https://enciklopedija.cc/index.php?action=history&feed=atom&title=%C4%8CiliČili - Povijest promjena2026-07-20T11:54:20ZPovijest promjena ove stranice na wikijuMediaWiki 1.42.3https://enciklopedija.cc/index.php?title=%C4%8Cili&diff=592476&oldid=prevWikiSysop: Zamjena teksta - '<!--'''Č(.*)'''-->' u ''2025-05-29T12:36:16Z<p>Zamjena teksta - '<!--'''Č(.*)'''-->' u ''</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="hr">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">←Starija inačica</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Inačica od 29. svibanj 2025. u 12:36</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Redak 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Redak 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!--'''Čili'''--></del>[[Datoteka:Cubanelle Peppers.jpg|mini|desno|Čili paprika]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Datoteka:Cubanelle Peppers.jpg|mini|desno|Čili paprika]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Čili''' (chilli) je plod različitih tropskih vrsta paprike (uključujući i neke varijetete nama poznate domaće [[paprika|paprike]]) s vrlo sitnim plodovima koji se suše i melju u prah. Čiliji su dugi svega 4 cm, boje žute, zelene, narančaste ili crvene, a imaju nadasve ljuti okus. Kada se komuške osuše i samelju dobije se '''kajenski papar'''. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''Čili''' (chilli) je plod različitih tropskih vrsta paprike (uključujući i neke varijetete nama poznate domaće [[paprika|paprike]]) s vrlo sitnim plodovima koji se suše i melju u prah. Čiliji su dugi svega 4 cm, boje žute, zelene, narančaste ili crvene, a imaju nadasve ljuti okus. Kada se komuške osuše i samelju dobije se '''kajenski papar'''. </div></td></tr>
</table>WikiSysophttps://enciklopedija.cc/index.php?title=%C4%8Cili&diff=20769&oldid=prevWikiSysop: Bot: Automatski unos stranica2021-07-31T02:49:35Z<p>Bot: Automatski unos stranica</p>
<p><b>Nova stranica</b></p><div><!--'''Čili'''-->[[Datoteka:Cubanelle Peppers.jpg|mini|desno|Čili paprika]]<br />
<br />
'''Čili''' (chilli) je plod različitih tropskih vrsta paprike (uključujući i neke varijetete nama poznate domaće [[paprika|paprike]]) s vrlo sitnim plodovima koji se suše i melju u prah. Čiliji su dugi svega 4 cm, boje žute, zelene, narančaste ili crvene, a imaju nadasve ljuti okus. Kada se komuške osuše i samelju dobije se '''kajenski papar'''. <br />
<br />
Naziv čili potječe od španjolske riječi ''chile'' za tu vrstu paprike, jer su je [[Španjolska|Španjolci]] donijeli u [[Europa|Europu]] za vrijeme [[Kristofor Kolumbo|Kolumbovih]] putovanja. Šarenilo naziva proizlazi iz doba kada se čili dopremao iz [[Portugal|portugalskih]] i španjolskih kolonija u [[Južna Amerika|Južnoj Americi]], [[Indija|Inidiji]] i [[Afrika|Africi]], gdje se i danas uzgaja. <br />
<br />
Čili je izvanredno oštra okusa, pa je dvadesetak puta jači od obične ljute paprike. Okus mu je međutim manje aromatičan i pikantan, boja mnogo bljeđa. Glavni sastojak koji mu daje specifičnu ljutinu je ''capsaicin'', tvar koja pokazalo se snižava razine [[kolesterol|kolesterola]] i [[trigliceridi|triglicerida]] u [[krv|krvi]], sprečava grušanje krvi, jača [[imunitet]] i ima antibakterijska i [[fungicid|fungicidna]] svojstva. <br />
<br />
Upotrebljava se za začinjanje jela od povrća, pikantnih umaka, namaza, kao dodatak kravljem siru, variva od paprika i graha, a važni je sastojak popularnog [[Meksiko|meksičkog]] jela [[Chili con carne]]. Sastavni je dio svih ljutih pikantnih umaka poput karija (currija), tabasco umaka, meksičkih salsa. Može se kombinirati i sa slatkim namirnicama.<br />
<br />
== Vidi ==<br />
*[[Chilmulli]]<br />
<br />
[[Kategorija:Krumpirovke]]<br />
[[Kategorija:Začini]]<br />
[[Kategorija:Povrće]]</div>WikiSysop