te sve veći opseg kultiviranja ove biljke daje nadu u njezin opstanak.<br />
<br />
==Korištenje==<br />
U nekim dijelovima [[Maroko|Maroka]], kultivacija argana u potpunosti zamjenjuje [[Maslinarstvo]]. Osim kao jestivo ulje, argan se u berberskoj kulturi koristi i kao ogrjev. Danas je argan prepoznat kao jedno od najkvalitetnijih kozmetičkih biljnih ulja.<br />
<br />
==Tradicionalna berba plodova==<br />
Plodovi argana sazrijevaju u srpnju kada su tamni i suhi. Prije berbe, stada koza se drže podalje od nasada koji su vrlo često čuvani. Pravo na sakupljanje plodova uvjetovano je zakonom i plemenskim tradicijama [[Berberi|Berbera]]. U vrijeme berbe na stabla se puštaju koze. Ulje od plodova koji su prošli kroz probavni trakt koza je neugodnog okusa te se ne koristi u prehrambene svrhe već se na taj način odvaja meki dio ploda koji se koristi kao stočna hrana.<br />
<br />
==Tradicionalna proizvodnja arganovog ulja==<br />
[[Datoteka:Argania spinosa habitat1.jpg|mini|230px|Savana sa stablima argana sjeveroistočno od Taroudanta]]<br />
Fizički najzahtjevnija radnja u postupku tradicionalne proizvodnje ulja argana je razbijanje jezgre (oraha), najčešće uz pomoć dva kamena. Sjemenke se izdvajaju te blago preprže( u suvremenoj proizvodnji za kozmetičku industriju najkvalitetnija ulja su od neprženih sjemenki argana). Prepržene sjemenke se melju u pastu uz dodatak malo vode u kamenim prešama. Tako dobivena pasta se ručno cijedi te se na taj način odvija ekstrakcija biljnog ulja. <br />
<br />
Arganovo ulje sadrži 80% nezasićenih masnih kiselina te je otpornije na [[oksidacija|oksidaciju]] od [[maslinovo ulje|maslinovog ulja]]. U [[Maroko|Maroku]] arganovo ulje je luksuz te se donedavno relativno rijetko moglo nabaviti izvan prostora gdje se proizvodi. Danas je arganovo ulje vrlo traženo u [[Europa|Europi]], najviše u kozmetičkoj industriji, ali i za prehranu te ga se može kupiti u specijaliziranim prodavaonicama hrane i kozmetike. Zbog cijene, arganovo se ulje sve češće imitira sintetskim ili jeftinijim uljima. Cijena 500ml arganovog ulja više kvalitete kreće se oko 200 do 250 Eur.<br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori}}<br />
* [http://www.oleador.com/en/arganoil/huile-d-argan-bio.html Arganovo ulje] {{eng oznaka}}<br />
[[Kategorija:Zapotovke]]<br />
<br />
[[Kategorija:Maroko]]<br />
[[Kategorija:Alžir]]<br />
[[Kategorija:Biljne endemske vrste]]</div>WikiSysop