Abomey - Povijest promjena

Suradnik10: Zamjena teksta - '{{it icon}}' u '{{tal oznaka}}'

2025-05-30T22:51:52Z

Zamjena teksta - '{{it icon}}' u '{{tal oznaka}}'

←Starija inačica		Inačica od 30. svibanj 2025. u 22:51
Redak 219:		Redak 219:

	==Vanjske poveznice==		==Vanjske poveznice==
	*[http://www.epa-prema.net/abomeyGB/index.html Povijesni muzej u Abomeyu] {{eng oznaka}}{{fra oznaka}}{{~~it icon~~}}		*[http://www.epa-prema.net/abomeyGB/index.html Povijesni muzej u Abomeyu] {{eng oznaka}}{{fra oznaka}}{{tal oznaka}}

	[[Kategorija:Gradovi u Beninu]]		[[Kategorija:Gradovi u Beninu]]
	[[Kategorija:Svjetska baština u Africi]]		[[Kategorija:Svjetska baština u Africi]]

Suradnik10: Zamjena teksta - '{{UNESCO-svjetska baština' u '{{UNESCO – svjetska baština'

2025-04-18T01:28:20Z

Zamjena teksta - '{{UNESCO-svjetska baština' u '{{UNESCO – svjetska baština'

←Starija inačica		Inačica od 18. travanj 2025. u 01:28
Redak 166:		Redak 166:

	==Kraljevske palače Abomeya==		==Kraljevske palače Abomeya==
	{{UNESCO-svjetska baština		{{UNESCO – svjetska baština
	\|ime mjesta = Kraljevske palače Abomeya		\|ime mjesta = Kraljevske palače Abomeya
	\|slika = Abomey 2006 1.jpg		\|slika = Abomey 2006 1.jpg

WikiSysop: file --> datoteka

2022-04-15T06:45:04Z

file --> datoteka

←Starija inačica		Inačica od 15. travanj 2022. u 06:45
Redak 156:		Redak 156:

	Abomey je zbratimljen s gradom [[Albi]] u [[Francuska\|Francuskoj]], čije je povijesno središte također upisano na [[UNESCO]]-v [[popis mjesta svjetske baštine u Europi]].		Abomey je zbratimljen s gradom [[Albi]] u [[Francuska\|Francuskoj]], čije je povijesno središte također upisano na [[UNESCO]]-v [[popis mjesta svjetske baštine u Europi]].
	[[~~File~~:The célébration at Abomey(1908). - The veteran amazones( AHOSI ) of the Fon king Béhanzin, Son of Roi Gélé.jpg\|mini\|lijevo\|<center>Fon ceremonija kralja Géléa, sina slavnog [[Béhanzin]]a, 1908. god.]]		[[Datoteka:The célébration at Abomey(1908). - The veteran amazones( AHOSI ) of the Fon king Béhanzin, Son of Roi Gélé.jpg\|mini\|lijevo\|<center>Fon ceremonija kralja Géléa, sina slavnog [[Béhanzin]]a, 1908. god.]]
	==Povijest==		==Povijest==

Redak 184:		Redak 184:

	<gallery>		<gallery>
	~~File~~:Celebration at Abomey.- Important witchdoctors.jpg\|<center>"Važni vračevi" (1908.)		Datoteka:Celebration at Abomey.- Important witchdoctors.jpg\|<center>"Važni vračevi" (1908.)
	~~File~~:The célébration at Abomey(1908). - Dance of the Fon chiefs.jpg\|<center>Ples Fon poglavica 1908. god.		Datoteka:The célébration at Abomey(1908). - Dance of the Fon chiefs.jpg\|<center>Ples Fon poglavica 1908. god.
	~~File~~:The celebration at Abomey. - Young girl with wooden statue of mystic chair.jpg\|<center>Djevojka s čarobnom skulpturom stolice (1908.)		Datoteka:The celebration at Abomey. - Young girl with wooden statue of mystic chair.jpg\|<center>Djevojka s čarobnom skulpturom stolice (1908.)
	~~File~~:Abomey-Königspalast3.jpg\|<center>Kraljevska palača		Datoteka:Abomey-Königspalast3.jpg\|<center>Kraljevska palača
	Slika:Gbehanzin.jpg\|<center>Skulptura kralja Behanzina		Slika:Gbehanzin.jpg\|<center>Skulptura kralja Behanzina
	</gallery>		</gallery>

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (- +)

2022-01-03T05:44:00Z

Bot: Automatska zamjena teksta (- +)

←Starija inačica		Inačica od 3. siječanj 2022. u 05:44
Redak 1:		Redak 1:
	~~<!--'''Abomey'''-->~~{{Slično\|gradu u departmanu Zou\|grad u departmanu Atlantique, predgrađe [[Cotonou]]a\|Abomey-Calavi}}		{{Slično\|gradu u departmanu Zou\|grad u departmanu Atlantique, predgrađe [[Cotonou]]a\|Abomey-Calavi}}
	{{Infookvir naselje		{{Infookvir naselje
	\| ime = Abomey		\| ime = Abomey

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

2021-11-16T02:17:31Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{cite web +{{Citiranje weba)

←Starija inačica		Inačica od 16. studeni 2021. u 02:17
Redak 196:		Redak 196:
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	! Godina		! Godina
	! Populacija<ref name="World Gazetteer">{{~~cite web~~\|url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-35&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=346914209\|title=Abomey\|accessdate=19. prosinca 2009.\|work=World Gazetteer\|archiveurl=https://archive.today/20121209114926/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-35&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=346914209\|archivedate=9. prosinca 2012.}}</ref>		! Populacija<ref name="World Gazetteer">{{Citiranje weba\|url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-35&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=346914209\|title=Abomey\|accessdate=19. prosinca 2009.\|work=World Gazetteer\|archiveurl=https://archive.today/20121209114926/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-35&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=346914209\|archivedate=9. prosinca 2012.}}</ref>
	\|-		\|-
	\| 1860-ih		\| 1860-ih

WikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

2021-11-05T05:10:29Z

Bot: Automatska zamjena teksta (-{{Naselje +{{Infookvir naselje)

←Starija inačica		Inačica od 5. studeni 2021. u 05:10
Redak 1:		Redak 1:
	<!--'''Abomey'''-->{{Slično\|gradu u departmanu Zou\|grad u departmanu Atlantique, predgrađe [[Cotonou]]a\|Abomey-Calavi}}		<!--'''Abomey'''-->{{Slično\|gradu u departmanu Zou\|grad u departmanu Atlantique, predgrađe [[Cotonou]]a\|Abomey-Calavi}}
	{{~~Naselje~~		{{Infookvir naselje
	\| ime = Abomey		\| ime = Abomey
	\| ime_genitiv = Abomeya		\| ime_genitiv = Abomeya

WikiSysop: no summary specified

2021-11-01T08:26:44Z

no summary specified

←Starija inačica		Inačica od 1. studeni 2021. u 08:26
Redak 217:		Redak 217:
	{{izvori}}		{{izvori}}

	~~{{commonscat}}~~
	==Vanjske poveznice==		==Vanjske poveznice==
	*[http://www.epa-prema.net/abomeyGB/index.html Povijesni muzej u Abomeyu] {{eng oznaka}}{{fra oznaka}}{{it icon}}		*[http://www.epa-prema.net/abomeyGB/index.html Povijesni muzej u Abomeyu] {{eng oznaka}}{{fra oznaka}}{{it icon}}

WikiSysop: Bot: Automatski unos stranica

2021-09-20T09:40:45Z

Bot: Automatski unos stranica

Nova stranica

{{Slično|gradu u departmanu Zou|grad u departmanu Atlantique, predgrađe [[Cotonou]]a|Abomey-Calavi}}
{{Naselje
| ime = Abomey
| ime_genitiv = Abomeya
| izvorno_ime =
| translit_jezik1 =
| translit_jezik1_vrsta =
| translit_jezik1_info =
| translit_jezik1_vrsta1 =
| translit_jezik1_info1 =
| translit_jezik1_vrsta2 =
| translit_jezik1_info2 =
| translit_jezik1_vrsta3 =
| translit_jezik1_info3 =
| translit_jezik1_vrsta4 =
| translit_jezik1_info4 =
| translit_jezik1_vrsta5 =
| translit_jezik1_info5 =
| translit_jezik1_vrsta6 =
| translit_jezik1_info6 =

| slika_panorama =
| veličina_slike =
| opis_slike =

| slika_zastava =
| slika_zastava_veličina =
| slika_pečat =
| slika_pečat_veličina =
| slika_grb =
| slika_grb_veličina =
| slika_amblem_prazno =
| slika_amblem_prazno_veličina =
| slika_amblem_prazno_opis =

| slika_karta =
| veličina_karte =
| opis_karte =
| slika_karta1 =
| veličina_karte1 =
| opis_karte1 =

| slika_lokacijska_karta_država =Benin
| slika_lokacijska_karta_opis ={{PAGENAME}} na karti Benina

| nadimak =
| geslo =

| širina-stupnjevi =7
| širina-minute =11
| širina-oznaka =N
| dužina-stupnjevi =1
| dužina-minute =59
| dužina-oznaka =E

| lokacija_ime = Država
| lokacija_info = {{ZD+X/B|BEN}}
| lokacija1_ime = Departman
| lokacija1_info = [[Zou]]
| lokacija2_ime =
| lokacija2_info =
| lokacija3_ime =
| lokacija3_info =

| utemeljenje_ime =
| utemeljenje_datum =
| utemeljenje1_ime =
| utemeljenje1_datum =
| utemeljenje2_ime =
| utemeljenje2_datum =
| utemeljenje3_ime =
| utemeljenje3_datum =
| osnivač =
| nazvan_po =

| dijelovi =
| vrsta_dijelova =
| d1-d50

| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe =
| ime_vođe =
| stranka_vođe =
| titula_vođe1 =
| ime_vođe1 =
| titula_vođe2 =
| ime_vođe2 =
| titula_vođe3 =
| ime_vođe3 =
| titula_vođe4 =
| ime_vođe4 =

| površina_bilješke =
| površina_ukupna = 142 km²
| površina_kopna =
| površina_vode =
| postotak_vode =
| površina_uža =
| površina_šira =
| površina_prazno1_ime =
| površina_prazno1 =
| površina_prazno2_ime =
| površina_prazno2 =
| visina =221 m
| visina_izvor =
| visina_max =
| visina_min =

| stanovništvo_godina =2008.
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo =87.344
| stanovništvo_gustoća = 615.1/km²
| stanovništvo_uže =
| stanovništvo_uže_gustoća =
| stanovništvo_šire =
| stanovništvo_šire_gustoća =
| stanovništvo_prazno1_ime =
| stanovništvo_prazno1 =
| stanovništvo_gustoća_prazno1 =
| stanovništvo_prazno2_ime =
| stanovništvo_prazno2 =
| stanovništvo_gustoća_prazno2 =

| vremenska_zona =Zapadnoafričko vrijeme
| utc_pomak =+1
| vremenska_zona_DST =
| utc_pomak_DST =
| poštanski_broj = 1615
| pozivni_broj =
| gradovi_prijatelji =

| prazno_ime =
| prazno_info =
| prazno1_ime =
| prazno1_info =
| prazno2_ime =
| prazno2_info =
| prazno3_ime =
| prazno3_info =
| prazno4_ime =
| prazno4_info =
| prazno5_ime =
| prazno5_info =
| prazno6_ime =
| prazno6_info =

| web_stranica =

| bilješke =
}}

'''Abomey''' je grad u [[Benin]]u, glavni grad departmana Zou. Povijesna je prijestolnica kraljevstva [[Dahomej (kraljevstvo)|Dahomej]], koje je postojalo od [[1600.]] do [[1900.]] godine. Grad je bio okružen zemljanim zidinama, a kraljevske palače Abomeya (zapravo skupina zemljanih građevina koje je izgradio narod [[Fon (narod)|Fon]]) uvršene su na [[UNESCO]]-vu listu [[Popis mjesta svjetske baštine u Africi|svjetske kulturne baštine]]<ref>[http://whc.unesco.org/en/list/323 Kraljevske palače u Abomeyu na stranicama UNESCO-a] {{eng oznaka}} Preuzeto 16. listopada 2011.</ref>. .

Iako danas Abomey nema toliko značenje kao nekad, popularno je [[Turizam|turističko]] odredište i centar malih [[obrt]]a.

Abomey je zbratimljen s gradom [[Albi]] u [[Francuska|Francuskoj]], čije je povijesno središte također upisano na [[UNESCO]]-v [[popis mjesta svjetske baštine u Europi]].
[[File:The célébration at Abomey(1908). - The veteran amazones( AHOSI ) of the Fon king Béhanzin, Son of Roi Gélé.jpg|mini|lijevo|<center>Fon ceremonija kralja Géléa, sina slavnog [[Béhanzin]]a, 1908. god.]]
==Povijest==

Zapadnoafričko kraljevstvo Abomey (bivši [[Dahomej]]) osnovao je narod [[Fon]] 1625. godine i razvilo se u snažno vojno i trgovačko carstvo, jedno od najmoćnijih na zapadnoj obali Afrike. Dvanaest kraljeva Abomeya su vladali jedan iza drugoga od 1695. do 1900. godine. Do kraja 19. stoljeća njihov primarni izvor bogatstva bila je prodaje ratnih zarobljenika kao [[rob]]ova europskim trgovcima roblja za prijevoz preko [[Atlantik]]a u [[Novi Svijet]].

Svaki od dvanaest kraljeva izgradio je raskošno ukrašenu palaču na kraljevskom posjedu u Abomeyu, glavnom gradu, sve unutar istog [[klip]]ovima ograđenog prostora, u skladu s protorom i materijalima prethodnih palača.

Kako bi se prkosili francuskoj okupaciji 1892. godine, kralj [[Behanzin]] je naredio da se grad (uključujući palače) spali. ''Salle des Bijoux'' ("Dvorana dragulja"), palača ranijih vladara, je bila jedna od rijetkih građevina koja je preživjela vatru i njezini bareljefi su od posebnog značaja kao povijesni zapis bogate Fon kulture.

==Kraljevske palače Abomeya==
{{UNESCO-svjetska baština
|ime mjesta = Kraljevske palače Abomeya
|slika = Abomey 2006 1.jpg
|godina = [[1988.]] <small>(9. zasjedanje)</small>
|vrst baštine = Kulturno dobro
|mjerilo = iii, iv
|ugroženost = -
|poveznica = http://whc.unesco.org/en/list/323bis
|država = {{ZD+X/B|BEN}}
}}

Kraljevske palače u Abomey su iznimno svjedočanstvo kulturne tradicije koja je postala ranjiva pod utjecajem vremena. Još uvijek se redovito koriste za tradicionalne rituale i za kraljevske svečanosti. Zgrade palača su važne ne samo zbog prošlosti koje predstavljaju, nego i za tradiciju koju pomažu održati.

Sve se odlikuju zajedničkim odlikama: unutar zajedničkog obzida svaka palača ima svoje zidine s tri dvorišta. Vanjsko dvorište je mjesto obreda i ceremonija vojne parade, dok se iz unutrašnjeg dvorišta i privatnog dvorišta može pristupiti odvojenim rezidencijama kralja (palača) i kraljice (Akaba palača).

Tijekom stoljeća, kompleksa palača se ispunio stanovima, zgradama, freskama, skulpturama, te nizom zamršenih [[bareljef]]a. Za društvo bez pisanih dokumenata, bareljefi, koji su se koristili kao ukras na palačama, služe kao jedinstveni zapisi prošlosti. Oni predstavljaju najznačajnije događaje u razvoju naroda [[Fon]] i njihova carstva, slaveći vojne pobjede i moć svakog kralja, te dokumentiranjem mitova Fon ljudi, te njihovih običaja i rituala. Zidovi pokazuju kako se vojna moć Abomey kraljevstva djelomično temeljila na ratnicama koje su u potpunosti bile ravne svojim muškim kolegama u žestini i hrabrosti. Oni također prikazuju mitske životinje koje simboliziraju karakteristike kraljeva i njihovu moć kao vladara.

<gallery>
File:Celebration at Abomey.- Important witchdoctors.jpg|<center>"Važni vračevi" (1908.)
File:The célébration at Abomey(1908). - Dance of the Fon chiefs.jpg|<center>Ples Fon poglavica 1908. god.
File:The celebration at Abomey. - Young girl with wooden statue of mystic chair.jpg|<center>Djevojka s čarobnom skulpturom stolice (1908.)
File:Abomey-Königspalast3.jpg|<center>Kraljevska palača
Slika:Gbehanzin.jpg|<center>Skulptura kralja Behanzina
</gallery>

==Stanovništvo==

Prema popisu iz [[2002.]] godine, Abomey je imao 59.672 stanovnika.<ref>[http://www.citypopulation.de/Benin.html Benin: City Population]</ref>, ali se u posljednje vrijeme broj stanovnika procjenjuje na skoro 90.000.
{| class="wikitable"
! Godina
! Populacija<ref name="World Gazetteer">{{cite web|url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-35&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=346914209|title=Abomey|accessdate=19. prosinca 2009.|work=World Gazetteer|archiveurl=https://archive.today/20121209114926/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-35&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=346914209|archivedate=9. prosinca 2012.}}</ref>
|-
| 1860-ih
| 24 000
|-
| 1979.
| 38 412
|-
| 1992.
| 65 725
|-
| 2002.
| 77 997
|-
| 2008. (procjena)
| 87 344
|}

==Izvori==
{{izvori}}

{{commonscat}}
==Vanjske poveznice==
*[http://www.epa-prema.net/abomeyGB/index.html Povijesni muzej u Abomeyu] {{eng oznaka}}{{fra oznaka}}{{it icon}}

[[Kategorija:Gradovi u Beninu]]
[[Kategorija:Svjetska baština u Africi]]