https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=Al-Hvarizmi
Al-Hvarizmi - Povijest promjena
2026-07-17T05:47:11Z
Povijest promjena ove stranice na wikiju
MediaWiki 1.42.3
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Al-Hvarizmi&diff=523505&oldid=prev
Suradnik10: Kategorija:Zemljopisci
2024-08-16T23:42:06Z
<p><a href="/wiki/Kategorija:Zemljopisci" title="Kategorija:Zemljopisci">Kategorija:Zemljopisci</a></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 16. kolovoz 2024. u 23:42</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">Redak 38:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 38:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Matematičari|Al-Hvarizmi]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Matematičari|Al-Hvarizmi]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Astronomi|Al-Hvarizmi]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Astronomi|Al-Hvarizmi]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Geografi</del>|Al-Hvarizmi]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Zemljopisci</ins>|Al-Hvarizmi]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Iranski znanstvenici]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Iranski znanstvenici]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Perzijanci]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Kategorija:Perzijanci]]</div></td></tr>
</table>
Suradnik10
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Al-Hvarizmi&diff=489143&oldid=prev
WikiSysop: bnz
2022-04-28T19:27:35Z
<p>bnz</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 28. travanj 2022. u 19:27</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Al-Hvarizmi'''--></del>[[Datoteka:Persian Khwarazmi.jpg|mini|desno|200px|<center>Al-Hvarizmi]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Datoteka:Persian Khwarazmi.jpg|mini|desno|200px|<center>Al-Hvarizmi]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Abu Džafar Muhamad ibn Musa-al-Hvarizmi''' ([[Perzijski jezik|perz.]] محمد بن موسی خوارزمی), rođen oko [[780.]] godine u [[Horezm]]u (današnjoj [[Hiva|Hivi]], [[Uzbekistan]]), umro [[850.]] godine; [[iran]]ski je [[Matematika|matematičar]], [[Geografija|geograf]] i [[Astronomija|astronom]] kojem se pripisuje uvođenje [[Arapski brojevi|arapskih brojeva]] u [[Matematika|matematiku]].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Abu Džafar Muhamad ibn Musa-al-Hvarizmi''' ([[Perzijski jezik|perz.]] محمد بن موسی خوارزمی), rođen oko [[780.]] godine u [[Horezm]]u (današnjoj [[Hiva|Hivi]], [[Uzbekistan]]), umro [[850.]] godine; [[iran]]ski je [[Matematika|matematičar]], [[Geografija|geograf]] i [[Astronomija|astronom]] kojem se pripisuje uvođenje [[Arapski brojevi|arapskih brojeva]] u [[Matematika|matematiku]].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>
WikiSysop
https://enciklopedija.cc/index.php?title=Al-Hvarizmi&diff=41169&oldid=prev
WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica
2021-08-20T10:27:00Z
<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Al-Hvarizmi'''-->[[Datoteka:Persian Khwarazmi.jpg|mini|desno|200px|<center>Al-Hvarizmi]]<br />
'''Abu Džafar Muhamad ibn Musa-al-Hvarizmi''' ([[Perzijski jezik|perz.]] محمد بن موسی خوارزمی), rođen oko [[780.]] godine u [[Horezm]]u (današnjoj [[Hiva|Hivi]], [[Uzbekistan]]), umro [[850.]] godine; [[iran]]ski je [[Matematika|matematičar]], [[Geografija|geograf]] i [[Astronomija|astronom]] kojem se pripisuje uvođenje [[Arapski brojevi|arapskih brojeva]] u [[Matematika|matematiku]].<br />
<br />
No, on je samo zaslužan za prenošenje arapskih brojeva u [[Europa|Europu]] jer brojčani sustav bilježenja brojeva znamenkama od 0 do 9 vuče korijene iz [[Indija|Indije]] još oko 500. godine. Da nema tog sustava bilježenja brojeva bila bi nemoguća novija otkrića.<br />
<br />
On se u svom djelu "Računanje s indijskim brojevima" pozabavio s tim sustavom i objasnio kako funkcionira. To je djelo prevedeno na [[latinski jezik|latinski]] i prihvaćeno na Zapadu, a potom i u cijelom svijetu. Bavio se i drugim granama matematike. Sastavio je tablice za funkcije sinus i tangens. Zaslužan je kao autor prve knjige i [[Algebra|algebri]]. U svom djelu "Računanje metodom upotpunjavanja i uravnoteženja" izložio je praktična pravila aritmetičkog računanja koristeći se postupcima koji su kasnije nazvani algebrom (od arapskog naziva knjige: "Hisâb '''al-'Jabr''' w-al-Mуqâbalah"). <br />
<br />
[[Datoteka:Image-Al-Kitāb_al-muḫtaṣar_fī_ḥisāb_al-ğabr_wa-l-muqābala.jpg|mini|desno|200px|Stranica iz "Algebre"]]<br />
<br />
Dao je opću metodu (Al-Hvarizmijevo rješenje) za nalaženje dva korijena kvadratne jednadžbe:<br />
<br />
:<math>a x^2 + bx + c = 0\,</math> (gdje vrijedi: <math>{a \neq 0}\,</math>); <br />
<br />
i pokazao je da su korijeni<br />
<br />
:<math>x_1 = \frac {-b + \sqrt {b^2 - 4ac}} {2a}</math><br />
<br />
:<math>x_2 = \frac {-b - \sqrt {b^2 - 4ac}} {2a}</math><br />
<br />
<br />
Njegov rad podržavao je kalif [[Al-Mamum]], vladar muslimanskog carstva koje se protezalo od [[Indija|Indije]] do [[Mediteran|Sredozemlja]], koji je za svoje vladavine (oko [[820.]] godine) osnovao "Kuću mudrosti", akademiju u kojoj su se čuvali prijevodi važnih grčkih tekstova.<br />
<br />
Među kasnijim matematičarima na koje je utjecao Al-Hvarizmi bili su [[Omar Hajjam]], [[Leonardo Fibonacci]] iz [[Pisa|Pise]] i magistar Jakob iz [[Firenca|Firence]], čija [[Italija|talijanska]] rasprava o matematici iz [[1307.]] god, sadrži, kao i Leonardova djela, pet tipova kvadratnih jednadžbi, koje su se nalazile u djelima muslimanskih matematičara. [[Al-Khayyâm]]ova [[algebra]] koja označava značajan napredak od Al-Hvarizmijeve algebre, sadrži geometrijska i algebarska rješenja jednadžbi drugog steupnja i jednu izvrsnu podjelu jednadžbi.<br />
<br />
== Poznata djela ==<br />
* Hisâb al-'Jabr w-al-Mуqâbalah<br />
* Kitab al-Jam'a wal-Tafreeq bil Hisab al-Hindi (o aritmetici)<br />
* Kitab Surat-al-Ard (o geografiji)<br />
* Istikhraj Tarikh al-Yahud (o židovskom kalendaru)<br />
* Kitab al-Tarikh (knjiga o povijesti)<br />
* Kitab al-Rukhmat (o sunčanim satovima)<br />
<br />
== Vanjske poveznice ==<br />
*[https://web.archive.org/web/20090105051219/http://members.aol.com/bbyars1/algebra.html Al-Hvarizmi i algebra]<br />
*[http://members.tripod.com/~wzzz/KHAWARIZ.html Muhamed Bin Musa Al-Hvarizmi]<br />
*[https://web.archive.org/web/20100401085254/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Mathematicians/Al-Khwarizmi.html Biografija]<br />
<br />
[[Kategorija:Matematičari|Al-Hvarizmi]]<br />
[[Kategorija:Astronomi|Al-Hvarizmi]]<br />
[[Kategorija:Geografi|Al-Hvarizmi]]<br />
[[Kategorija:Iranski znanstvenici]]<br />
[[Kategorija:Perzijanci]]</div>
WikiSysop