WikiSysop: bnz

2022-04-08T18:39:45Z

bnz

←Starija inačica		Inačica od 8. travanj 2022. u 18:39
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Aerodinamički potisak'''-->~~[[Datoteka:Front wings f1.jpg\|mini\|desno\|Razvoj prednjih krila u Formuli 1 (gore prema dolje).]]		[[Datoteka:Front wings f1.jpg\|mini\|desno\|Razvoj prednjih krila u Formuli 1 (gore prema dolje).]]
	'''Aerodinamički potisak'''<ref>Osnove aerodinamike Formule 1</ref><ref>Formula 1, što ste znali i što niste</ref> (eng. ''downforce'') je [[sila]] koja pritišće [[automobil]], češće bolid Formule 1 prema dolje (na površinu [[asfalt]]a) te tako povećava prianjanje gume o podlogu i omogućava brže prolaske kroz zavoje (bez bočnog proklizavanja), te mora smanjiti [[otpor zraka]]. Ta sila je po smjeru suprotna [[uzgon]]u, te [[grip (automobliziam)\|grip]] bolida ovisi najviše baš o [[aerodinamika\|aerodinamici]] bolida (80 %) i preostalo o gumama. Glavno pravilo aerodinamike u Formuli 1 je: stvoriti što više downforcea uz što manji otpor zraka.		'''Aerodinamički potisak'''<ref>Osnove aerodinamike Formule 1</ref><ref>Formula 1, što ste znali i što niste</ref> (eng. ''downforce'') je [[sila]] koja pritišće [[automobil]], češće bolid Formule 1 prema dolje (na površinu [[asfalt]]a) te tako povećava prianjanje gume o podlogu i omogućava brže prolaske kroz zavoje (bez bočnog proklizavanja), te mora smanjiti [[otpor zraka]]. Ta sila je po smjeru suprotna [[uzgon]]u, te [[grip (automobliziam)\|grip]] bolida ovisi najviše baš o [[aerodinamika\|aerodinamici]] bolida (80 %) i preostalo o gumama. Glavno pravilo aerodinamike u Formuli 1 je: stvoriti što više downforcea uz što manji otpor zraka.

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-20T06:56:48Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

[[Datoteka:Front wings f1.jpg|mini|desno|Razvoj prednjih krila u Formuli 1 (gore prema dolje).]]
'''Aerodinamički potisak'''<ref>Osnove aerodinamike Formule 1</ref><ref>Formula 1, što ste znali i što niste</ref> (eng. ''downforce'') je [[sila]] koja pritišće [[automobil]], češće bolid Formule 1 prema dolje (na površinu [[asfalt]]a) te tako povećava prianjanje gume o podlogu i omogućava brže prolaske kroz zavoje (bez bočnog proklizavanja), te mora smanjiti [[otpor zraka]]. Ta sila je po smjeru suprotna [[uzgon]]u, te [[grip (automobliziam)|grip]] bolida ovisi najviše baš o [[aerodinamika|aerodinamici]] bolida (80 %) i preostalo o gumama. Glavno pravilo aerodinamike u Formuli 1 je: stvoriti što više downforcea uz što manji otpor zraka.

== Namjena i princip rada ==
Tri najveće i najvažnije aerodinamičke komponente generiraju različitu količinu downforcea, ovisno o potrebi, a srednje veličine su da [[difuzor]] proizvodi približno 40% downforca, stražnje krilo 35%, dok prednje krilo proizvodi otprilike 25% ukupnog downforca dobivenog aerodinamikom. Povećavanjem downforcea povećava se grip guma, a samim time se poboljšava ležanje bolida u zavojima, čime može brže prolaziti kroz zavoje, te se automatski dobiva na vremenu, što je cilj. Downforce raste s kvadratom brzine, što znači da ukoliko se brzina poveća 5 puta, downforce će se povećati 25 puta. Primjena koliko downforcea treba bolidu ovisi o aerodinamičnim zahtjevima pojedine staze. Uske i spore staze kao što je [[VN Monaka|Monte Carlo]] trebaju više downforcea, a brzim stazama kao što je [[VN Italije|Monza]] treba imat što manje downforcea kako bi imali velike brzine na ravnim dijelovima staze i što manji otpor zraka.

== Primjena u Formuli 1 ==
[[Datoteka:Rear wing f1 n.jpg|mini|desno|230px|Stražnje krilo bolida F1 iz sezone 1998.]]
Kasnih 60-ih nekoliko momčadi je počelo eksperimentirati s [[spojler]]ima, koji su služili da bolid pritišće prema dolje. Onda se krenulo s pokusima pomičnih krilca, dok se u sezoni 1970. ograničila veličina i mjesto postavke krilca. Do sredine 1970. godine otkrio se [[efekt tla]] (eng. ground effect), downforce. Lotusovi tehničari su otkrili da bi se cijeli bolid mogao ponašati kao jedno veliko krilo i tako bi bio pričvršćen uz tlo. Krajnost je bila kreacija [[Gordon Murray|Gordona Murraya]] koji je postavio [[ventilator]] na bolid koji je stvarao ogroman downforce. To je već nakon jedne utrke bilo zabranjeno, te je ubrzo i pravilima određeno koliko bolid može proizvoditi downforcea.

{{glavni|Difuzor}}
Načelo rada krila u F1 bolidu je da radi na principu razlike [[tlakov]]a (pritiska) između gornje i donje površine krila. Za veći downforce, poželjna je što veća razlika tlakova između donje i gornje strane krila. Isto tako, difuzor i dimnjaci pomažu stražnjem krilu da na donji dio bude ostvaren manji tlak (difuzor daje brži, nisko tlačni zrak, a dimnjak daje topliji, također nisko tlačni zrak), te pošto je mnogo veći tlak na gornjoj strani krila, dolazi do stvaranja downforcea. U zadnje vrijeme upravo su difuzori, točnije dvostruki difuzor bio ključan u osvajanju naslova prvenstva Forumule 1. Ipak, [[FIA|FIA-a]] je odlučila u iznesenom pravilniku da su od 2011. zabranjeni dvostruki difuzori.

== Vidi još ==
*[[Difuzor]]
*[[Aerodinamika]]
*[[Bernoullijeva jednadžba]]
*[[Grip (automobilizam)]]
*[[Zračni tunel]]

== Izvori ==
{{izvori}}

[[Kategorija:Automobilizam]]
[[Kategorija:Formula 1]]

Aerodinamički potisak - Povijest promjena

WikiSysop: bnz

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica