https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=AbakAbak - Povijest promjena2026-07-16T02:33:28ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=Abak&diff=410474&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatska zamjena teksta (-<!--(.*?)--> +)2022-01-03T03:46:33Z<p>Bot: Automatska zamjena teksta (-<!--(.*?)--> +)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 3. siječanj 2022. u 03:46</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Abak'''--></del>{{nedostaju izvori}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{nedostaju izvori}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Datoteka:Boulier1.JPG|desno|mini|239px|Kineski abak.]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Datoteka:Boulier1.JPG|desno|mini|239px|Kineski abak.]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=Abak&diff=82453&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-08-31T21:45:41Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Abak'''-->{{nedostaju izvori}}<br />
[[Datoteka:Boulier1.JPG|desno|mini|239px|Kineski abak.]]<br />
<br />
'''Abak''' ('''računaljka''', [[latinski|lat.]] ''abacus'') je pomagalo pločastog oblika za lakše izvođenje računskih operacija. Prvotno se koristio u Aziji.<br />
<br />
== Izgled ==<br />
[[Stari Rim|Rimski]] abak bila je ploča podijeljena na pruge ili pravokutna polja po kojima su se pomicali kamenčići ili žetoni. Prema položaju kamenčiću je pripadala određena vrijednost. Od latinskog izraza ''calculus'', što znači kamenčić, nastao je izraz ''calculare'' - računati. U [[Europa|Europi]] se rimski abak povremeno koristio do [[16. stoljeće|16. stoljeća]]. <br />
<br />
[[Kina|Kineski]] abak bio je okvir s napetim žicama na kojima su bile nanizane kuglice te je svakoj žici odgovarala određena vrijednost. Od kineskog razvio se i [[japan]]ski ''soroban'' na kojem su unutar okvira na štapićima bili nanizani dvostruki čunjići (4+1 na svakom štapiću). ''Soroban'' se u [[Japan]]u i danas upotrebljava.<br />
<br />
Abak je, povijesno gledano, stari izum za računanje. Danas se koristi kao sprava za računanje namijenjena djeci.<br />
<br />
== Tijek rada ==<br />
Abak je najčešće [[drvo (materijal)|drven]]. Sastoji se od okvira s kuglicama ili kamenčićima koji su nabodeni na štapiće ili žicu, a povlače se po izrezbarenim otvorima. Kuglice ili kamenčići svojim položajem predstavljaju vrijednost određenog broja. Abak omogućava i rješavanje nešto kompliciranijih računskih operacija. <br />
<br />
Međutim, iako je abak čovjeku pomagao u računanju, računanje se zapravo izvodilo u ljudskoj svijesti pa je abak čovjeku služio samo kao pomoć.<br />
<br />
Abak koriste i pojedinci koji ne mogu vidjeti. Oni ga koriste pri predstavljanju matematičkih funkcija kao što su [[množenje]], [[dijeljenje]], [[oduzimanje]] i [[zbrajanje]]. Iza žica na kojima su kuglice stavlja se gumeni ili neki drugi meki materijal da se kuglice ne bi pomicale dok slijepi dodiruju prstima kuglice.<br />
<br />
== Izvori ==<br />
{{izvori}}<br />
<br />
<br />
[[Kategorija:Aritmetika]]<br />
[[Kategorija:Alati]]</div>WikiSysop